نماز در آئین زرتشت چگونه بوده است؟

کتاب «نماز، آیین رستگاری؛ بررسی تطبیقی نماز در دین اسلام و آیین زرتشت» اثر مشترک سعید ششگل‌نژاد و دکتر عبدالمجید طالب‌تاش، عضو هیات علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج، در چهار فصل با عنوان‌های «مفهوم‌‌شناسی نماز»، «اهمیت و جایگاه نماز»، «آداب نمازگزاری در اسلام و زرتشت» و «احکام نماز در آیین زرتشت و دین اسلام» از سوی انتشارات «اندیشمندان کسرا» منتشر شده است.

کد خبر: ۱۹۹۳

۲۹ تير ۱۳۹۵ / ۱۵:۳۴

در بخشی از مقدمه این کتاب آمده است: «با توجه به این‌که خاستگاه و تداوم آیین زرتشت، کشور ایران است و هنوز هم در گوشه و کنار این سرزمین پیروانی را داراست و نیز اوستا به‌عنوان کتاب این آیین، مساله دعا و ارتباط انسان با خدا را مورد اهتمام قرار داده است، بازخوانی دعا و نماز در اسلام و زرتشت و بررسی مقایسه‌ای این دو مکتب توحیدی پیرامون اهمیت، جایگاه، آداب و احکام نماز می‌تواند بستر مناسبی برای معرفت‌افزایی در زمینه کارکرد نماز در جامعه‌ای را فراهم آورد که پیروان هر دو مکتب (اسلام و زرتشت) در آن زندگی می‌کنند و با شناخت تطبیقی نماز در اسلام و زرتشت از یک‌سو تقویت همزیستی آگاهانه و معرفت‌گرایانه هر دو آیین را سبب می‌شود و از سوی دیگر ارزش‌های متعالی نماز و گستردگی معنایابی آن را در اسلام می‌نمایاند که آن را همچون پایه‌های بنیادین درنظر گرفته که برای برپایی بنای اسلام، استوارسازی و اقامه این آیین عبادی ضروری است که این امر منشا اصلاح ارتباط‌های اجتماعی در این حوزه نیز خواهد شد.»

نویسندگان در نخستین فصل کتاب به موضوعاتی همچون «معناگذاری نماز»، «پیشینه نمازگزاری»، «نظایر نماز در اوستا»، «نظایر نماز در قرآن»، «ایمان»، «حسنه» و «ذکر» اشاره کرده‌اند.

در صفحه 29 کتاب درباره «نظایر نماز در اوستا» می‌خوانیم: «واژه نیایش کلمه‌ای است که بارها به معنای نماز در متن اوستا بکار رفته است. «من دیوان را نکوهش می‌کنم. من باز می‌گویم که مزداپرست و دشمن دیوان و پیرو آیین «اهورا» هستم. من ستاینده و پرستنده «اهورامزدا» و «امشاسپندان» هستم. من اهورامزدای نیک، خداوند نیکی، آن پاک شکوهمند را سزاوار نیایش می‌دانم زیرا از اوست هر آنچه نیکوست، از اوست چارپایان، از اوست روشنایی، از روشنایی اوست که جهان جامه شادمانی در بر کرد... باشد که تو از پی بانگ نیایش، به فریاد ما رسی! بدین‌سان تو بهتر ستوده خواهی شد... .»

نویسندگان در ادامه این فصل در صفحه 31 درباره «نظایر نماز در قرآن» با استناد به آیه 78 سوره مبارکه «اسراء» آورده‌اند: «نماز را از زوال آفتاب تا نهایت تاریکی شب برپا دار و نیز نماز صبح را زیرا نماز صبح همواره مقرون با حضور فرشتگان است.»

«نماز در زرتشت»، «نماز در اسلام»، «اشتراکات و تمایزات در حوزه اهمیت‌گذاری نماز» و «اشتراکات و تمایزات در ارتباط دعا با نماز» از مهم‌ترین مباحثی است که در دومین فصل کتاب مطرح شده‌اند.

فصل سوم بیشترین حجم کتاب را به خود اختصاص داده است. از جمله مهم‌ترین موضوعات این فصل می‌توان به «آداب ظاهری نماز در زرتشت»، «آداب ظاهری نماز در اسلام»، «آداب حین نماز در زرتشت»، «آداب حین نماز در اسلام»، «اشتراکات در آداب حین نماز» و «اشتراکات در آداب باطنی» اشاره کرد.

«احکام نماز در آیین زرتشت و دین اسلام» موضوع محوری فصل پایانی کتاب حاضر است. نویسندگان در این فصل به موضوعاتی مانند «سن نمازگزاری»، «مبطلات نماز در آیین زرتشت»، «مبطلات نماز در اسلام»، «قبله و احکام در آیین زرتشت»، «قبله‌گاه مسلمانان»، «اقسام نماز در آیین زرتشت» و «اقسام نماز در اسلام» پرداخته‌اند.

چاپ نخست کتاب «نماز، آیین رستگاری؛ بررسی تطبیقی نماز در دین اسلام و آیین زرتشت» با شمارگان یک‌هزار نسخه در 262 صفحه، به بهای 20 هزار تومان از سوی انتشارات «اندیشمندان کسرا» راهی بازار نشر شده است.