وضعیت کسب و کار تهرانی‌ها در دوره قاجار چگونه بود؟ در یک خانه چند نفر کار می‌کردند و چند نفر می‌خوردند؟ به‌روایت تاریخ، وضعیت «بیکاری» در این دوره بحرانی بوده و البته بعضی‌ها از بیکاری گذشته و به «بیکارگی» رسیده بودند!
کد خبر: ۲۵۰۴۴۰
تاریخ انتشار:۱۸ ارديبهشت ۱۴۰۱ - ۰۸:۵۶ - 08 May 2022



به گزارش روزپلاس؛ برخی از مشاغلی که در دوره قاجار رواج داشت الان حتی شغل کاذب هم محسوب نمی‌شوند. حالا بماند که برخی از این مشاغل امروزه ممنوع هستند و اصلا جرم محسوب می‌شوند. «جعفر شهری» در کتاب «تاریخ اجتماعی تهران در قرن سیزدهم» طبق احصائیه یا همان آمارگیری سال ۱۲۶۲ شمسی، فهرستی از این شغل‌ها ارائه می‌دهد: «لبوفروشی، آب‌زرشکی، گردوفروشی، سقایی، بساطی، معرکه‌گیری، پرده‌خوانی، قمارخانه‌داری، شیره خانه‌داری، فالگیری، دعانویسی، دلاکی، تونتابی[کارگر آتش‌دان حمام]، چارواداری[کرایه‌دادن چهارپایان یا حمل بار با چهارپایان]، حمالی، دلالی، آب‌حوض‌کشی، هیزم‌شکنی، دوره‌گردی، شاطری، سورچی‌گری[درشکه‌رانی]، قهوه‌چی، خرس‌رقصانی، راهزنی، ولگردی، باج‌گیری، گدایی، مفت‌بری و شرخری».

وی مشاغل تخصصی دوره قاجار را هم این‌گونه معرفی می‌کند: «متخصصین هم آنهایی که دسته‌آفتابه‌ای لحیم کرده یا چاک قبایی را بهم‌آورده دوخته یا نعل اسب و الاغی ساخته و چهارپایه و کرسی درست کنند و بقیه نیز بقال و چقال و عطار و بزاز و رزاز و حلاج و سراج و کفاش و پینه‌دوز و امثال آن... و کشاورز آن‌هم به طریق ابتدایی یعنی با گاوآهن و بیل و اینکه هزار نفر باید کار یک تراکتور را بکنند».



توقع دامادها و پسرها

بیکاری و بیکارگی به کجا رسیده بود در طهران قدیم؟ روایت «جعفر شهری» این‌گونه است: «طبق احصائیه سال ۱۲۶۲ خورشیدی در تهران تعداد افراد کار بکن و مفید و خرج‌بیار ۱۲ درصد و افراد غیر مفید و سربار ۸۸ درصد معلوم شده بود... هر کاسب و هر مرد خانه باید جور تا چهارده نفر بیکاره و سربار را بکشد. طرف پدر شده بود محکوم شده بود و باید همه متعلقات از فرزند و عروس و داماد و نوه را نان بدهد. دختر حق داشت شب و روز تا هر وقت که دلش بخواهد با شوهر و بچه‌هایش بر سر سفره پدر بنشیند و داماد نیز توقع داشت چون دختر از آن خانواده گرفته تمام مخارجش را پدر زن بدبخت عهده‌دار شود و بهترین پذیرایی را ببیند و پسر نیز... با زن و فرزندان بر سر سفره پدر بنشیند و زیادتر از همه عزت و نوازش ببیند.

سفره که گسترده می‌شد گاهی تمام دور سفره را خورنده در بر می‌گرفت و جا کم آمده و باید سفره دیگری کنار آن بگسترند. که اگر بر خلاف آن رفتار می‌شد پدر خانواده به نان‌کوری و چشم‌تنگی و کنسی و خساست متهم می‌گشت».



بیکارها دستگیر شدند!

وضعیت کی تغییر کرد؟ دوره قاجار که تمام شد و دوره مدرن‌سازی ایران از راه رسید کار زیاد شد و کارگر کم. روشی هم برای کارگرگیری ابداع و اجرا شد که در نوع خودش جالب است: «با خیابان‌کشی و احداث خیابان‌های جدید و میدان‌سازی و تعویض رو کار ساختمان‌ها و دکاکین و تجدید رنگ و نقاشی در و پیکر مغازه‌ها و... جاده‌کشی و راه‌سازی و احداث خط آهن سراسری... نه‌تنها بیکاره‌ها با کار شدند بلکه چندان کسر کارگر به‌وجود آمد که آژان‌ها و امنیه‌ها از سحر به بعد هر صبح دور کوچه‌ها به‌راه افتاده و هرکسی پا از خانه بیرون می‌گذاشت دستگیرش نموده به طرف کار می‌بردند، اگرچه طرف کاسب یا کارگر دیگران بوده باشد و تا می‌خواست ثابت کند لااقل چند روزی طول می‌کشید و به کاری مجبور شده بود»!



بازگشت به ابتدای صفحه
ارسال به دوستان
ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر:
روایت تصویری
نگاه دوم
پیشنهاد سردبیر
پربازدیدها

رایزنی اروپا-آمریکا درباره برجام در بروکسل

روزنامه سعودی: اقتصاد ایران در حال مقاوم شدن در برابر تحریم‌هاست

نخست وزیر عراق وارد عربستان سعودی شد

سالیوان: بازگشت دوجانبه به برجام به نفع آمریکاست

امیرعبداللهیان: اگر آمریکا نیت جدی داشته باشد، توافق در این دور از مذاکرات در دسترس است

موافقت دولت با طرح تشکیل وزارت بازرگانی

آمریکای قطر همان آمریکای وین است!

امیرعبداللهیان: آمادگی ایران برای از سرگیری مذاکرات در روزهای آینده/ در مقابل اقدامات تهدید آمیز صهیونیست‌ها دست بسته نخواهیم ماند/ بورل:هدفم از سفر به تهران شتاب بخشیدن به مذاکرات وین است

سفر لاوروف به تهران متفاوت و حائز اهمیت بود/ روسیه می‌داند رژیم صهیونیستی یار خوبی نیست/ موضع‌گیری های شفاف وزارت امورخارجه، تهران را مرکز توجه قرار داده است

مدیر عامل گروه توسعه ملی منصوب شد

تقابل مرکاوای اسرائیلی و موتورسوار حزب‌الله+ عکس

تبیین مصادیق امربه معروف و نهی از منکر توسط مقام معظم رهبری/ ستاد امربه معروف به خودش نمره‌ی قبولی می‌دهد ؟!

ببینید/از کری خوانی قاتل شرور در فضای مجازی تا بازداشت توسط نوپو

حجت‌الاسلام والمسلمین پناهیان: امام به شهید بهشتی فرمود باید تا آخر ایستاد و آداب مظلومیت را به جا آورد/ جایی که مظلومیت قطعی است باید تبیین کرد/گاهی ولی‌فقیه مصالحی دارد که نمی‌توان عنوان کرد/ با وجود برخی ضعف‌ها، ایران تنها کشوری است که مسیر قدرت را تصاعدی طی کرده‌است

درباره فانتزی‌های غیراخلاقی پسربچه اینستاگرامی و دو دختر/ تجارت ابتذال با استثمار کودکان کار لاکچری

ببینید/آهنگی که جهانی شد/سلام یامهدی

بانک ملی:‌ سرقت شعبه دانشگاه ۱۴ ساعت طول کشیده بود

تقدیر «محسنی اژه‌ای» از اقدام به موقع پلیس و دادستانی تهران در دستگیری دزدان بانک ملی/ تعرض به پلیس در همه دنیا امر بسیار سنگینی است

پیش‌بینی ریزش شدید قیمت ارز

هواشناسی: توده جدید گردوخاک، فردا از عراق وارد کشور می‌شود

عناصر خائنی از سازمان اطلاعات عراق در جنایت فرودگاه بغداد مشارکت داشتند/ تکذیب ادعای نفوذ آمریکا در نزدیکان حاج‌قاسم و ابومهدی

چه کسانی در شهرداری تهران پست گرفتند؟/اعلام حقوق مدیران و سفرهای خارجی

سازمان هواشناسی هشدار داد/ وزش باد شدید و خیزش گرد و خاک در ۹ استان

رایزنی اروپا-آمریکا درباره برجام در بروکسل

نمایش قدرت نظامی علیه سئول/ کره شمالی چندین راکت پرتاب کرد

گزارش جدید آژانس اتمی؛ ایران آماده تزریق اورانیوم به سانتریفیوژهای فردو بود

دولت بلغارستان سقوط کرد

روزنامه سعودی: اقتصاد ایران در حال مقاوم شدن در برابر تحریم‌هاست