به گزارش روزپلاس، حسین امیرعبداللهیان وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران عصر امروز (چهارشنبه) چهارم بهمن ماه در مراسم اختتامیه همایش ملی ایران و همسایگان در مرکز مطالعات سیاسی و بین المللی وزارت امور خارجه حضور یافت و‌به ایراد سخنرانی پرداخت.
وی به مبانی سیاست همسایه محور دولت سیزدهم و اقدامات انجام شده در این زمینه اشاره کرد و گفت: از جمله اقدامات ما در این حوزه ربط دادن سیاست توجه به همسایگان به موضوع مذاکرات رفع تحریم‌ها در وین هم هست. سعی کردیم تا این سطح هم پیش برویم که همسایگان احساس دوری نکنند.
وزیر خارجه خاطرنشان کرد: ما از این ایده استقبال نمی‌کنیم که اعضای جدید از منطقه به مذاکرات اضافه شوند، ولی همسایگان را در جریان موضوعات قرار می‌دهیم.
رئیس دستگاه دیپلماسی بیان کرد: ارتقای روابط با همسایگان اولویت اساسی در ابتکارات کشور است. بنا به دلایل مختلف تاکنون این اولویت مهم و ظرفیت عظیم به طور کامل مورد بهره‌برداری قرار نگرفته و ارزش افزوده تقویت مناسبات کشورمان با ۱۵ کشور همسایه در تقویت منافع ملی و توسعه پایدار و همه جانبه منطقه‌ای کمتر دیده می‌شود. یکی از اولویت‌های اساسی مطرح شده از ابتدای شروع به کار دولت جدید اولویت بخشی به همکاری و تعامل با همسایگان است.
امیرعبداللهیان اضافه کرد: دولت سیزدهم با این اولویت در تعامل و گفت‌وگو با همسایگان در تلاش است با حداکثر سازی ظرفیت‌های موجود به فعلیت ماندن ظرفیت‌های معطل مانده و بهینه سازی روابط دوجانبه را با کشورهای همسایه تا تحقق این هدف مجدانه پیگیری کند. اولویت بخشی به همکاری با همسایگان دارای مفاهیم عام جغرافیایی، سیاسی و ... است. همسایه دارای گزینه‌های حقوقی و بین‌المللی است از جمله حسن همجواری و عدم مداخله در امور داخلی و عدم تعرض به تمامیت و یکپارچگی ارضی و احترام به استقلال و حاکمیت کشورها.
وی همچنین در این نشست اظهار داشت: ایران نیاز مبرمی به عملی کردن مزیت‌های نسبی خود در یک محیط پایدار دارد.
وزیر خارجه بیان کرد: اتفاق نظری وجود دارد که علیرغم این ظرفیت بالقوه محیط پیرامونی ایران به دلایل مختلف از جمله بی ثباتی سیاسی و برخی مداخلات خارجی کماکان ناپایدار است. وابستگی سیاسی و امنیتی برخی کشورهای منطقه وزمینه نفوذپذیری ابزار مداخلات خارجی را فراهم کرده است.
وی گفت: اتخاذ سیاست خارجی همسایه محور مستلزم اتخاذ راهبردها و سیاست‌های مشخصی است که ضمن در نظر گرفتن تحولات و تغییرات کلان در سطح نظام بین‌الملل مزیت صرفا جغرافیایی ایران را به مزیت ژئوپولتیکی تبدیل و زمینه شکل گیری سیاست منسجم همسایه محور را فراهم کرده است.
امیرعبداللهیان ادامه داد: مولفه‌های تاریخی و جغرافیایی به اضافه قرابت‌های دینی و فرهنگی و اشتراکات زبانی با این کشورها می‌تواند فرصت بی نظیر برای ملت‌های منطقه براساس فرصت‌ها و چالش‌های مشترک به حساب بیاید.
وی گفت: برگزاری این همایش این انتظار را به همراه دارد با استفاده از پیشنهادات بتوانیم از ظرفیت بزرگ همسایگان، منافع حداکثری را در جهت توسعه پایدار منطقه‌ای و برون رفت از برخی بحران‌های پیش رو کسب کنیم.
وزیر خارجه افزود:سیاست همسایه محور صرفا با طرح کلامی و گفتمانی به دست نمی‌آید. در این سیاست جمهوری اسلامی ایران باید براساس اعتمادسازی و پذیرش تعهدات مشترک و متقابل در جهت همکاری با همه کشورهای همسایه اقدام کند. این رویکرد جدی دولت فعلی جمهوری اسلامی ایران است. هر چند دولت‌های قبلی این سیاست را هر یک به سهم خود به پیش بردند. عملیاتی شدن این سیاست در سرعت بخشیدن به پیشرفت کشور زمینه مناسبی را برای حل چالش‌ها و مخاطرات مشترک از جمله مقابله با مواد مخدر، قاچاق انسان، مشکلات زیست محیطی و افراطی گری فراهم می‌کند.
وی گفت: مهمترین چالش ایران در پیگیری سیاست همسایه محور بدون حضور امنیت زدای کشورهای فرامنطقه‌ای است. سیاست همسایگی امنیت پایه ایران در میان مدت و بلندمدت به شرط موفقیت در ارائه روشن سیاست خود می‌تواند این چالش را کمرنگ کند.
امیرعبداللهیان بیان کرد: جمهوری اسلامی ایران و کشورهای همسایه اولویت‌های مشارکت امنیتی خود را در یک سازوکار مشترک تعیین می‌کنند. وزارت خارجه ایران در چارچوب سیاست خارجی متوازن و دیپلماسی پویا با باز کردن باب گفت‌وگو در سایه تعاملات فرهنگی اقتصادی و تجاری خلاهای سیاست همکاری با همسایگان را از میان بردارد.
وزیر خارجه خاطرنشان کرد: در راستای سیاست منطقه‌ای و سیاست همسایه پایه توجه به سازمان‌های منطقه‌ای از جمله اکو، شانگهای و اوراسیا و توجه به دیپلماسی انرژی و دیپلماسی آب و دیپلماسی علمی و فناوری از جمله مباحث فراروی دولت در سیاست همسایه پایه و همسایه محور است. امروز ایران مسیر مهم ترانزیت جهانی است.
رئیس دستگاه دیپلماسی در پیگیری این سیاست اظهار داشت: در حوزه چالش‌ها همچنان با دو چالش در پیرامون خود روبرو هستیم یک چالش همسایه شرقی یعنی افغانستان است. کمتر از یک ماه پیش هیأتی از افغانستان به تهران سفر کرد. ما مرز مشترک طولانی با افغانستان داریم و موضوعات متنوعی با این کشور داریم. از حدود چهار و نیم ماه تاکنون روزانه بیش از ۵ هزار زن کودک و مرد افغان از مرزهای زمینی به دلیل سرما و وضعیت ناپایدار در افغانستان به سمت مرزهای ما می‌آیند. تشکیل دولت فراگیر با مشارکت همه اقوام در افغانستان برای ما مهم است. ضمن اینکه در ارسال انرژی به افغانستان کمک میکنیم ولی از تشکیل دولت فراگیر در افغانستان کوتاه نیامده‌ایم. زمانی ملاتقی درخواست کرد در سفرش به تهران سفارت افغانستان را به هیأت حاکمه تحویل دهیم گفتیم دوستی‌ها به جای خود تاکید ما بر ضرورت تشکیل دولت فراگیر با نگاه به امنیت پایدار در افغانستان موضوع مهمی است. زمانی دولت فراگیر با مشارکت همه اقوام شکل گرفت آن وقت می‌توانیم راجع به شناسایی وضعیت دولت جدید و واگذاری سفارت افغانستان به هیآت حاکمه اصلی که سر کار می‌آید.
وی گفت: این روزها اتفاقی بین یمن و یکی دیگر از همسایگان در حال وقوع است. آنچه بین یمن و برخی همسایگان وکشورهایی که در عملیات نظامی مشارکت دارند موضوع یمنی است. ایران در تمامی مراحل از ابتدای بحران یمن طرح سیاسی چهار ماده را ارائه و از پیگیری آن طرح حمایت کرده است. ما گسترش دامنه جنگ را نگران کننده می‌دانیم و از عربستان و امارات می‌خواهیم که با روش سیاسی و با رویکردی سازنده اقدام کنند برای پایان دادن به محاصره انسانی و پایان جنگ و ورود به گفت‌وگوهای یمنی - یمنی و ادامه این وضعیت به نفع منطقه نیست.
وی گفت: ما راه را برای عربستان باز گذاشته‌ایم هر زمان عربستان تصمیم بگیرد روابط دیپلماتیک خود را با ایران به حالت طبیعی برگرداند از بازگشایی سفارتخانه‌ها و بازگشت روابط به حالت طبیعی و حتی توسعه روابط با عربستان استقبال میکنیم. خرسندیم سه دیپلمات ما از چند روز پیش در جده مستقر شدند. اینکه چه زمانی سفارتخانه‌‌های دو کشور باز شود اکنون عربستان باید تصمیم بگیرد. از دور جدید گفت‌وگوها استقبال میکنیم و هم مایلیم اشاره کنیم که گفت‌گوهای طولانی لازمه بازگشت روابط به حالت عادی به تنهایی نیست بلکه اتخاذ تصمیم سیاسی یک ضرورت است. ما در دولت جدید این تصمیم را اتخاذ کرده‌ایم که عربستان هر زمان به جمع بندی رسید می‌تواند به بازگشت روابط با ایران اقدام لازم را به عمل بیاورد.
وزیر خارجه درباره سفر آیت‌الله رئیسی به مسکو اظهار داشت: این روزها در فضای مجازی به دلیل تحرکاتی که وجود دارد حاشیه‌هایی سعی می‌کنند ساخته شود. دستاوردهای این سفر کاملا در راستای منافع ملی کشور است. در حوزه روابط خارجی هم با غرب و هم شرق کار میکنیم. در سفر آقای رئیسی می‌گویند نحوه چیدمان میز متفاوت است قبل از سفر به ما گفتند شرایط کرونایی وخیم است. توافق کردیم به دلیل محدودیت‌ها و شرایط کرونایی پروتکلها در نشستن رعایت و فاصله لازم حفظ شود. برای ما مهم است رئیس جمهور در سفر خارجی همه پروتکلها به دقت رعایت شود. آقای پوتین برای استقبال از آیت‌الله رئیسی از چند دقیقه قبل در اتاق انتظار منتظر بود و قدم می‌زد.
رئیس دستگاه دیپلماسی خاطرنشان کرد: روز بعد هر دو رئیس جمهور موارد را به وزرای خارجه منتقل و روی نقشه راه و کلیات آن توافق شد. وقتی از سیاست همسایگی صحبت میکنیم همه ابعاد مدنظر ماست. نگاه به حوزه همسایگان جنوبی و حوزه خلیج فارس در کنار سایر همسایگان مورد توجه ایران است. در آینده نزدیک سفر رئیس جمهور را برای یکی یا دو کشور همسایه در حوزه جنوبی و غربی تنظیم خواهیم کرد. روابط با ترکیه ممتاز و مبتنی بر دوستی است. در آینده نه چندان دور سفر اردوغان را به تهران خواهیم داشت. روسای جمهور تماس‌های متواتری را با هم دارند.
وی به مذاکرات هسته‌ای در وین نیز اشاره کرد و گفت:در تمام مراحل مذاکرات تلاش کردیم یا در سطح سفرای همسایه در تهران و یا با سفر دستیاران سیاسی و معاونان و سفر بنده به کشورهای همسایه آنها را در جریان آنچه بین ما و ۵ کشور می‌گذرد قرار دهیم نقطه ای نزدیک می‌شود که مذاکرات فنی ما در آینده نه چندان دور به حد اشباع می‌رسد و ما باید تصمیم سیاسی بگیریم تا این جای کار رفتار سه کشور اروپایی این بوده که وقتی از تحریم صحبت می‌شود آن را به آمریکا حواله می‌دهند در موضوع هسته‌ای وقتی صحبت می‌شود می‌گویند حوزه نگرانی ماست.
وی خاطرنشان کرد: انتقاد ما از سه کشور اروپایی این است که هیچ ابتکار رو به جلو و سازنده‌ای را ندادهاند ولی تلاش کردند در مذاکرات هفته‌های اخیر نقش سازنده داشته باشند. حتی امروز فرانسه نقش پلیس بد را ایفا نمی‌کند. چین و روسیه سعی می‌کنند در مذاکرات نقش سازنده ایفا کنند و در انتقال مباحث این دو کشور فعالیت خود را دارند. برخی کشورهای همسایه در این موضوع با نگاه تسریع در رسیدن به توافق حامل پیام‌هایی از سوی آمریکا باشند. طرف آمریکایی به صورت نان پیپر پیشنهادات خود را در حوزه فنی به یاران اراسیه داده است باید نتیجه کار کمیته‌های سه گانه را در تعامل سیاسی با همه طرف‌ها مورد توجه قرار دهیم و تصمیم بگیریم چه چیزی در مقابل چه چیزی اتفاق بیفتد
حسین امیرعبداللهیان وزیر امرور خارجه جمهوری اسلامی ایران در جمع خبرنگاران اعلام کرد که هفته آینده به هند و سریلانکا سفر خواهم کرد و در این سفر چند هدف را دنبال میکنیم اولا همتای من در چهار ماه گذشته دو بار به ایران سفر کرده و ما از روابط سیاسی و اقتصادی با هند برخورداریم و موضوعات متنوع سیاسی، اقتصادی و همکاری‌ها در حوزه فناوری بین دو کشور جریان دارد.
وی افزود: در سریلانکا علاوه بر مناسبات دوجانبه در حوزه صدور خدمات فنی و مهندسی و اجرای پروژه‌های مثل سدسازی و نیروگاه اقدامات مهمی انجام شده که در پیگیری آن به این کشور سفر میکنیم.
رئیس دستگاه دیپلماسی گفت: در آخرین دیدار بین آقای رئیسی و اردوغان در حاشیه نشست سران اکو در عشق آبادروسای جمهور توافق کردند کمیسیون عالی همکاری‌های ایران و ترکیه در تهران برگزار شود. امیدواریم در آینده نزدیک این اجلاس را بتوانیم برگزار کنیم و به طور همزمان ممکن است نشست سه جانبه سران آستانه را برگزار کنیم ولی همه چیز بستگی به شرایط کرونایی دارد.
وی درباره احتمال برگزاری نشست وزرای خارجه بین ایران و ۱+۴ اظهار داشت: فعلا مذاکرات را در سطح کارشناسان ارشد و مدیران کل سیاسی و معاونان وزرا تنظیم کردیم و امیدواریم در همین سطح وارد پروسه اجرا شویم و نیاز به دیدارهای سطح بالاتری وجود نداشته باشد ولی متناسب با پیشرفت مذاکرات تصمیم راجع به هرگونه اقدام دیگری اتخاذ خواهد شد.
وزیر خارجه بیان کرد: آن چیزی که برای ما مهم است و اگر دقت کرده باشید سعی میکنیم موضوع مذاکرات وین را در صدر اخبار قرار ندهیم این است که زمانی مردم عزیز در جریان دقیق‌تر مسائل قرار بگیرند که در میز مذاکرات اتفاق خوبی رخ داده باشد و امیدوارم به آن نقطه نزدیک بشویم.
امیرعبداللهیان گفت: آمریکایی‌ها مکررا درخواست دارند برای مذاکره ولی ما هنوز به این نقطه در جمع بندی‌های خود نرسیدیم.