فضیلت و اعمال روز عید قربان؛ عید بندگی و غلبه بر نفس

روز دهم ذی‌الحجه، عید قربان از مهم ترین اعیاد مسلمانان است و در کتاب مفاتیح‌الجنان برای روز عید اعمال و آدابی ذکر شده است که عمل به آنها می‌تواند ما را در کسب هرچه بیشتر فیوضات این روز بزرگ یاری کند.
کد خبر: ۲۸۳۳۰۰
تاریخ انتشار:۰۸ تير ۱۴۰۲ - ۰۸:۴۲ - 29 June 2023
فضیلت و اعمال روز عید قربان؛ عید بندگی و غلبه بر نفس


به گزارش روزپلاس، در تعالیم دینی چهار روز است که به عنوان عید تعیین شده است؛ عید فطر، عید قربان، عید غدیر و روز جمعه. در بین این اعیاد روز دهم ذی‌الحجه مصادف با عید قربان از مهم‌ترین اعیاد مسلمانان است که مورد اختلاف نبوده و همه فرق مسلمین این روز را عید محسوب می کنند.

این عید در روایات به «عِیدِ الْأَضْحَی» یعنی عیدی در اوج نورانیت مشهور است؛ در کتاب مفاتیح الجنان یکی از بهترین دعاهای این روز دعای چهل و هشتم صحیفه سجادیه معرفی شده است. امام سجاد (ع) در این دعا عید قربان را روز مبارک و خجسته‌ای که خداوند به نیاز بندگان خود می‌نگرد، معرفی می‌کنند.

در فرازی از این دعا می‌خوانیم: «اللّهُمَّ هذا یَومٌ مُبارَکٌ مَیمونٌ، وَ المُسلِمونَ فیهِ مُجتَمِعونَ فی أقطارِ أرضِکَ، یَشهَدُ السّائِلُ مِنهُم وَالطّالِبُ وَالرّاغِبُ وَالرّاهِبُ، وأنتَ النّاظِرُ فی حَوائِجِهِم. یعنی پروردگارا، این روز، روزی بابرکت و خجسته است و مسلمانان در این روز، از اطراف زمین تو گرد آمده‌اند. خواهنده، جوینده، امیدوار و بیمناک، همه حاضرند و تو، به نیازهایشان می‌نگری.»

در روایات نیز بر اهمیت این عید و انجام برخی اعمال در این روز سفارش شده است.

امام جواد(ع) در روایتی می‌فرمایند: در روز عید قربان‌ چیزی با فضیلت‌ تر از پنج چیز نیست: قربانی‌ کردن، یا راه رفتن در جهت نیکی به پدر و مادر یا خویشاوندی که قطع رحم کرده تا به او چیزی ببخشد و آغاز سلام کند، یا مردی که از بهترین جای قربانیش به دیگران اطعام کند و بقیه آن را به همسایگان از یتیمان و بیچارگان و بردگان بدهد و از اسیران دلجویی کند.

روایت شده که رسول خدا (ص) در عید فطر و قربان هر اندازه هوا سرد و یا گرم بود، بُرد می‌پوشید و عمامه به سر می‌نهاد. همچنین رسول خدا (ص) روز عید فطر و قربان، وقتی برای نماز عید خارج می‌شد، صدایش را به تکبیر بلند می‌کرد.

یکی از اعمال این عید بزرگ قربانی کردن است. البته قربانی مختص حاجیان نیست، قربانی کردن برای کسانی که در حج حضور ندارند مستحب است، اما از سوی ائمه اطهار (ع) و پیامبر اکرم (ص) بسیار سفارش شده است، لذا تمام مسلمانان سعی می‌کنند بسته به استطاعت مالی خود در این روز قربانی می کنند.

در روایتی آمده که امّ سلمه نزد پیامبر (ص) آمد و گفت: ای رسول خدا (ص)، عید اضحی فرا می‌رسد و بهای قربانی ندارم آیا قرض بکنم و قربانی کنم؟ حضرت فرمودند که قرض کن که این قرض را حق سبحانه و تعالی ادا می‌کند چون از جهت رضای اوست چنانکه در حج نیز خواهد آمد. 

اعمال روز عید قربان

اول: غسل

غسل در این روز سنّت مؤکد است و بعضی از علماء نیز آن را واجب دانسته‌اند.

دوم: دعا

خواندن دعاهائی که وارد شده پیش از نماز عید و بعد از آن از جمله دعای ندبه و دعای چهل و هشتم صحیفه سجادیه که اوّل آن  «اَللّهُمَّ هذا یَوْمٌ مُبارَکٌ»  است و دعای چهل و ششم صحیفه سجادیه که اینگونه آغاز می‌شود:  «یا مَنْ یَرْحَمُ مَنْ لا یَرْحَمُهُ الْعِبادُ».

سوم: نماز

نماز عید قربان دو رکعت است: در رکعت اول، بعد از خواندن حمد و سوره، باید پنج تکبیر بگوید، بعد از هر تکبیر یک قنوت بخواند، بعد از قنوت پنجم، تکبیر دیگری بگوید، به رکوع رود، دو سجده بجا آورد، برخیزد و در رکعت دوم چهار تکبیر بگوید، بعد از هر تکبیر قنوت بخواند و تکبیر پنجم را بگوید، به رکوع رود، بعد از رکوع دو سجده کند، تشهّد بخواند و نماز را سلام دهد. در روز عید قربان مستحب است که بعد از نماز، با گوشت قربانی افطار شود.

نماز عید، سوره مخصوصی ندارد، امّا بهتر است در رکعت اول آن، سوره شمس و در رکعت دوم، سوره غاشیه یا در رکعت اول سوره «سبح اسم» و در رکعت دوم سوره «شمس» را بخوانند.

همچنین در قنوت نماز عید قربان، هر دعا و ذکری خوانده شود کافیست، امّا بهتر است این دعا خوانده شود:

اللّهُمَّ أَهْلَ الْکِبْریاءِ وَالْعَظَمةِ وَ أهْلَ الجُودِ وَالجَبَرُوتِ وَ أهْلَ العَفْو وَالرَّحْمَةِ وَ أهْلَ التَقّوی وَالمَغْفِرَة، أسْئَلُکَ بَحَقِّ هدا الْیوَمِ الّذی جَعَلْتَهُ لِلمُسْلِمینَ عیداً وَ لِمُحَمّدٍ صَلّیاللهُ عَلیْه وَ آلِهِ ذُخْراً وَ شَرَفاَ وَ مَزیداً، أن تُصَلّی عَلی مُحَمّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ أنْ تُدْخِلنی فی کُلِّ خَیْرٍ أدْخَلْتَ فیهِ مُحَمَّداً وَ آلَ مُحَمَّد وَ أنْ تُخْرِجَنی مِنْ کُلِّ سُوءٍ أخْرَجْتَ مِنْهُ مُحَمَّداً وَ آل مُحَمَّدٍ، صَلَواتُکَ عَلَیُهِ وَ عَلَیْهِمْ، اللّهُمَّ إنی أسْئَلَکَ خَیرَ ما سَئَلَکَ مِنْهُ عِبادُکَ الصّالِحُونَ وَاعُوذُ بِکَ مِمّا اسْتَعاذَ عِبادُکَ الْمُخْلِصوُنَ

خدایا ای اهل بزرگی و عظمت و ای شایسته بخشش و قدرت و سلطنت و ای شایسته عفو و رحمت و ای شایسته تقوا و آمرزش از تو خواهم به حق این روزی که قرارش دادی برای مسلمانان عید و برای محمّد صلی الله علیه و آله ذخیره و شرف و فزونی مقام که درود فرستی بر محمّد و آل محمّد و درآوری مرا در هر خیری که درآوردی در آن خیر محمّد و آل محمّد را و برونم آری از هر بدی و شری که برون آوردی از آن محمّد و آل محمّد را که درودهای تو بر او و بر ایشان باد. خدایا از تو خواهم بهترین چیزی را که درخواست کردند از تو بندگان صالحت و پناه برم به تو از آنچه پناه بردند ازآن بندگان صالحت.

چهارم: تکبیر

خواندن تکبیرات برای کسی که در منا باشد بعد از پانزده نماز که اولش نماز ظهر روز عید است و آخرش نماز صبح روز سیزدهم است. و کسانی که در سایر شهرها هستند نیز بعد از ده نماز از ظهر روز عید تا صبح دوازدهم این تکبیرات را بگویند. که این تکبیرات بنا بر روایت صحیح در اصول کافی از این قرار است:

اللهُ اَکْبَرُ اللهُ اَکْبَرُ لا اِلهَ اِلا اللهُ وَاللهُ اَکْبَرُ اللهُ اَکْبَرُ اللهُ اَکْبَرُ و لِلّه الْحَمْدُ اللّهُ اَکْبَرُ عَلی ما هَدانا اَللّهُ اَکْبَرُ عَلی ما رَزَقَنا مِنْ بَهیمَةِ الاْنْعامِ وَالْحَمْدُلِلّهِ عَلی ما اَبْلانا.

خدا بزرگتر از توصیف است، معبودی جز خدا نیست و خدا بزرگتر است، و ستایش خاص خدا است خدا بزرگتر است بر آنچه ما را راهنمائی کرد خدا بزرگتر است بر آنچه روزی ما کرد از چهارپایان انعام (شتر و گاو و گوسفند) و ستایش خاص خدا است برای آنکه آزمود ما را.

و مستحب است که به مقداری که توانایی است این تکبیرات بعد از نمازها تکرار شود.

پنجم: قربانی کردن

قربانی کردن در این روز برای همه مستحب موکد است و بسیار سفارش شده است، تا آن جا که برخی از علما آن را بر کسانی که توانایی دارند واجب دانسته‌اند و مستحب است بعد از نماز عید، کمی از گوشت آن بخورد.
بازگشت به ابتدای صفحه
ارسال به دوستان
ارسال نظر
روایت تصویری
نگاه دوم
پیشنهاد سردبیر
پربازدیدها

زمانی برای تسویه حساب های قدیمی با اردن

ده‌ها فروند پهپاد و موشک به سمت سرزمین‌های اشغالی شلیک شد/ اهدافی در سرزمین‌های اشغالی مورد اصابت قرارگرفت

نیروهای مسلح ایران تا پای جان ایستاده‌اند/ به دولت تروریستی امریکا هشدار داده می‌شود هرگونه ضربه به منافع ایران ، پاسخ قاطع و پشیمان کننده‌ای در پی دارد

سخنگوی ارتش رژیم صهیونیستی: از سوی ایران مورد حمله قرار گرفتیم

دفاع مشروع حق‌ ایران بود و در تنبیه اسرائیل قانونی عمل کردیم/ به این شر مطلق و حامیان او هشدار میدهیم دست از پا خطا نکنند/ همانطور که ترامپ بعد از عین‌الاسد اقدامی‌نکرد، اقدام از سوی صهیونیست‌ها نیز بعید است

جزئیات سیاه‌ترین شب رژیم صهیونیستی/«وعده صادق» چگونه اجرا شد؟

عراق و اردن حریم هوایی خود را بستند

چاله یا جای موشک؟ حماقتِ رژیم صهیونیستی

وزیر خارجه اردن: اردن خواهان روابط حسنه با ایران است

امیرعبداللهیان: هیچ هدف غیرنظامی در پاسخ خود تعریف نکردیم/ در پیامی به کاخ سفید اعلام کردیم عملیات ما محدود است/ ۶ ماه خویشتن‌داری کردیم

مرحله بعدی دهک‌بندی خانوارها اعلام شد/صدک‌بندی طبق مدل «خودرو» و «تراکنش‌های بانکی»

موشک باران سرزمین‌های اشغالی/ این آغاز جنگ نبود، تلاشی برای پایان جنگ بود

هشدار به پیاده نظام صهیونیست و رابطین منافقین/ اطلاعیه سازمان اطلاعات سپاه در خصوص حمایت از رژیم صهیونیستی در فضای مجازی

اولین واکنش وزیر امورخارجه آمریکا درباره حمله ایران به اسرائیل/ایالات متحده به دنبال تنش با ایران نیست

زمانی برای تسویه حساب های قدیمی با اردن

مالکان استقلال و پرسپولیس مشخص شدند

سپاه برای کمک علیه اشغال به لبنان و سوریه آمد/ حمله به کنسولگری ایران بالاترین حد تجاوزگری اسرائیل است

بازار کالا اجازه افزایش قیمت ندارد/ قیمت ارز کاهشی می‌شود

ده‌ها فروند پهپاد و موشک به سمت سرزمین‌های اشغالی شلیک شد/ اهدافی در سرزمین‌های اشغالی مورد اصابت قرارگرفت

هفدهمین جلسه حراج شمش طلای مرکز مبادله ایران ۲۶ فروردین برگزار می‌شود

بانک صادرات ایران در مسیر تبدیل شدن به بزرگترین بانک کشور

تماس تلفنی اردوغان با رئیسی و تبریک عید فطر

آقای گل به پرسپولیس نزدیک شد/ اولین بمب نقل‌وانتقالات سرخ‌ها؟

چین از عضویت کامل فلسطین در سازمان ملل حمایت می‌کند

حملات بی‌امان حزب‌الله به پایگاه‌های رژیم صهیونیستی

یحیی؛ بمب در آستانه انفجار/ قرارداد با گل محمدی برای جنگ با پرسپولیس و استقلال

آزادی "تتلو" به مناسبت عید فطر صحت ندارد/ رسیدگی به اتهامات مقصودلو در دادگاه ادامه دارد

نیروهای مسلح ایران تا پای جان ایستاده‌اند/ به دولت تروریستی امریکا هشدار داده می‌شود هرگونه ضربه به منافع ایران ، پاسخ قاطع و پشیمان کننده‌ای در پی دارد

توضیحات کاظم صدیقی درخصوص غفلت صورت گرفته در تاسیس موسسه‌ای در ماجرای ازگل/ از خدا استغفار و از مردم عذرخواهی می‌کنم/ توقع دارم به تخلف احتمالی آشنا و غیرآشنا رسیدگی شود

ویدیو دلخراش از حمله تروریستی به مسکو/ بیش از 100 کشته تاکنون/ احتمال گروگان گرفته شدن صدها نفر در تالار کنسرت/ روسیه خواستار توضیح آمریکا درباره حمله تروریستی شد 

زمانی برای تسویه حساب های قدیمی با اردن

گفتگوی دو وزیر سابق در خصوص صداوسیما

مالکان استقلال و پرسپولیس مشخص شدند

عربستان خواستار تصویب قطعنامه ای علیه اسرائیل در شورای امنیت شد

بزرگترین پیشرفت‌های فناوری در سال گذشته چه بود؟

یک باور غلط در ازدواج و چالش‌های زندگی مشترک؛ آیا می‌توان رفتار همسر را تغییر داد؟

عاملان حمله تروریستی چابهار از افسران سرویس های آمریکایی و اسرائیلی ها جدا نیستند/ کشوری که تروریست‌ها از خاک آن حمله را آعاز کردند باید پاسخگو باشد

بیانیه ۳۸بندی کمیته ویژه منتخب رئیس‌جمهور برای بررسی ناآرامی‌های سال ۱۴۰۱/ نهادهای حاکمیتی ذی ربط از جمله دستگاه های نظامی امنیتی و دستگاه قضایی مسئولانه عمل کردند

تحریم‌ هواوی چه پیامدهای برای سامسونگ و اندروید داشته است؟

هشدار نوروزی پلیس فتا: WiFi رایگان ترفند مجرمان سايبری است

برقراری ارتباط بی‌واسطه در پیام‌رسان‌های داخلی

تراژدی یکتا ناصر در شب عید/ مشکل خانوادگی و گریه های خانم بازیگر