به گزارش روزپلاس، شاید برگزاری مجمع عمومی سازمان ملل در وین بهانه ی خوبی برای از سرگرفتن مذاکرات برجامی تلقی شود اما دولت رییسی با توجه به تکرار بی فایده ی این روند و اثبات بدعهدی طرف مقابل زیر بار خواسته اتحادیه اروپا نمی رود.
از این رو شکل گیری مذاکره هر چند در عمل موضوعی غیرقابل اجتناب است اما در شرایط فعلی تحققش بعید به نظر می رسد چرا که تاکنون نفعی از این مذاکرت حاصل نشده مگر آنکه رویکرد جدیدی از طرف دولتمردان سیزدهم برای تسلیم آمریکا پیاده شود.
در روزهای اخیر اخبار ضد و نقیضی مبنی بر در پیش بودن مذاکرات در سطح وزرای خارجه مطرح شده است.
اتحادیه اروپا ، وزرای خارجه این کشورها و حتی آمریکا این روزها بر طبل خود مبنی بر بازگشت ایران به مذاکرات که تیر آخر دولت روحانی برای احیای برجام بود می کوبند اما واقعیت آن است که ایران چندان تمایلی به از سرگرفتن مذاکرات ندارد . البته که در حاشیه سالانه مجمع عمومی ممکن است دیدارهای دوجانبه ای صورت بگیرد اما بعید به نظر می رسد این دیدارها فراتر از همتایان برجامی عبداللهیان یعنی شرکت در جلسه برای شکل گیری دور تازه از مذاکرات برجامی باشد.
این رویکرد در حالی است که با وجود آنکه بدعهدی آمریکا و اروپا بارها به دولت قبل ثابت شده بود اما مواضع سیاست گذاران وزارت خارجه تا آخرین لحظه ادامه روند مذاکرات بود و بس. اما این رویه اما برای دولت جدید صدق نمی کند شاید برگزاری جلسه ای به مهمی مجمع عمومی سازمان ملل برای دولت روحانی فرصتی محسوب می شد تا برجام و زنده نگاه داشتنش را از وزرای خارجه در این مجمع گدایی کند اما موضع صریح دولت سیزدهم حفظ اقتدار و شان جمهوری اسلامی حتی در بحث مذاکرات است. قدرتی که شاید طرف مقابل را نسبت به خواسته های ایران که حق تاکید شده در توافق هسته ای ست، تسلیم کند.
اروپا کاسه داغ تر از آش
اکنون وزرای خارجه کشورهای اروپایی هم صدا با هم در بیانیه های مختلف دعوت خود از ایران را برای از سرگیری مذاکرت سر داده اند.این در حالی است که در عمل هیچ توانایی برای تاثیر گذاری بر رییس جمهور آمریکا و سیاست های این کشور ندارد و صرفا در بحث برجام کاسه داغ تر از آش شده اند !
لودریان وزیر خارجه فرانسه در جمله ای به ظاهر تهدید آمیز به ایران هشدار داد که زمان علیه هرگونه توافق احتمالی با تهران عمل می کند. وزرای خارجه انگلیس و آمریکا هم در موضع قدرت مابانه از ایران خواستند که به مذاکرات وین برای احیای برجام برگردد .
وزیر خارجه آلمان هم از این قافله عقب نماند و ضمن هشدار به ایران برای اتمام فرصت برای احیای توافق هسته ای ، برسرگیری هرچه سریعتر مذاکرات وین تاکید کرد.
و مهمتر از همه بیانیه نماینده اتحادیه اروپا است که بر رفع تحریم های تحریم های برجامی در کنار اجرای کامل و قابل راستی آمایی تعهدات ایران تاکید کرد و در عین حال از ایران خواست تا برای حل مسائل باقی مانده در زمینه توافقات به مذاکرات برگردد.
البته که این همصدایی در برهه های مختلف از جانب وزرای خارجه کشورها تکرار شده است اما دولتمردان ایران نمی خواهند جا پای دولت گذشته بگذارند و به نظر می رسد رویکرد جدیدی برای تسلیم طرف مقابل در نظر دارند.
رفع نگرانی اروپا توسط سخنگوی ایران
با این حال سخنگوی وزارت امورخارجه ایران به نگرانی اروپایی ها پاسخ داد ودر خصوص تشکیل جلسه ی فوری ۱+۴ در نیویورک گفت:هر نشست و جلسه ای هماهنگی قبلی و تنظیم دستور کار لازم دارد.با این وجود به اطلاع ۱+۴ رسانده ایم که مذاکرات وین از سرگرفته شود درعین حال لازم است قبل از آن تیم سیاست خارجی دولت جمع بندی نهایی خود را در خصوص کم و کیف گفتگوها را انجام دهد.
آمریکا به دنبال توافق طولانی تر و قوی تر است
اما فواد ایزدی کارشناس مسائل سیاست خارجه در گفت و گو با روزپلاس از رویکرد سیاست خارجه ایران نسبت به مواضع اروپا و آمریکا سخن گفت و از بی نتیجه بودن مذاکرات در حاشیه مجمع عمومی خبر داد .
ایزدی گفت:«برجام برای اروپایی ها و آمریکایی ها توافق خوبی بود اما آمریکایی ها و اروپایی ها علاقه دارند که صرفا ایران را به تعهداتش برگردد چون اگر ایران برنگردد توانمندی هسته ای کشور بالا می رود.
مشکلی که وجود دارد این است که این علاقه ی به برجام یک طرفه است. یعنی طرف مقابل دوست دارد که ایران فقط به برجام برگردد درواقع دوست ندارند که خودشان به تعهداتشان برگردند. این را هم قبلا گفتند؛ مقامات آمریکا بارها اظهار داشته اند که ما یک توافق طولانی تر و قوی تر می خواهیم. توافق طولانی تر یعنی اینکه می خواهند بندهایی از برجام را عوض کنند، یعنی بندهایی که بازده زمانی دارد و دوره اش تمام خواهد شد بیشتر باشد. مثلا اگر دوره محدودیت بندی تمام می شود آن را به ده سال یا پانزده سال برسانند.توافق قوی تر نیز که خواسته دیگرشان هست یعنی اینکه فراتر از توافق هسته ای هم مطالباتی را مطرح کنند .»
وی تاکید کرد:«علت اینکه مذاکرات وین هم به نتیجه نرسید همین بود آمریکا اصرار داشت که ایران تعهد بدهد که در حوزه های بالاتر از هسته ای نیز مذاکره می کند. اینکه از ایران می خواهند مذاکره کند بدین معنی است که ایران به آمریکا امتیاز دهد ولی خب چون نمی خواهند بگویند امتیاز ،از واژه ی مذاکره استفاده می کنند که حاصلش همان امتیاز است.»
ایزدی خاطرنشان کرد:« اینکه اعلام می کنند به برجام علاقه دارند درست است منتها این علاقه یک طرفه است ! آمریکایی ها علاقه ندارند که خودشان به برجام برگردند و صرفا می خواهند ایران برگردد. تا زمانیکه این حالت هست مشکلی حل نمی شود بلکه زمانی مشکل حل می شود که طرف مقابل هم بدون حاشیه، بدون درخواست جدید و بدون تغییر متن به برجام برگردد اگر به این نتیجه برسند و این شرایط را بپذیرند خب ایران هم به برجام می گردد. اما کاری که دولت بایدن در این 9 ماه انجام داده را اگر بخواهند ادامه دهند بعید است به نتیجه ای برسد. »
وی در پاسخ به این سوال که پس مذاکره با اروپا در شرایط فعلی حاصلی ندارد گفت: «مذاکره ابزار است نه لزوما همیشه خوب است نه همیشه بد اما زمانی از این ابزار استفاده می شود که وضعیت بعد مذاکره بهتر از قبل از مذاکره باشد .در رابطه با برجام نمی توانیم این موضوع را استفاده کنیم چرا که تحریم های فعلی ما حتی بدتر از قبل برجام است از طرفی هم فروش نفت مان کمتر از قبل برجام است . پس وضعیت فعلی ما وضعیت بدتری از قبل مذاکرات برجام است . مذاکرت برجام سودی نداشت در رابطه با اروپا نیز همینطور است البته اینگونه نیست که بگوییم هیچ وقت با اروپا مذاکره نمی کنیم، خیر! مذاکره می کنیم اما باید دید که نتیجه مذاکره نفع مردم ایران هست یا نه؟ اگر به نفع است انجام شود. خود مذاکره نه قداستی دارد نه قبحی این نتیجه ی مذاکرات است که مشخص می کند مذاکره باید انجام شود یا خیر؟»
افرادی که از برجام اروپایی سخن می گفتند مدت هاست که ساکت هستند
این کارشناس در خصوص احتمال تغییر رفتار آمریکا نسبت به برجام گفت : «فعلا نشانه ای از تغییر در رفتار بایدن دیده نمی شود چون سیاست ترامپ را ادامه داده است. باید بیشتر منتظر بمانیم. »
ایزدی در پایان نسبت به بی تاثیر بودن مذاکرات با اروپا تاکید کرد و گفت: «اروپا در عمل عددی نیست که بخواهد تاثیری بر سیاست آمریکا بگذارد.»
وی همچنین تاکید کرد:«افرادی که از برجام اروپایی سخن می گفتند مدت هاست که ساکت ند.»
با وجود عدم تعهدات اروپایی و آمریکایی اما مقامات ایران همچنان به برداشتن تحریم از جانب طرف مقابل وبعد از آن بازگشت تهران به میز مذاکره تاکید دارند اما در عین حال باید اذعان داشت که برجام درورق سال های مهمی از عمرش را گذرانده لذا باتوجه به زمانبندی که در آن قید شده دیگر این قرارداد نمی تواند نافع ایران باشد . از این رو رویکرد سیاست خارجه دولت سیزدهم بیش از آنکه بر مساله برجام و تعامل با غرب باشد بر تعاملات با شرق و منطقه استوار شده است در این میان البته دور از تصور نیست که حفظ اقتدار نظام بعنوان حربه ای استفاده شود و طرف مقابل را در بحث برجام مجبور به تسلیم کند. هر چه هست سیاست مردان سیزدهم جای پای دولت روحانی نمی گذارند بلکه آنها بدنبال راهکاری عملی برای ایجاد توافقی درشان جمهوری اسلامی هستند.