به گزارش روزپلاس، موضوع انحلال گروه شبه نظامی «نیروهای سوریه دموکراتیک» (قسد) و ادغام آن در نیروهای ارتش سوریه، هنوز هم موضوع داغ رسانه های ترکیه است. چرا که قسد، مهمترین نهاد اقماری پ.ک.ک در منطقه بود و ترکیه برای مدتی طولانی با قراردادن نام آن در لیست گروه های تروریستی، با این پرونده درگیر بود.
ترکیه چندین مداخله زمینی و هوایی برای تضعیف «قسد» و «ی.پ.گ» در سوریه انجام داد و حالا با انحلال گروه های مزبور، بسیاری از رسانه های ترکیه می پرسند: آیا قرار است مظلوم عبدی به زودی به ترکیه سفر کند؟
مظلوم عبدی فرمانده نیروهای قسد که قبلاً در ترکیه در لیست قرمز تروریست های تحت تعقیب قرار داشت و به عنوان فرزندخوانده عبدالله اوجالان شناخته می شد، حالا به عنوان مشاور احمد الشرع رئیس دولت موقت سوریه انتخاب شده و بعید نیست در آینده ای نزدیک برای دیدار با مقامات ترکیه، راهی آنکارا شود.
ایده احتمال سفر عبدی به ترکیه به این دلیل قوت گرفته که انتشار فرمان جدید ریاست دولت موقت این کشور در روزنامه رسمی، ظن آن را پیش کشید که اساساً صدور این فرمان، به معنی هموارسازی حقوقی مسیر سفر عبدی به ترکیه است و حتی احتمال آن وجود دارد که او به جزیره ایمره آلی رفته و با اوجالان نیز ملاقات کند.
گام جدید و مهمی در روابط بین ترکیه و سوریه برداشته شده است. فرمان ریاستی شماره 11671 که توسط رئیس جمهور رجب طیب اردوغان امضا شده، به شهروندان جمهوری عربی سوریه که دارای گذرنامههای دیپلماتیک هستند، معافیت ویزا برای ورود به ترکیه اعطا میکند.
بر اساس فرمانی که امروز در 28 آگوست 2026 در روزنامه رسمی منتشر شد، دارندگان گذرنامههای دیپلماتیک سوریه برای مأموریتهای رسمی در ترکیه و همچنین برای سفرهای توریستی و ترانزیت از ویزا معاف خواهند بود.
این معافیت برای سفرهای توریستی حداکثر برای اقامت 90 روز در هر دوره 180 روزه معتبر خواهد بود.
به باور تحلیلگران ترکیه، زمانبندی معنی دار تصمیم معافیت ویزا به دلیل تحولات اخیر در سوریه قابل توجه است و تصمیم مزبور، تنها یک روز پس از آن منتشر شده که الشرع با سند شماره 164 ملی، برای عبدی حکم مشاوره صادر کرد.
عبدی سه روز پیش در مصاحبه مفصل با شبکه تلویزیونی روداو گفته بود: «نشانههای مثبتی در مورد سفر من به ترکیه وجود دارد. البته این سفر به شرایط سیاسی و آمادگی ترکیه بستگی دارد. همین حالا هم، کانالهای مستقیم تماس با ترکیه وجود دارد».
در همان مصاحبه، از عبدی پرسیده شد که آیا با عبدالله اوجالان ملاقات کرده یا خیر. عبدی گفت که تا به امروز مستقیماً با اوجالان ملاقات نکرده، اما به وضوح اعلام کرد که میخواهد با او ملاقات کند. عبدی استدلال کرد که اوجالان در گذشته در روند صلح نقش داشته و میتواند در آینده نیز نقشی داشته باشد.
بیانیه منعطف آنکارا
دیروز وزارت دفاع ترکیه، درباره انحلال گروه شبه نظامی «قسد» و ادغام در نهادهای دولتی سوریه، بیانیه ای صادر کرد. این بیانیه که توسط دریاسالار زکی آکترک، مشاور مطبوعاتی و روابط عمومی وزارتخانه مزبور صادر شده، انحلال قسد و ادغام آن در نهادهای دولتی دمشق را تحولی مهم در راستای حفاظت از حاکمیت و تمامیت ارضی سوریه و تقویت مفهوم «یک دولت، یک ارتش» دانست.
این بیانیه میگوید: «ما از این تحولات استقبال میکنیم. نیروهای مسلح ترکیه به حمایت از گسترش حرکت مثبت حاصل شده در سوریه در سراسر کشور، ایجاد ثبات پایدار و توسعه ظرفیت ارتش سوریه، به ویژه در مبارزه با تروریسم، در چارچوب توافقنامه همکاری نظامی موجود ادامه خواهند داد».
همچنین هاکان فیدان وزیر امور خارجه ترکیه در بیانیهای در تاریخ 26 آگوست، انحلال قسد را به عنوان «رویدادی خوشایند» توصیف کرد. او اعلام کرد: «هویت کردهای سوریه باید محافظت شود و تمامیت ارضی کشور نباید به خطر بیفتد».
خانم آسلی آیدین تاشباش، مدیر پروژه ترکیه در موسسه بروکینگز آمریکا در مورد انحلال قسد میگوید: «من فکر میکنم ترکیه به آنچه در سوریه میخواست، رسید. اول از همه، ساختار جدیدی وجود دارد که به نگرانیهای امنیتی خود میپردازد. اما مهمتر از آن، با تشویق ادغام کردها با رژیم دمشق، منجر به تشکیل سوریه جدیدی شده که موازی با روند صلح و مذاکره با پ.ک.ک در ترکیه است. مذاکرات بین دولت دمشق و نیروهای دموکراتیک سوریه نه تنها در چارچوب سوریه است، بلکه عبدالله اوجالان، ترکیه و منابع امنیتی ترکیه نیز به طور مؤثر در آن دخیل هستند.
در همین حال خانم گلرو گزر که بین سالهای 2007 تا 2009 در سفارت ترکیه در دمشق کرده، میگوید: «انحلال قسد تحول مهمی است که همزمان با روند ترکیهای عاری از تروریسم و منطقهای عاری از تروریسم است. پ.ک.ک چندین نهاد اقماری در ترکیه، سوریه، عراق و ایران داشت و حالا شاهد برچیده شدن تدریجی این سازمانها در منطقه هستیم».
از توهم تا واقعیت
عثمان سرت از تحلیلگران مشهور ترکیه، معتقد است که پس از انحلال قسد، شرایط در سوریه به نفع آنکارا پیش رفته و در ظاهر امر، توهم ژئوپلیتیکی پ.ک.ک در شمال سوریه برچیده شده است.
اما «باید اذعان کنیم که روند تبدیل شدن کردها به بخشی از واقعیت سوریه، برای کردها، اعراب و ترکها یک تحول مثبت است. ترکیه مدتها به کنشگری قسد و مظلوم عبدی اعتراض کرد. اما حالا هر دوی آنها به نوعی در نظام جدید سوریه پذیرفته شده اند».
این تحلیلگر ترکیه در ادامه، برخی نگرشهای سیاسی ترکیه درباره سوریه را متناقض دانسته و میگوید: «اگر قرار باشد کردها ادغام در همسایه جنوبی ما را تجربه کنند، این اتفاق از طریق بازیگران و نهادهای خودشان رخ خواهد داد. هر چیز دیگری نه واقعبینانه است و نه پایدار. کسی نمیتواند بگوید مظلوم عبدی و الهام احمد به خاطر عضویت در پ.ک.ک تروریست هستند و احمد الشرع سابقه جهادی ندارد! این یک نگرش متناقض است. خاورمیانه منطقهای نیست که امکان انتخابهای سلیقهای بین بازیگران را فراهم کند.
نکته مهم، رسیدن به راه حلی است که منجر به ثبات و یکپارچگی شود. کشور مربوطه باشد. اظهارات مربوط به ادغام قسد نه تنها شامل ادغام یک گروه مسلح در نیروهای امنیتی سوریه، بلکه شامل مفادی برای تبدیل شدن کردها به بخشی از دولت و جامعه جدید نیز میشود.
انتصاب عبدی به عنوان مشاور رئیس جمهور سوریه، ورود الهام احمد به مجلس و مسئولیت احتمالی او در سیاست خارجی و امور قانون اساسی، به رسمیت شناختن زبان کردی به عنوان زبان رسمی، آینده YPJ و روابط عبدی و احمد با ترکیه نیز به عنوان بخشی از این توافق در نظر گرفته میشوند.
این توافق به طور غیرمستقیم نقش آنکارا را در ساخت دمشق جدید آشکار میکند. چالش واقعی برای دولت دمشق، ایجاد یک سوریه کثرتگرا و فراگیر است. الشرع باید فرمولی ایجاد کند که در آن همه اقشار جامعه احساس راحتی کنند. در کشوری که با مرکزیت گرایی و با نادیده گرفتن تفاوتها اداره شده، اجرای این امر برای کادرهایی که تجربه حکومت دموکراتیک ندارند، آسان نخواهد بود».
در پایان باید گفت: رسانههای نزدیک به حزب عدالت و توسعه و دولت اردوغان، در چند سال گذشته، مداوماً «قسد» را به عنوان بزرگترین تهدید در مرز سوریه و ترکیه معرفی میکردند. اما حالا همزمان با انحلال قسد، شاهد افزایش تحرکات رژیم صهیونیستی در خاک سوریه هستیم و حمله به پایگاه قدیمی ابوظهور در ادلب، تنها جلوه کوچکی از این تحرکات است.
حال باید دید، آیا در استراتژی سیاسی و دفاعی ترکیه و در سیاست خارجی این کشور درباره تحولات سوریه، نوعی از بازدارندگی در برابر خطرات رژیم اسرائیل نیز در دستور کار قرار خواهد گرفت یا نه.