سختی‌های عجیب در دوران کودکی امام جواد(ع)/ چرا امام نهم شیعیان با دختر مامون ازدواج کردند؟

زندگی پر فراز و نشیب امام جواد (ع) پیچیدگی‌هایی دارد که بخشی از آن بین ایرانیان و امام نهم پیوند عمیقی ایجاد کرده است.

کد خبر: ۱۶۷۱۸۰

۳۰ تير ۱۳۹۹ / ۲۲:۳۱

به گزارش روزپلاس، زندگی جواد الأئمه (ع) به زندگی پدر بزرگوارشان شباهت دارد. حصر و دوری از اصحاب، عضو جدایی ناپذیر از زندگی امام نهم شیعیان بود. دشواری‌های امامت از همان سنین کودکی روی دوش این امام بزرگوار قرار گرفت. امام جواد (ع) در کودکی پدرشان امام رضا (ع) را از دست دادند. پیش از آن شبهه‌هایی مطرح شده بود که امام جواد (ع) اصلا فرزند امام رضا (ع) نیستند.

پس از برطرف شدن آن مشکل، موضوع امامت حضرت در سنین کودکی حاشیه ساز شد. بسیاری نمی‌توانستند بپذیرند که یک کودک خردسال دستورات شرعی را صادر کنند و شبهات را پاسخ دهند. سپس ازدواج امام جواد (ع) با دختر مامون کار امامت را پیچیده کرد. دشواری‌های زندگی امام جواد (ع) همین طور ادامه پیدا کرد تا شهادت ایشان در سنین جوانی اتفاق افتاد.

درباره فعالیت‌های امام جواد (ع) و رسالتی که بر عهده داشتند با حجت الاسلام و المسلمین سید جلال موسویان کارشناس مذهبی و پژوهشگر دینی گفت‌وگو کردیم. این کارشناس مذهبی در ابتدا بیان کرد: امام جواد (ع) جوان‌ترین امام شیعیان بودند، ایشان در سن ۹ سالگی به امامت رسیدند. مقتضیات زمان امام جواد (ع) طوری بود که حضرت به عنوان امام پاسخگو مطرح بودند. چرا که بیشترین پرسش‌های مردم از ایشان پرسیده شده است و بیش از دیگر امامان در دسترس همگان بودند. در عین حال نظارت حکومت به ایشان، هیچگاه کم نمی‌شد.

وی افزود: یکی از مشکلات بزرگ امام جواد (ع) این بود که مردم قبول نمی‌کردند، ایشان با سن پایین پاسخگوی شبهات باشند. در روایت آمده است که شخصی نزد احمد بزنطی یکی از اصحاب خاص امام جواد (ع) آمد و گفت، کار امامت دست بچه‌ای افتاده است. در روایت آمده است که احمد بزنطی به صورت فردی که نزدش آمده بود، سیلی زد و گفت که از اعتقاد وی شرمسار است. بزنطی خطاب به آن شخص گفت، مگر از ائمه پیشین نشنیدی که امام، کوچک و بزرگ ندارد.

حجت الاسلام و المسلمین سید جلال موسویان در ادامه به شرایط زمان امام جواد (ع) اشاره کرد و گفت: سوالات مختلف در ابعاد گوناگون از امام جواد (ع) پرسیده می‌شد. مثلا درباره اعتقاد به خدا، اهل بیت (ع) و در هر زمینه‌ای مردم از امام جواد (ع) سوال کردند و امام هم جواب دادند. نکته دوم این است که با توجه به شرایط سیاسی آن دوران، زندگی حضرت جواد الأئمه (ع) زیر نظر حکومت ادامه پیدا کرد. از زمان منصور، حکومت بنی عباس در صدد این بر آمد که ائمه را طوری محبوس کنند که امام زمان (عج) به دنیا نیایند. برای امام جواد (ع) هم حصر خانگی در نظر گرفته شد. علت ازدواج اجباری دختر مامون با امام جواد (ع) دسترسی بیشتر به امام بود؛ ایشان مجبور بودند نزدیک محل سکونت مامون زندگی کنند و همین موضوع کار ولایت را سخت می‌کرد.

وی ادامه داد: در سیره امام جواد (ع) برجسته‌تر از هر ویژگی، موضوع جود و کرم حضرت ذکر شده است. حضرت علی بن موسی الرضا (ع) فرمودند که خداوند متعال مولودی با برکت‌تر از جوادِ من خلق نخواهد کرد. برکت ایشان علاوه بر بعد ظاهری در زمینه معنوی و بحث امامت هم مطرح بود. وجود امام جواد (ع) حلقه وصلی بین امام هشتم و دهم بود. سال‌هایی که امام رضا (ع) در ایران بودند، امام هشتم را متهم کردند که فرزندی ندارند؛ چراکه ظاهر امام جواد (ع) با امام رضا (ع) متفاوت بود.

این پژوهشگر دینی در ادامه به نسلی از امام جواد (ع) که در ایران مدفون هستند اشاره کرد و گفت: در قم امام موسی مبرقع دفن شده اند. این سادات برقعه‌ای فرزند امام جواد (ع) هستند. در کنار حضرت معصومه (س) نیز، دختران امام جواد (ع) هستند. یک دخترِ امام جواد (ع) بین نراق و دلیجان مقبره دارند. ایشان زبیده خاتون دختر بلا فصل امام نهم هستند. از کرامات زبیده خاتون، فراوان نقل شده است.

حجت الاسلام و المسلمین موسویان ادامه داد: آیت الله بهجت فرمودند اگر کسی به امام موسی مبرقع خدمت کند، مورد لطف امام رضا (ع) قرار می‌گیرند. یکی از دوستان من که تولیت این امامزاده را بر عهده داشت، می‌گفت که پسر آیت الله بهجت هر هفته به من زنگ می‌زدند و یکسری هماهنگی‌ها برای حضور این عالم ربانی انجام می‌دادند. در ساعات خلوت حرم، آیت الله بهجت هفتگی به زیارت ایشان می‌رفتند.

حجت الاسلام و المسلمین سید مهدی حائری زاده سخنران و کارشناس مذهبی نیز درباره شخصیت والا امام نهم شیعیان به خبرنگار ما گفت: امام جواد (ع) جوان‌ترین امام شهید شیعیان بودند. در کلام بزرگان آمده است که برای حوائج دنیا توسل به ایشان بسیار راه‌گشاست. البته با کمی تفکّر و تدبّر در لقب زیبای ایشان «جواد» که نشانه کرامت و بخشش است، می‌تواند گویای این مطلب باشد.

حجت الاسلام حائری زاده در ادامه به داستان عبرت آموزی از امام جواد (ع)  اشاره کرد و گفت: روزی شخصی از امام جواد (ع) خواست که او را سفارش و موعظه‌ کند. امام به او فرمود «توسد الصبر، و اعتنق الفقر، و ارفض الشهوات، و خالف الهوی، و اعلم انک لن تخلو من عین الله فانظر کیف تکون»؛ صبر را بالش خویش ساز، و فقر را در آغوش بگیر، و شهوات را واگذار و رها کن و از خود بران، و با هوای نفس مخالفت کن، و بدان که تو هیچگاه از چشم خدا و مراقبت پروردگار خالی و بیرون نیستی پس بنگر چگونه ای».

این سخنران و کارشناس مذهبی در ادامه به چند نکته مهم از این روایت اشاره کرد و افزود: نکته اول این توصیه، لزوم بالابردن ظرفیت و تکیه بر صبر و شکیبایی است. امروز در جامعه می‌بینیم بسیاری از مشکلات به دلیل بی صبری و کم طاقی‌ها است. پس باید میزان صبر خود را برای رسیدن به اهدافمان افزایش دهیم. نکته دیگر در کلام امام رها کردن شهوات است که در اینجا فقط مراد شهوت جنسی نیست؛ زیرا هر یک از شهوات برای انسان خرابی به بارمی آورد که باید آن‌ها را از سر راه برداشت و نکته آخر اینکه از منظر امام جواد (ع) گناه یواشکی نداریم؛ همه جا منزل خداوندی است که ما را می‌بیند و شاهد و ناظر ماست.

باشگاه خبرنگاران