چرا حزب‌ سازی توسط مسئول دولتی نامشروع است؟

تاکید همیشگی رئیس جمهور بر این بوده که مر قانون و شرع رعایت شود و در همین مسئله‌ی مورد بحث هم تاکید می‌کنند که تخطی از این امر، غیرشرعی است. اما علیرغم خواست یا اراده رئیس دولت، ممکن است عده‌ای درصدد باشند که چنین رویکردی را دنبال کنند.
کد خبر: ۲۹۱۸۸۶
تاریخ انتشار:۲۰ بهمن ۱۴۰۲ - ۱۶:۰۲ - 09 February 2024
چرا حزب‌ سازی توسط مسئول دولتی نامشروع است؟


به گزارش روزپلاس، برخی امور در استدلال‌های مربوط به دنیای سیاست از آنجا که تا حد زیادی تکرار و بر آن تاکید شده، به جرگه‌ی «شبه بدیهیات» پیوسته است؛ مثلاً روشن است که «قدرت» فی‌نفسه نه مذموم است و نه ممدوح، بلکه محتوا و هدفِ آن است که رنگ آن را مشخص می‌کند؛ قدرت هم می‌تواند در اختیار فرد مهذّبی قرار بگیرد و از آن برای توسعه و گسترش خیر و نیکی و خدمت به خلق استفاده کند و یا در اختیار هیتلرها و ترامپ‌ها و بایدن‌ها و نتانیاهوهایی باشد که با آن جنایت و نسل‌کشی کنند.

همچنین، روشن است که همچنانکه میل به قدرت در انسان به نحو غریزی نهفته است، میل به تداوم قدرت و از دست ندادن آن‌هم نهادینه شده است؛ به نحوی که انسانها طبیعتاً علاقه دارند این قدرت را تداوم یا توسعه ببخشند.

امّا یکی از نکات مورد بحث و مهم در دنیای سیاست امروز، که البته در ایران هم بنا به دلایلی موضوعیت دارد، بهره‌گیری افراد از امکاناتشان در نهادهای قدرت، برای تداوم قدرت خود و یا ارتقای آن است. مشخصاً اگر یک مسئول دولتی بخواهد از موقعیت خود یا امکاناتی که در دست اوست برای تداوم تسلط خودش استفاده کند، آیا این موضوع مشروعیت دارد یا خیر؟!

این پرسش را به این نحو هم می‌توان پرسید که مشخصاً آیا حزب دولت ساخته مشروع است یا خیر؟‌ در اینجا اولاً دولت لزوماً به معنی رئیس دولت نیست. از قضا تاکید همیشگی رئیس جمهور بر این بوده که مر قانون و شرع رعایت شود و در همین مسئله‌ی مورد بحث هم تاکید می‌کنند که تخطی از این امر، غیرشرعی است. اما علیرغم خواست یا اراده رئیس دولت، ممکن است عده‌ای درصدد باشند که چنین رویکردی را دنبال کنند. و ثانیاً مراد از دولت هم لزوماً فقط قوه مجریه نیست؛ بلکه سایر قوا و یا برخی‌نهادها و «دیوان‌ها» و .... را هم می‌تواند شامل شود!

اما در ایران این مسئله سابقه مشخصی هم دارد؛ مثلاً حزب کارگزاران نمونه‌ی یک تشکل دولت ساخته،‌به دست رئیس و کارگزاران دولت آقای هاشمی رفسنجانی است؛ و یا اینکه دولت دوم خرداد، یعنی آقای سیدمحمد خاتمی هم اراده کرد که حزب مشارکت درست کند و به وسیله آن بسط قدرت و تداوم قدرت یابد. دولت آقای احمدی‌نژاد هم می‌خواست با رایحه خوش خدمت، بوی قدرت را سالهای بیشتری و در گستره‌ی وسیع‌تری استشمام کند! آقای روحانی هم که از پیشتر، حزب اعتدال و توسعه را در کنار خود داشت.

اما آیا رئیس دولت یا مسئولان دولتی می‌توانند چنین کاری کنند؟ دست کم به 2 دلیل عمده این امر کاملاً نامشروع،‌ خلاف عدالت و بر خلاف امانتداری است. ممکن است یک مسئول دولتی، اعم از وزیر یا معاون رئیس‌جمهور یا هر مقام دیگری حداقل نزد خود اینگونه استدلال کند که مردم در انتخابات به ما رای داده و اعتماد کرده‌اند؛ لذا آنچه انجام می‌دهیم، و قدرتی که داریم یا توسعه می‌دهیم، همان خواست مردم است. اما مسئله اینجاست که مردم به شما بابت چه حیطه‌ی اختیارات و امکاناتی رای داده‌اند؟ آنها به شما پست و موقعیت‌هایی را با مسئولیت‌های مشخصی سپرده‌اند تا گرهی از مشکلات بگشایید و گامی به سمت نفع عمومی و به جلو بردارید؛ لذا اگر از آن اعتماد، به نحو دیگری و به سود قدرت شخصی یا جریانی، از موقعیت دولتی یا پول و امکانات یا امتیازات دولتی استفاده شود، حتماً‌ خیانت در امانت است.

نکته دیگر اینکه، آن موقعیت دولتی یا امکان دولتی و یا امتیاز دولتی عملاً بهره‌مندی ناعادلانه‌ای در اختیار فرد قرار می‌دهد و باعث می شود که از او یک خیر عمومی، برای منافع شخصی و یا جریانی استفاده کند و یا دیگران را به زیر بکشد.این مساله کاملاً مغایر با عدالت و به همین جهت منافی مشروعیت این اقدام است.

بنابراین بهره‌مندی از امکان یا سمت دولتی برای حزب‌بازی و تشکل‌سازی‌های اینچنینی حتماً نامشروع است و این موضوعی است که حتماً مورد انتقاد دلسوزان و بزرگان نظام نیز هست.

اما آیا هیچ مقام حکومتی نمی‌تواند کار تشکیلاتی کند؟ آیا عدم کار تشکیلاتی به معنای ضعف نهاد سیاست نیست؟ حتماً‌ همینطور است؛ ولی کار تشکیلاتی کردن به این معنا نیست که فردی از موقعیت دولتی خود برای چنین سودجویی سیاسی استفاده کند. در بسیاری از کشورهای دارای نظام حزبی نیز قواعد مشخصی برای جلوگیری از صرف امکانات و امتیازات دولتی برای احزاب متبوع افراد وجود دارد.

به هر صورت،‌ غیر از نامشروع بودن رویکرد تشکل‌سازی با بهره‌گیری از موقعیت‌های دولتی (دولت به معنای اعم)، تجربه‌ها در ایران،‌از جمله کارگزاران و مشارکت و رایحه خوش خدمت هم نشان می دهد که این تشکل‌ها آینده‌ی چندان روشنی هم نداشته‌اند و با فرود دولتها آنها هم به قهقرا رفته‌اند؛ لذا دل بستن به یک تجربه‌ی تکراری ناموفق،‌چندان با منطق سیاسی هم سازگار نخواهد بود.
سایر اخبار
بازگشت به ابتدای صفحه
ارسال به دوستان
ارسال نظر
روایت تصویری
نگاه دوم
پیشنهاد سردبیر
پربازدیدها

واکنش صدر اعظم آلمان بر پاسخ احتمالی رژیم صهیونیستی به ایران

بایرن مونیخ با حذف آرسنال به نیمه نهایی رسید

بررسی سرمایه گذاری های اخیر مهدی فضلی/ خیز گلرنگ برای حذف اسنپ، دیجی‌کالا و فیلیمو؟/ جنگ قدرت در اکوسیستم استارتاپی

آخرین قیمت طلا امروز جمعه ۳۱ فروردین ۱۴۰۰

رسوایی های جو بایدن/ به اسرائیل گفتم به حیفا حمله نکنید!

خبر جدید وزیر کار درباره تعداد تعطیلات آخر هفته/ تعطیلی پنجشنبه‌ها شامل کارگران هم می‌شود؟

دروغ‌های شاخدار صهیونیستها/ هاگاری یا «گوبلز اسرائیل»؟

صندوق بین‌المللی پول خوش‌بین شد/ تورم ایران وارد کانال ۳۰ درصدی می‌شود

واکنش سپاه به ادعای آسیب نیروگاه دیمونا در حمله ایران

رئال مادرید از منچسترسیتی انتقام گرفت و حریف بایرن شد/ رستگاری در ضربات پنالتی

بعد و قبل از عملیات وعده صادق به آمریکایی‌ها پیام دادیم/ به دنبال توسعه تنش در منطقه نیستیم

محدودیت پروازی به فرودگاه‌های دبی و شارجه

وزنِ پرمدعی و حالِ بد قهرمان جهان/ محموداف چرا باخت؟

خبر خوب درباره مرحله جدید واریز سود سهام عدالت

زمانی برای تسویه حساب های قدیمی با اردن

مالکان استقلال و پرسپولیس مشخص شدند

وقتی مزخرفات کارشناس اسرائیلی درباره ایران و ربع پهلوی تحلیلگر آمریکایی را به قهقهه و واکنش واداشت!

واکنش صدر اعظم آلمان بر پاسخ احتمالی رژیم صهیونیستی به ایران

ده‌ها فروند پهپاد و موشک به سمت سرزمین‌های اشغالی شلیک شد/ اهدافی در سرزمین‌های اشغالی مورد اصابت قرارگرفت

حذف نام ایران از پسوند رسمی باشگاه استقلال

بانک صادرات ایران در مسیر تبدیل شدن به بزرگترین بانک کشور

هزینه ارسال پیامک بالا رفت

پرسپولیس و سپاهان نقره داغ شدند

بایرن مونیخ با حذف آرسنال به نیمه نهایی رسید

تصویب اولیه سند ملی «سبک پوشش اسلامی - ایرانی»

بررسی سرمایه گذاری های اخیر مهدی فضلی/ خیز گلرنگ برای حذف اسنپ، دیجی‌کالا و فیلیمو؟/ جنگ قدرت در اکوسیستم استارتاپی

گوترش: زمان کاهش تنش فرا رسیده است

نیروهای مسلح ایران تا پای جان ایستاده‌اند/ به دولت تروریستی امریکا هشدار داده می‌شود هرگونه ضربه به منافع ایران ، پاسخ قاطع و پشیمان کننده‌ای در پی دارد

توضیحات کاظم صدیقی درخصوص غفلت صورت گرفته در تاسیس موسسه‌ای در ماجرای ازگل/ از خدا استغفار و از مردم عذرخواهی می‌کنم/ توقع دارم به تخلف احتمالی آشنا و غیرآشنا رسیدگی شود

زمانی برای تسویه حساب های قدیمی با اردن

ویدیو دلخراش از حمله تروریستی به مسکو/ بیش از 100 کشته تاکنون/ احتمال گروگان گرفته شدن صدها نفر در تالار کنسرت/ روسیه خواستار توضیح آمریکا درباره حمله تروریستی شد 

گفتگوی دو وزیر سابق در خصوص صداوسیما

مالکان استقلال و پرسپولیس مشخص شدند

بزرگترین پیشرفت‌های فناوری در سال گذشته چه بود؟

یک باور غلط در ازدواج و چالش‌های زندگی مشترک؛ آیا می‌توان رفتار همسر را تغییر داد؟

عربستان خواستار تصویب قطعنامه ای علیه اسرائیل در شورای امنیت شد

برقراری ارتباط بی‌واسطه در پیام‌رسان‌های داخلی

وقتی مزخرفات کارشناس اسرائیلی درباره ایران و ربع پهلوی تحلیلگر آمریکایی را به قهقهه و واکنش واداشت!

ارتقای رتبه ایران در شاخص جهانی ارتباطات و فناوری اطلاعات

عاملان حمله تروریستی چابهار از افسران سرویس های آمریکایی و اسرائیلی ها جدا نیستند/ کشوری که تروریست‌ها از خاک آن حمله را آعاز کردند باید پاسخگو باشد

توضیح وزیر ارتباطات درباره شرایط افزایش سرعت اینترنت

واکنش صدر اعظم آلمان بر پاسخ احتمالی رژیم صهیونیستی به ایران

آخرین اخبار