یک بررسی/

رييس جمهور بعدی فرانسه كيست؟

فرانسوا اولاند، رئيس جمهور فرانسه با توجه به عدم موفقيت در عملي كردن وعده هاي خود اعلام نمود كانديدا نخواهد شد

کد خبر: ۱۷۷۴۲

۱۷ آذر ۱۳۹۵ / ۰۰:۳۸

به گزارش روز پلاس، دكتر سيد محمد ساداتي نژاد در یادداشتی نوشت: با تحولات چند هفته گذشته، انتخابات رياست جمهوري فرانسه كه در ماه آوريل و مي  ٢٠١٧ برگزار مي گردد، وارد مرحله تازه اي شد.

از يكطرف در انتخابات و رقابت هاي دروني راست  و ميانه، ساركوزي كه در طول سال هاي گذشته، سرمايه گذاري  زيادي براي ورود مجدد به عرصه انتخابات كرده بود، حذف شد و فرانسوا فيون نهايتا در دور دوم انتخابات درون حزبي در رقابت با ژوپه به پيروزي رسيد و به عنوان نامزد راست و ميانه مطرح شد.

از سوي ديگر فرانسوا اولاند، رئيس جمهور سوسياليست فرانسه با توجه به كارنامه بسيار ضعيف خود و عدم موفقيت در عملي كردن وعده هاي خود، بويژه كاهش بيكاري و اقبال كم مردم به وي بر طبق نظرسنجي ها، در روزهاي اخير اعلام نمود كه براي انتخابات رياست جمهوري سال آينده كانديدا نخواهد شد.

در عوض، امانوئل والس، نخست وزير فرانسه امروز دوشنبه ١٥ آذر اعلام كرد كه رسما نامزد حزب سوسياليست براي انتخابات رياست جمهوري خواهد شد. اين در حالي است كه در اواخر دسامبر تا اوايل ژانويه، انتخابات درون حزبي سوسياليت ها نيز انجام خواهد شد و شايد حذف امانوئل والس در رقابت درون حزبي كه او نيز طبق نظرسنجي ها از محبوبيت بسيار كمي برخوردار است، رويداد شوك آور ديگري در فرانسه بعد از حذف ساركوزي باشد.

اين در حالي است كه در ميان شخصيت هاي سياسي فرانسه در طول چند ماه گذشته، مواضع متنوع و متفاوتي در قبال موضوعات مختلف، اعلام شده كه نشان دهنده تفاوت ديدگاه احزاب سياسي مختلف در فرانسه در قبال مسائل داخلي و تحولات منطقه اي و بين المللي مي باشد.

الف- ديدگاه جبهه ملي فرانسه

جبهه ملي داراي ديدگاه هاي  متفاوتي از ساير احزاب فرانسه مي باشد. فلوريان فيليپو نفر دوم جبهه ملي در اظهار نظري در اواسط  آبان،  انتخابات فرانسه را شبيه انتخابات آمريكا دانسته و با اشاره به وسعت  فساد ناشي از دخالت هاي قطر و عربستان سعودي، نسبت به عواقب اين دخالت ها در فرانسه هشدار داد. فلوريان فيليپو همچنين بعد از حضور در برنامه خبر كوتاه در كانال پلوس  در ٢٣ شهريور ٩٥ ابراز داشت ما به دنبال آن هستيم كه توجه پنجاه درصد راي دهندگان را به خود جلب كنيم. او با تاكيد بر مسائل هويتي و ملي، ابراز داشت بدون داشتن مرز ملي، نميتوان هويت ملي را حفظ كرد.

خانم مارین لوپن،  رهبر جبهه ملی فرانسه نيز اعلام كرد در صورت پیروزی در انتخابات، همه‌پرسی خروج فرانسه از اتحادیه اروپا را ترتیب خواهد داد. او به لوفيگارو گفت مردم  حق حرف زدن دارند و  فرانسویان می‌توانند به مردمی آزاد، مفتخر و مستقل تبدیل شوند و کاری كنند که فرانسه جایگاه واقعی خود را در جهان به دست آورد. شبکه خبری اسکای نیوز عربی نيز به نقل از او گفت پیروزی دونالد ترامپ سنگ بنای ساخت جهانی جدید است که جای جهان سابق را خواهد گرفت. او ابراز امیدواری کرد که ملت فرانسه نیز راه ملت آمریکا را دنبال کنند.

با اين همه، شرايط اجتماعي و فرهنگي در فرانسه متفاوت از بريتانيا و آمريكا است و مردم فرانسه عليرغم براه افتادن موج اسلام هراسي و مهاجر ستيزي در غرب، مخالف افراطي گري و تنش و خشونت هستند. لذا خانم لوپن براي نشستن بر كرسي رياست جمهوري راه بسيار دشواري را در پيش دارد.

ب- احزاب راست و ميانه

در ميان راست و ميانه، فرانسوا فيون موفق شد به مرحمت انتخابات درون حزبي اخير، به بخت اول جمهوري خواهان در فرانسه براي انتخابات رياست جمهوري تبديل شود.  در مجموع، در مقايسه با دو كانديداي مردود شده راست ها يعني ساركوزي و ژوپه، او نگاه معتدل تر و متوازن تري نسبت به مسائل داخلي و بين المللي دارد و شايد همين موضوع علت اقبال طرفداران جناح راست، به وي شده است.

او نگاه مثبت تري نسبت به ايران و روسيه دارد و قائل به همكاري با ايران و روسيه براي حل بحران سوريه است. او بارها در مصاحبه با رسانه هاي فرانسه، سياست اولاند در قبال سوريه را اشتباه خوانده و به آن انتقاد و خواستار تجديد نظر و همكاري با ايران و روسيه شد. او چندماه قبل نيز در مصاحبه با راديو فرانس انتر ابراز داشت اين اشتباه است كه از روسيه يك هيولا ساخته شده است و در بحران سوريه، خواستار همكاري با ايران و روسيه شد.

اين در حالي است كه سارکوزی، رئيس جمهور سابق فرانسه به دنبال يك استراتژی اسلام هراسانه است. او روي بحث مليت و هويت فرانسوي سرمايه گذاري كرد و اسلام را تهديدي جدي براي سبك زندگي فرانسوي‌ها معرفي كرد. سارکوزی ٦١ ساله  سیاست‌هایش را در مسير مقابله با اسلام در پیش گرفت و ميگفت بايد زنان محجبه مسلمان را از ورود به دانشگاهها و شرکت‌های دولتی منع كرد و حقوق کودکانی که از والدین خارجی متولد می‌شوند را محدود و گزینه‌های استفاده اختیاری از گوشت خوک در میز غذاخوری مدارس را ممنوع  كرد.

ساركوزي با انتشار كتابي با عنوان " همه چيز براي فرانسه"  در تاريخ  ٢٣اوت سعي كرد ديدگاه هاي خود را در مورد مسائل مختلف بيان و مردم را جذب نمايد.  او در اين  كتاب  سعي كرد به حملات تروريستي به فرانسه بپردازد و  هويت ملي را يك بخش مهم از كتاب قرار دهد.  ساركوزي در اين كتاب، ايده هاي خود در مورد مبارزه با اسلام راديكال و بحث هاي مهاجرتي را مطرح نمود كه عمدتا تند و افراطي بودند.

او وعده برگزاری یک همه‌پرسی درباره سیاست سخت‌گیرانه جدید مبارزه با تروریسم در صورت پیروزی در انتخابات را نيز داده بود و از فرانسوا اولاند، به سبب عدم اقدام کافی برای پیشگیری از حملات تروریستی در فرانسه انتقاد کرد. او گفته بود اگر در انتخابات ریاست جمهوری  پیروز شود، یک همه‌پرسی درباره اینکه آیا مظنونان به تروریست خطرناک را می‌توان بدون محاکمه در به اصطلاح بازداشت پیشگیرانه نگاه داشت، برگزار خواهد کرد.

او معتقد بود این افراد باید پیش از آنکه بتوانند دست به حمله بزنند، به زندان بیفتند.  او افراط‌گرایی را به عنوان دشمن شماره یک فرانسه که باید در هم شکسته شود، معرفي  کرد و با انتقاد از تمديد محض وضعيت فوق العاده، گفت اعلام وضعیت اضطراری که در یک سال گذشته دست کم دو بار تمدید شده، جلوی اقدامات افراط‌گران در هدف قرار دادن فرانسه را نگرفته است. قوانین وضعیت اضطراری نوعی اتلاف وقت است و صرفاً جنبه نمایشی دارند.

او در همين راستا، در کارزار انتخابی خود در منطقه «پروون» (Provins) در ٧٧ کیلومتری جنوب شرق پاریس، «جنگ تمام عیار و بی امان» علیه طاعون سیاه تروریسم را خواستار شده و آن را با «طاعون قهوه ای» نازیسم در جنگ جهانی دوم مقایسه كرده بود. او در راستاي مباحث هويتي و اسلام ستيزي، ابراز كرده بود  اگر رئیس‌جمهور شود، حجاب را ممنوع می‌كند. ساركوزي در حوزه تحولات بين المللي نيز، فرانسوا اولاند را در  انتخاب سعودی‌ها و دوری از ایرانی‌ها، مرتکب بزرگترین اشتباه دانسته و سرزنش كرد.

با اين وجود، همانطوري كه نظرسنجي ها هم تاييد مي كرد، اكثريت فرانسوي ها ساركوزي را نخواستند و او نهايتا موفق به جلب نظر مردم در انتخابات داخلي راست و ميانه نشد. البته طرح پرونده هاي متعدد شامل پرونده «بیگملیون» و ليبي عليه ساركوزي نيز در تخريب چهره وي بي تاثير نبود.

در جريان مناظره هاي درون حزبي نامزدهاي جناح راست و ميانه  در جناح راست، ٧ كانديداي مطرح وجود داشت:  ١- نيكولا ساركوزي ٢- آلن ژوپه ٣-  برونو لومر ٤- فرانسوا فيون ٥- ژان فرانسوا كوپه ٦- ناتالي موريزه ٧- ژي اف پواسون كه به رقابت و مناظره با هم پرداختند.  موضوع روابط غیر متعارف قطر با برخی از مسئولان سیاسی فرانسه و همچنین رویکرد سیاسی فرانسه در رابطه با ریاض، تهران و مسکو، از جمله موضوعات داغ در مناظره  ها بود. فيون موفق شد در دور اول ٤٣ درصد آراء  و ژوپه ٢٧ درصد  و ساركوزي ٢٢ درصد آراء را  بدست آورد. ساركوزي در دور اول حذف و در دور دوم نيز ژوپه شكست را پذيرفت.

برنامه رقابت كانديداهاي راست، در شبكه ها به صورت مستقيم پخش شد.  در اين مناظره ها، ساركوزي اشاره كرد كه بايد در مورد سوريه كنفرانسي بين المللي با حضور عربستان، ايران و روسيه برگزار شود و در مورد سيستم آموزشي  نيز  جوانان بيكار بين ١٨ تا ٢٥ سال بايد به صورت اجباري به سربازي بروند.

فرانسو فيون ابراز داشت عربستان مسئول افزايش گرايش هاي تماميت خواه و  توتاليتر در جهان است. او همچنين از عملكرد جهادي ها  عليه فرانسه  انتقاد كرد و آنها را نژادپرست دانست. او گفت اگر به قدرت برسد، ١٥ وزير قوي و قدرتمند انتخاب خواهد كرد تا اصلاحات را در فرانسه اعمال كند.

آلن ژوپه نيز ابراز داشت مخالف حضور سرمايه هاي خارجي در فرانسه كه به رشد سلفي گري كمك ميكند، مي باشد. ژان فرانسوا كوپه نيز گفت در اين سال ها سياست فرانسه دچار يك دورويي و نفاق شده كه مانع شده تا فرانسه  سياست هاي خود را در قبال مهاجرين روشن كند.

برونو لومر از شخصيت هاي راست نيز گفت كه بايد با تروريسم مقابله كرد و اينكه تروريسم يك تهديد استثنايي عليه منافع فرانسه است.

ناتالی کوسیسکو موریزه و برونو لومر، در سخنان خود حملات و انتقادهای بسیار تندی نسبت به کشورهای عرب حاشیه خلیج فارس، خصوصاً عربستان سعودی و قطر داشتند. در حاليكه آلن ژوپه و سارکوزی اعتقاد داشتند که به رغم انتقادها، منافع سیاسی و استراتژیک، تجاری و اقتصادی فرانسه ایجاب می کند که با تمامی کشورهای خاورمیانه، از جمله عربستان سعودی  گفتگو كند.

ژوپه با توجه به رفتار غیرقابل قبول رژیم عربستان با زنان و اعمال گسترده مجازات اعدام در این کشور، گفت که هیچگونه علاقه و همدلی به رژیم سعودی ندارد و از حضور فعال ایران در خاورمیانه نیز خوشحال نيست، اما سیاست خارجی فرانسه تجویز نمی کند که پل‌های ارتباطی خود را با این کشورها خراب كند. او درباره روابط فیمابین فرانسه با شیخ نشین های عرب خلیج فارس تأکید کرد که باید ضمن مذاکره به صراحت به آنها گفته شود کهاولاً باید به طور واقعی با گروه داعش مبارزه کنند نه لفظی و ثانیاً فرانسه اجازه نخواهد داد که آنها منابع مالی ایجاد و گسترش مسجدهای ما را تأمین کنند و برای این مسجدها سلفی اعزام کنند تا در آینده در فرانسه به عملیات تروریستی برپردازند. ژوپه  بر بحث هويت و مليت بر مليت فرانسوي نيز تكيه كرده بود. او عبارت «مليت شاد» را ابداع كرده و هدفش عبور از تقسيم‌بندي‌هاي عميق درون جامعه فرانسه بود.

اين روش مناظره درون حربي براي انتخاب كانديداي حزب، براي اولين بار بود  كه در تاريخ حزب راست فرانسه رخ مي داد و قبل از آن معمولا يك شخصيت كاريزماتيك توسط حزب معرفي مي شد.  پاسكال بونيفاس در يك ارزيابي اوليه بعد از نتيجه انتخابات درون حزبي راست و ميانه، ابراز داشت نتايج اين انتخابات به معناي پيروزي گوليست ها - ميتراني ها بر غرب گرايان است. برخي از افراد هم خروج زودهنگام ساركوزي را مهم ندانسته و اعلام داشتند خروج ساركوزي زلزله اي ايجاد نخواهد كرد. برخي افراد نيز حذف ساركوزي را نتيجه ناديده گرفتن پوپوليست هاي جناح راست عنوان كردند.

ج- سوسياليت ها

نتایج جدیدترین نظرسنجی ها نشان داد که رئیس جمهور فرانسه در انتخابات اولیه درون حزبی، حتی قادر نخواهد بود سایر رقبا را شکست دهد و به‌عنوان نامزد حزب سوسیالیست در انتخابات شرکت کند. گرچه  اولاند  موفق شد با توجه به نفرت مردم از ساركوزي در انتخابات ٢٠١٢، پيروز شود، اما طي دوره رياست‌جمهوري او وضعيت اجتماعي، اقتصادي و امنيتي فرانسه بدتر و بدتر شد و بسياري اولاند را مسوول پاسخگويي به اين وضعيت مي‌دانند. تنها در يك فقره در بحث گردشگري، مقام های فرانسوی اعلام کردند که در پی کاهش تعداد گردشگران در این کشور که بخشی از آن تحت تاثیر حمله های تروریستی اخیر است، صنعت گردشگری در پاریس پایتخت فرانسه متحمل ٨٥٠ میلیون دلار ضرر شده است.

موسسه «ایفوپ» (Ifop) در يكي از نظر سنجي هاي اخير خود نشان داد كه ۸۲ درصد فرانسوی ها از عملکرد اولاند ناراضی هستند و میزان رضایت از سیاست های وی به ۱۶ درصد و جتي پايين تر رسیده است. مخالفين اولاند انتشار كتاب اخير اولاند را نيز بهانه اي براي حمله و حتي احتمال استيضاح او قرار دادند.  مخالفين،  اولاند را به بازگو کردن اطلاعات محرمانه برای دو روزنامه نگار فرانسوي كه با وي مصاحبه كوده بودند، متهم می کنند. اين اظهارات در قالب کتابی با عنوان «یک رئیس جمهور نباید چنین بگوید» منتشر شد.  انتشار کتاب «یک رئیس جمهور نباید چنین بگوید» آن هم در آستانه شروع مبارزات انتخابات ریاست جمهوری ۲۰۱۷ فرانسه، به تعبیر برخی کارشناسان، یک خودکشی سیاسی محسوب شد و آخرين تير و تركش به وضعيت سياسي نامطلوب اولاند بود.

در حالی که محبوبیت اولاند از مدت ها پیش نزد افکار عمومی رو به کاهش بوده است، نظرسنجی ها نشان می دهد که ۷۸ درصد از مردم مصاحبه های خصوصی وی با خبرنگاران را اقدامی نادرست دانسته و ۸۶ درصد نیز گفتند که علاقه ای به حضور وی در انتخابات سال آینده ندارند.

بر همين اساس بود كه فرانسوا اولاند نهايتا در اوايل دسامبر تصميم نهايي خود را مبني بر عدم شركت در انتخابات اعلام كرد.  كناره گيري اولاند از كارزار انتخاباتي، مسير را براي امانوئل والس جهت نامزدي هموار كرد و او امروز دوشنبه ١٥ آذر رسما اعلام كرد كه وارد كارزار انتخاباتي خواهد شد.

امانوئل ماكرون وزير سايق اقتصاد فرانسه نيز كه  روز سه شنبه ٩ شهريور، استعفا كرده بود، جنبشي با نام " در حركت-En marche  " را ايجاد و يكي از افرادي است كه احتمالا وارد كارزار انتخاباتي خواهد شد.   برخي شخصيت ها مانند رنو دوتريل ( Renaud Dutreil ) وزير سابق دولت رافارن و ويلپن ابراز داشته اند از ماكرون حمايت ميكنند.  امانوئل ماکرون در انتقاد از ساركوزي و اولاند گفته بود رویکرد  سارکوزی  مبتنی بر عدم رشد فرانسه است و خشونت‌های اجتماعی و بدبینی را به دنبال دارد و فرانسوآ اولاند رئیس‌جمهور کنونی نیز کارها را نیمه‌تمام انجام می‌دهد. او  از اولاند خواسته بود كه كانديداي انتخابات رياست جمهوري نشود.

از طرف ديگر مونبورك، وزير اقتصاد اسبق نيز  كانديداتوري خود را اعلام كرده و گفته در دسامبر مشخص خواهد كرد كه آيا به انتخابات درون حزبي تن خواهد داد يا نه. او نيز از اولاند خواسته  بود كانديدا نشود. در تازه ترین این تحولات، آرنو مونبورگ از آمادگی خود برای نامزدی در انتخابات درون حزبی حزب سوسیالیست خبر داد.

رقابت های انتخابات درون حزبی سوسیالیست ها به طور رسمی از ٢٧ دسامبر آغاز می شود و این انتخابات در نیمه نخست ژانویه برگزار خواهد شد. دیدگاه های راستگرایانه والس ٥٤ ساله موجب شده تا اختلاف نظرهای زیادی بین وی و مقامهای ارشد حزب سوسیالیست وجود داشته باشد. وی مواضع سختگیرانه ای در قبال امنیت و مسائل هویتی فرانسه در اروپا دارد و از بهبود فضای کسب و کار حمایت می کند. البته میزان محبوبیت والس چنداننسبت به اولاند چندان بهتر نیست ولی به اعتقاد نمایندگان سوسیالیست گزینه بهتری از اولاند به شمار می رود. با اين شرايط، امكان شكست والس نيز در انتخابات درون حزبي سوسياليست ها وجود دارد.

نتيجه گيري:

گرچه در نتيجه انتخابات درون حزبي جناح راست و ميانه ، فرانسوا فيون كه شخصيت محبوب تري نسبت به بقيه بود، بعنوان كانديداي  راست و ميانه سر برآورد ولي مشكلات فرانسه به حدي است، كه هر فردي كه رئيس جمهور آينده فرانسه شود، با چالش هاي فراواني روبرو بوده و شرايط بسيار سختي را در پيش رو خواهد داشت.

از طرفي هيچكدام از برنامه كانديداها، مناسب با سطح و عمق مشكلات فرانسه نيست. در همين راستا، اريك برونه ( Eric Brunet ) نويسنده و فعال رسانه اي   اخيرا در حساب توئيتري خود ابراز داشت نبايد از كانديداهاي مطرح جناح راست انتظار انقلاب اقتصادي داشت. كانديداهاي اصلي راست، هيچ انتخاب و راه حلي روي موضوعات اصلي پيشنهاد نمي دهند. وي ابراز داشت  دولت  بايد شكاف و تفرقه اجتماعي و بحران هويت در فرانسه  را حل كند و جايگاه اسلام را در فرانسه مشخص كند.

دولت فرانسه را بايد  كوچك و چابك كرد و  حجم زياد كارمندان دولت را كم كرد و عوارض و هزينه هاي اجتماعي را نيز كم كرد. اين يك اولويت است.  به عقيده او،  هيچ يك از برنامه هاي كانديداها، توان مقابله با اين مشكلات را ندارد و در راستاي كم كردن هزينه هاي اجتماعي نيست .  او كانديداهاي فعلي را براي انجام يك انقلاب اقتصادي ترسو خطاب ميكند. او تاكيد ميكند كه در جمهوري پنجم به يك انقلاب اقتصادي نياز است كه در برنامه كانديداهاي فعلي مشاهده نمي شود.

از طرفي، فيون بايد در آوريل و مي ٢٠١٧ به مصاف  خانم مارین لوپن، رهبر افراط گرای حزب جبهه ملی فرانسه برود. زني كه به واسطه مهاجر ستیزي حاکم بر اروپا و حملات داعش به فرانسه و هجوم مهاجرين و نتيجه انتخابات خروج بريتانيا از اتحاديه اروپا و راي آوردن ترامپ، براي خود شانس زيادي جهت رياست جمهوري قائل است.

البته، تحولات اخير، وضعيت مطلوبي را براي مارين لوپن بوجود آورده است به نحوي كه  والس نيز در اواخر آبان و بعد از انتخابات آمريكا و پيروزي ترامپ،  ابراز داشت امكان راي آوردن خانم لوپن در فرانسه  وجود دارد. با اين وجود، شرايط اجتماعي و فرهنگي جامعه فرانسه متفاوت از بريتانيا و آمريكا است، و گرچه خانم لوپن شرايط خوبي را در پيش رو دارد، اما يا توجه به اتحاد راست و چپ در هنگام خطر، حتي با فرض ورود خانم لوپن به دور دوم، بعيد است موفق شود دو حزب راست و چپ را شكست دهد.

از طرفي با خروج ساركوزي و اولاند از دور رقابت ها، نامزدهاي دو حزب عمده راست و سوسياليست فرانسه، شرايط بهتري براي جلب نظر افكار عمومي فرانسه دارند و اين موضوع شانس آنها را براي راي آوردن بيشتر ميكند. در اين ميان، با توجه به انتخاب فيون و چهره مثبت و  مناسب تر او، به نظر مي رسد شانس فيون براي رياست جمهوري آتي فرانسه از همه كانديداها بيشتر باشد.