يك بررسي /

انتخابات آمريكا ضربه اي ديگر بر انسجام اتحاديه اروپا / نگاه فرانسوي به دوران پسا ترامپ

احتمال ورود آمريكا براي حمايت از اروپا در مسائل منطقه اي و جهاني از دوران اوباما نيز كمتر و محدودتر خواهد بود

کد خبر: ۱۵۸۵۳

۳۰ آبان ۱۳۹۵ / ۲۰:۵۳

به گزارش روز پلاس سيد محمد ساداتي نژاد رايزن مطبوعاتي سابق سفارت ايران در فرانسه در يادداشتي اختصاصي براي روز پلاس نوشت :

اولاند رئيس جمهور فرانسه در دوران مبارزات انتخاباتی امریکا،  تمایل خود را براي پیروزی هیلاری کلینتون، نامزد دموکرات‌ها پنهان نکرده بود و اظهارات افراطی ترامپ را تهوع‌آور توصیف کرده بود. حالا با انتخاب ترامپ به رياست جمهوري، هيئت حاكمه اين كشور، ٥ نگراني عمده در ارتباط با  برجام، توافق سال گذشته پاريس در مورد تغييرات آب و هوايي، بحران هاي منطقه غرب آسيا، بحراين اوكراين  و روابط فراآتلانتيكي آمريكا و اروپا دارد. به دليل همين نگراني ها، فرانسوا اولاند،  رئیس‌جمهور فرانسه  از پیروزی ترامپ در انتخابات ریاست جمهوری با عنوان دورانی از عدم اطمینان یاد کرد و  از رهبران اروپا نيز خواست تا در برابر ترامپ، قاطع، روشن و هوشيار عمل كنند. فرانسوا اولاند با نگراني  از مواضع ترامپ در مورد توافق هسته اي، صريحا در چند موضع گيري و در مصاحبه اي با فرانس ٢٤ ابراز داشت  به نفع همه است که توافق با ایران، کماکان مورد تأیید باشد. اولاند با اشاره به این که ترامپ قدرت زیرسوال بردن این توافقات را ندارد، گفت فكر نميكند آمریکا با دونالد ترامپ بتواند این توافق را زیر سوال ببرد.

ژان مارك آيرو، وزير خارجه اين كشور نيز ابراز داشت منتظر سياست هاي ترامپ مي مانيم. او  همچنین گفت  فرانسه باید با آمریکا درباره مسایلی مانند توافق هسته‌ای ایران،  سوریه و تغییرات آب‌وهوایی مواضع خود را روشن کند.

فرانسه كه حساب ويژه اي روي همكاري اقتصادي با ايران در دوران بعد از برجام باز كرده، با انتخاب ترامپ ، نگران سياست جديد ترامپ در خصوص اين توافق است.  شركت هاي خودروسازي فرانسه بويژه شركت پژو نيز به شدت  نگران مواضع ترامپ درباره ایران هستند.

به دليل همين ابراز نگراني ها، دونالد ترامپ  در اولین تماس تلفنی بعد از انتخاب شدن به رياست جمهوري آمريكا با فرانسوا اولاند، رئیس‌جمهور فرانسه،  در يك  گفتگوی  هشت دقیقه‌ای دربارۀ توافق هسته‌ای با ایران، مبارزه با تروریسم، نبرد علیه داعش، درگیری‌ها در شرق اوکراین و پیمان آب و هوایی پاریس تبادل‌نظر کرد.

فرانسه از سوي ديگر نگران تكرار وضعيت انتخاب ترامپ  و پيروزي خانم مارين لوپن در انتخابات سال آينده رياست جمهوري فرانسه است. ژان پير رافارن نخست وزير سابق فرانسه اين احتمال را زياد دانسته و امانوئل والس نخست وزير فعلي فرانسه نيز از اين احتمال سخن گفته است. خانم مارين لوپن نيز ادعا نموده پيروزي ترامپ، شانس وي  را براي پيروزي در انتخابات سال آينده افزايش داد.

مردم و شخصيت هاي فرانسوي نيز غير از جبهه ملي و مسئولين و طرفداران آن، عمدتا نگاه مثبتي نسبت به انتخاب ترامپ ندارند. همين چند روز قبل در فرانسه عليه سياست هاي ترامپ تظاهرات شد و بر ديوار كنسولگري آمريكا در استراسبورگ نيز شعار هاي اعتراضي نوشته شد. در عين حال، برخي شخصيت هاي سياسي نيز معتقدند نبايد در مورد دوران بعد از ترامپ، زياد هم نگران بود زيرا دكترين ترامپ در يك جمله متمركز بر آمريكا است و او قبل از هر چيز سياست جديد " امريكانيسم" و " اول آمريكا" و پاي بندي به منافع آمريكا را پيش خواهد برد. بعنوان مثال "پير رازو " از كارمندان وزارت دفاع فرانسه و استاد دانشگاه كه در همايش بحران هاي ژئوپوليتيكي جهان اسلام در ٢٥ آبان ١٣٩٥ در دانشگاه شهيد بهشتي سخنراني نمود، اشاره داشت كه  براي ترامپ  آمريكا اهميت دارد  و او معتقد است اول بايد آمريكا مورد نظر باشد.  ژيل پلاتره(  Gille Platret ) سخنگوي ساركوزي نيز معتقد است ترامپ به دنبال منافع آمريكا است.

اروه مورن وزير دفاع سابق فرانسه كه هفته گذشته به تهران سفر نمود با بیان اینکه بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر رژیم صهیونیستی "دوست صمیمی" دونالد ترامپ، رییس جمهور منتخب آمریکاست، گفت گفتگوهای جدید با ایران، به ویژه وقتی اهمیت پیدا می‌کند که می‌بینیم شخص جدیدی در واشنگتن بر سر کار آمده است. اين موضع گيري، نشان دهنده اهميتي است كه فرانسه در دوران جديد براي جمهوري اسلامي ايران و گفتگو و همكاري با آن قائل است.

ميشل فوشه، استاد جغرافياي سياسي و ژئوپوليتيك در فرانسه و از چهره هاي جهاني كه  تخصص او روي مرزهاي بين المللي است و اطلسي با موضوعات استراتژيكي  تهيه كرده كه اطلس مرجع است و شخصيت علمي از كالج مطالعات جهان در پاريس است و  كتاب وسوسه مرزهاي وي نيز  به فارسي ترجمه شده است، طي سخناني در اولين همايش بحران هاي ژئوپوليتيكي جهان اسلام در تاريخ ٢٤ آبان اظهار داشت اوباما خيلي تمايلي براي ورود به سوريه نداشت و ما ( فرانسه) از اين جهت از آمريكا ناراحت بوديم. اوباما معتقد بود آمريكا نفعي از ورود به بحران سوريه نمي برد. تمركز سياست خارجي آمريكا در دوران اوباما بر برخي  مسائل امنيت ملي  و ترويج و تبليغ ارزش هاي دموكراتيك در جهان بود كه البته يك شكست بود.   ترامپ هم اين مسير را توسعه و سر عت خواهد داد. دكترين ترامپ فقط روي منافع ملي آمريكا متمركز و براي او، اول آمريكا مهم است و در يك كلمه مي توان آن را " امريكانيسم " ناميد. آمريكا از تحولات منطقه ناراحت و ناراضي است. البته عربستان و اسراييل و تركيه از سياست ترامپ خوشحالند زيرا فكر ميكنند ترامپ براي آنها بهتر است و آزادي عملي بيشتري در منطقه خواهند داشت. البته ترامپ  بطور كامل از منطقه جدا نخواهد شد ولي مسائل را فيلتر خواهد كرد و از مسير باريكتر منافع آمريكا به مسائل نگاه خواهد كرد و  به تركيه و عربستان اختيار بيتشري براي عمليات خود خواهد داد.

لذا در آينده، شاهد درگير شدن  كمتر آمريكا در منطقه  غير از موضوع نزاع فلسطين- اسراييل خواهيم بود. البته آمريكا در بحث ساخت و سازهاي جديد اسرائيل مشكلي ندارد و طرف اسرائيل را مي گيرد ولي  فرانسه تنها قدرتي است كه خواهان آن است كه مسئله " مخالفت با ساخت و ساخت هاي جديد " بر روي ميز باشد و سخت گيري خواهد كرد.

نبايد اجازه داد آمريكا و روسيه راجع به مسائل منطقه با هم معامله كنند . چون  رئيس جمهور جديد آمريكا  دنبال معامله ( deal )  است و پوتين هم موافق است.  در بعد منطقه اي، شما بعد از ٢٠٠٣ اولين قدرت غير عرب منطقه اي در جهان عرب شده ايد و اين يك واقعيت است. بازيگر كليدي منطقه كشور شما و همسايه ديگر شما ( تركيه) است. تركيه قصد داشت بعد از انقلاب هاي عربي رهبر دولت هاي سني شود و به عثماني جديد تبديل شود ولي الان  در عراق و سوريه و در سطح منطقه اي مشكل دارد. لذا امروز براي تركيه نقش مثبتي متصور نيست. فكر ميكنم مناسب است ديپلماسي براي يك توافق از بالا بكار گرفته شود تا شاهد  نوعي  يالتاي جديد باشيم. كشور شما بالاترين منفعت را در برخي جاها براي رسيدن به چنين توافقي دارد.  ( در پاسخ به يك انتقاد از پيشنهاد ايجاد يالتاي جديد) منظور من آن است كه  بايد يك توافق عدم نفود و عدم مداخله جديد بين كشورها بسته شود. نوعي وستفالياي جديد لازم است و وقتي توافق كرديد، ميتوانيد  حمايت ٥ عضو دايم شوراي امنيت را نيز بگيريد. نبايد اجازه داد مسكو و واشينگتن معامله كنند.  شما قدرت اصلي و اول منطقه هستيد و بايد روي نوعي وستفالياي جديد فكر كنيد و  اينكه چگونه مي شود صلح با ثبات و نظم منطقه اي ايجاد كرد. ديگر سايكس پيكوي صد سال قبل جوابگو نيست و فقط شما و تركيه مي توانيد يك نظم منطقه اي را حفاظت كنيد.

خانم  انیس لولوآ (Agnès Levallois) از ديگر شخصيت هاي علمي فرانسوي كه در اجلاس بحران هاي ژئوپوليتكي جهان اسلام سخنراني كرد، گفت  اكنون، سوال مهم آن است كه آيا ترامپ همان سياست اوباما را در مورد جنگ يمن و عربستان دنبال خواهد كرد؟ اوضاع قابل پيش بيني نيست. از طرفي  بازار نفت نيز هست و توليد داخلي آمريكا باعث شده كه اين كشور كمتر  به نفت وابسته باشد و لذا آمريكا ديگر كمتر متعهد به تامين امنيت عربستان است.  عربستان به دنبال تقويت بنيه دفاعي خود با ديگران است و مي خواهد به آمريكا نشان دهد كه ناراضي است. در اين چند سال، خريد سلاح توسط عربستان مرتبا افزايش داشته است. اكنون اولويت سلمان امنيت عربستان است اما ترامپ به چه مي انديشد؟ ترامپ گفته عربستان بايد براي تامين امنيت  خودبه ما پول بدهد  و از اوباما انتقاد كرده است. اكنون بايد منتظر ماند و ديد ترامپ با عربستان چه خواهد كرد.

نتيجه گيري:

شخصيت هاي فرانسوي عمدتا نگران آمريكاي با ترامپ هستند و حداقل پيش فرض آن است كه ترامپ يك نگاه تقليل گرايانه در سياست خارجي خود بكار خواهد بست و به تحولات و مسائل بين الملل از نگاه باريك تر منافع ملي آمريكا خواهد نگريست و لذا احتمال ورود آمريكا براي حمايت از اروپا در مسائل منطقه اي و جهاني از دوران اوباما نيز كمتر و محدودتر خواهد شد و شايد اروپا ديگر مانند گذشته از حمايت بي قيد و شرط آمريكا بهره مند نشود و  حمايت هاي آمريكا از اروپا ديگر بي حد و حساب  نبوده و آمريكا به دنبال ما به ازاء خواهد بود. بعد از راي آوردن خروج بريتانيا از اتحاديه ، پيروزي ترامپ نيز مي تواند ضربه ديگري بر انسجام سياسي و اقتصادي اتحاديه اروپا باشد و تلاش هاي مخرب ترامپ در قبال برجام و ساير موضوعات منطقه اي،  شايد  هزينه هاي بيشتري را نيز براي اروپا ايجاد كند. به همين دليل است كه اولاند از مسئولين اروپايي خواسته تا قاطع و روشن و هوشيار در برابرع آمريكاي ترامپ برخورد كنند.