زمانی که گاز این قدرت سوختی فوقالعاده کشف شد هیچکس نمیدانست چگونه آن را به خانه ببرد و یا آب مصرفی هر خانه از چشمهها تهیه میشد و هر روز یک نفر وظیفه داشت با کوزهای در سرما و گرما از چشمه آب بیاورد و البته مخاطرات راه را بپذیرد.
اما لولهها امروز در اجناس و اندازههای مختلف وظیفه انتقال گاز، آب و نفت را بر دوش دارد. البته استفاده از آنها در ساختمانسازی، موتورخانهها، اتومبیلسازی، کشتیسازی، لوازمخانگی، کشاورزی و بسیاری موارد دیگر نشان از کارکرد گسترده آنها در این دنیای مدرن دارد.
در این نوشتار به این که لوله درزدار چیست و کاربرد آن در صنایع مختلف میپردازیم.
لوله درزدار چیست؟
اگر بخواهید بدانید که لوله درزدار چیست باید بدانید که لولهها در یک تقسیم بندی کلی به دو نوع درزدار و بدون درز تقسیم میشود. لوله درزدار دارای یک خط جوش در سطح خود است و این نوع لوله با کمک دستگاههای مخصوص خم شده و طی فرآیند جوشکاری تبدیل به یک لوله استوانهای میشود که به این محصول لوله درزدار یا لوله سیاه گفته میشود.
جنس لولههای درزدار ممکن است از هر ماده و آلیاژی باشد، ولی عموماً از فلز و بهطور خاص از جنس فولاد ساخته میشود.
انواع لولههای درزدار چیست؟
سادهترین نوع لوله درزدار لوله صنعتی یا لوله سیاه درزدار است که از ورق نورد گرم تهیه میگردد. لوله صنعتی دو نوع سبک و سنگین دارد که نوع سبک آن در ضخامتهای ۱ تا ۳ اینچی و با وزن ۵ تا ۷ کیلوگرم تولید میشود. اما لوله صنعتی سنگین با ضخامت ۲ تا ۸ اینچی و با وزن ۷۵۲ کیلوگرم تولید و به بازار عرضه میگردد. مهمترین کاربرد لوله صنعتی استفاده از آن در صنعت ساختمان و انتقالات سیالات با فشار پایین است.
در پاسخ به این سوال که لوله درزدار چیست باید بگوییم که نوع دیگر لوله درزدار لوله گالوانیزه است که کاربرد آن در انتقال سیالات، ساختمان سازی و صنعت مواد غذایی بهوفور دیده میشود. ماده اصلی در ساختار تشکیلدهنده این لوله، آهن سفید است که در کارخانه فولاد تحت نورد قرارگرفته و با کمک دستگاههای جوش مخصوص آن، جوش داده میشود. علاوه بر این لوله گالوانیزه قیمتی مناسب با انواع و ابعاد مختلف و وزنهای متنوع دارد که همین فاکتور موجب شده یکی از پرطرفدارترین انواع لوله درزدار در بازار باشد.
لوله داربستی شکل دیگری از لوله درزدار است. استفاده گسترده از این نوع لوله در روند ساختمانسازی مشاهده میشود. ولی برای انتقال آب، گاز و نفت استفاده آن دارد. لوله داربستی در دو نوع گالوانیزه و فولادی و در ابعاد و ضخامتهای متنوع تولید میشود. البته ضخامت مطرح و استاندارد لوله داربستی ۳.۲ میلیمتر با طول ۶ متر و قطر خارجی ۴8.۳۳ میلیمتر است.
لوله جدار چاه: کارکرد این مدل لوله درزدار حفظ ایمنی چاهها، جلوگیری از نشت و ریزش آن است. لوله جدار چاه در صنعت حفاری نفت گاز کشاورزی استفاده دارد و استحکام و ضخامت خوبی در مقابل رطوبت، گرما، زنگزدگی و عوامل محیطی دیگر دارد.

روند و چگونگی ساخت و تست لوله درزدار چیست؟
برای تولید این نوع لوله از ۴ ماده اصلی شمش فولادی، شمشه، تختال و شمشال به همراه ترکیب شیمیایی خاصی استفاده میشود و بعد از آماده شدن بهصورت کویل به فروش میرسند و البته قبل از آن انواع تستها ازنظر نقایص نوردی، نقطهجوش و تنش داخلی لوله بر روی آن انجام میگیرد.
کویل در روند تبدیل به لوله درزدار این مراحل را طی میکند. ابتدا بر اساس نیاز به کلاف و نوارهای با ابعاد مختلف برش داده میشوند و این نوارها وارد کورههایU شکل شده و با کمک یک دستگاه لخ پرس سوراخی در آن ایجاد میشود. بعدازآن با دستگاه اللنگاتور نوار گرد میشود و لوله در ساختار تولید میگردد.
در مرحله بعد یک سمبه با ابعاد استاندارد داخل نوارها شده تا شکل لوله درست شود. همچنین باید سر و ته لوله کروی شکل باشد تا تیز یا آن از بین برود و برای مشتری آزاردهنده نباشد و ایجاد صدمه نکند.
لولهها قبل از تولید نهایی تحت بررسی و کنترل کیفیت توسط برنامههای کامپیوتری قرار میگیرند و درنهایت با کمک دستگاه کونیک دوطرفه لوله صاف و برای برش ارسال میشود.
روشهای جوش زدن لوله درزدار چیست؟
روش جوش فیوژن یا پیوسته (FW): در این روش ورقهایU شکل گرم شده و با کمک غلطک لبههای ورق به هم نزدیک و جوش داده میشود.
جوش مقاومت الکتریکی (ERW): این روش جوش مناسب تولید لولههای بلند با ضخامتهای متفاوت است که در آن ورق U شکل تحت نورد سرد از میان غلتکهایی عبور میکند تا استوانه شده و بعد توسط دستگاه جوش مقاومت الکتریکی جوش داده شود.
جوش قوس الکتریک زیر پودی :(SAW) با کمک دستگاه جوش قوس الکتریک و پودرهای مخصوص شکاف v شکل ایجادشده در استوانه پرشده و لوله آماده میشود.
بعد از اتمام همه این مراحل لوله درزدار با توجه به سفارش مشتری تولید و پولیش زده میشود که پولیش زدن لوله باعث مقاومت آن در مقابل زنگزدگی به مقدار زیاد میشود. سخن آخر اینکه لولههای درزدار که با ضخامت ۲ میلیمتر به بالا تولید میشوند، تحت بررسیهای مخرب و غیر مخرب قرار میگیرند تا عیبهای لوله شناساییشده و لولههای معیوب از چرخه تولید خارج شوند و درنهایت بعد از تولید کامل لوله درزدار در بستههای ششضلعی بستهبندی و به مشتری تحویل داده میشود.

آشنایی با نحوه تولید و کاربرد لوله درزدار
زمانی که گاز این قدرت سوختی فوقالعاده کشف شد هیچکس نمیدانست چگونه آن را به خانه ببرد و یا آب مصرفی هر خانه از چشمهها تهیه میشد و هر روز یک نفر وظیفه داشت با کوزهای در سرما و گرما از چشمه آب بیاورد و البته مخاطرات راه را بپذیرد.
اما لولهها امروز در اجناس و اندازههای مختلف وظیفه انتقال گاز، آب و نفت را بر دوش دارد. البته استفاده از آنها در ساختمانسازی، موتورخانهها، اتومبیلسازی، کشتیسازی، لوازمخانگی، کشاورزی و بسیاری موارد دیگر نشان از کارکرد گسترده آنها در این دنیای مدرن دارد.
در این نوشتار به این که لوله درزدار چیست و کاربرد آن در صنایع مختلف میپردازیم.
لوله درزدار چیست؟
اگر بخواهید بدانید که لوله درزدار چیست باید بدانید که لولهها در یک تقسیم بندی کلی به دو نوع درزدار و بدون درز تقسیم میشود. لوله درزدار دارای یک خط جوش در سطح خود است و این نوع لوله با کمک دستگاههای مخصوص خم شده و طی فرآیند جوشکاری تبدیل به یک لوله استوانهای میشود که به این محصول لوله درزدار یا لوله سیاه گفته میشود.
جنس لولههای درزدار ممکن است از هر ماده و آلیاژی باشد، ولی عموماً از فلز و بهطور خاص از جنس فولاد ساخته میشود.
انواع لولههای درزدار چیست؟
سادهترین نوع لوله درزدار لوله صنعتی یا لوله سیاه درزدار است که از ورق نورد گرم تهیه میگردد. لوله صنعتی دو نوع سبک و سنگین دارد که نوع سبک آن در ضخامتهای ۱ تا ۳ اینچی و با وزن ۵ تا ۷ کیلوگرم تولید میشود. اما لوله صنعتی سنگین با ضخامت ۲ تا ۸ اینچی و با وزن ۷۵۲ کیلوگرم تولید و به بازار عرضه میگردد. مهمترین کاربرد لوله صنعتی استفاده از آن در صنعت ساختمان و انتقالات سیالات با فشار پایین است.
در پاسخ به این سوال که لوله درزدار چیست باید بگوییم که نوع دیگر لوله درزدار لوله گالوانیزه است که کاربرد آن در انتقال سیالات، ساختمان سازی و صنعت مواد غذایی بهوفور دیده میشود. ماده اصلی در ساختار تشکیلدهنده این لوله، آهن سفید است که در کارخانه فولاد تحت نورد قرارگرفته و با کمک دستگاههای جوش مخصوص آن، جوش داده میشود. علاوه بر این لوله گالوانیزه قیمتی مناسب با انواع و ابعاد مختلف و وزنهای متنوع دارد که همین فاکتور موجب شده یکی از پرطرفدارترین انواع لوله درزدار در بازار باشد.
لوله داربستی شکل دیگری از لوله درزدار است. استفاده گسترده از این نوع لوله در روند ساختمانسازی مشاهده میشود. ولی برای انتقال آب، گاز و نفت استفاده آن دارد. لوله داربستی در دو نوع گالوانیزه و فولادی و در ابعاد و ضخامتهای متنوع تولید میشود. البته ضخامت مطرح و استاندارد لوله داربستی ۳.۲ میلیمتر با طول ۶ متر و قطر خارجی ۴8.۳۳ میلیمتر است.
لوله جدار چاه: کارکرد این مدل لوله درزدار حفظ ایمنی چاهها، جلوگیری از نشت و ریزش آن است. لوله جدار چاه در صنعت حفاری نفت گاز کشاورزی استفاده دارد و استحکام و ضخامت خوبی در مقابل رطوبت، گرما، زنگزدگی و عوامل محیطی دیگر دارد.

روند و چگونگی ساخت و تست لوله درزدار چیست؟
برای تولید این نوع لوله از ۴ ماده اصلی شمش فولادی، شمشه، تختال و شمشال به همراه ترکیب شیمیایی خاصی استفاده میشود و بعد از آماده شدن بهصورت کویل به فروش میرسند و البته قبل از آن انواع تستها ازنظر نقایص نوردی، نقطهجوش و تنش داخلی لوله بر روی آن انجام میگیرد.
کویل در روند تبدیل به لوله درزدار این مراحل را طی میکند. ابتدا بر اساس نیاز به کلاف و نوارهای با ابعاد مختلف برش داده میشوند و این نوارها وارد کورههایU شکل شده و با کمک یک دستگاه لخ پرس سوراخی در آن ایجاد میشود. بعدازآن با دستگاه اللنگاتور نوار گرد میشود و لوله در ساختار تولید میگردد.
در مرحله بعد یک سمبه با ابعاد استاندارد داخل نوارها شده تا شکل لوله درست شود. همچنین باید سر و ته لوله کروی شکل باشد تا تیز یا آن از بین برود و برای مشتری آزاردهنده نباشد و ایجاد صدمه نکند.
لولهها قبل از تولید نهایی تحت بررسی و کنترل کیفیت توسط برنامههای کامپیوتری قرار میگیرند و درنهایت با کمک دستگاه کونیک دوطرفه لوله صاف و برای برش ارسال میشود.
روشهای جوش زدن لوله درزدار چیست؟
روش جوش فیوژن یا پیوسته (FW): در این روش ورقهایU شکل گرم شده و با کمک غلطک لبههای ورق به هم نزدیک و جوش داده میشود.
جوش مقاومت الکتریکی (ERW): این روش جوش مناسب تولید لولههای بلند با ضخامتهای متفاوت است که در آن ورق U شکل تحت نورد سرد از میان غلتکهایی عبور میکند تا استوانه شده و بعد توسط دستگاه جوش مقاومت الکتریکی جوش داده شود.
جوش قوس الکتریک زیر پودی :(SAW) با کمک دستگاه جوش قوس الکتریک و پودرهای مخصوص شکاف v شکل ایجادشده در استوانه پرشده و لوله آماده میشود.
بعد از اتمام همه این مراحل لوله درزدار با توجه به سفارش مشتری تولید و پولیش زده میشود که پولیش زدن لوله باعث مقاومت آن در مقابل زنگزدگی به مقدار زیاد میشود. سخن آخر اینکه لولههای درزدار که با ضخامت ۲ میلیمتر به بالا تولید میشوند، تحت بررسیهای مخرب و غیر مخرب قرار میگیرند تا عیبهای لوله شناساییشده و لولههای معیوب از چرخه تولید خارج شوند و درنهایت بعد از تولید کامل لوله درزدار در بستههای ششضلعی بستهبندی و به مشتری تحویل داده میشود.