سخنگوی‌ پیشین وزارت خارجه در گفت‌وگو با روزپلاس/

در دولت تدبیر وامید ارتباط خوبی با همسایگان برقرار نکردیم/ دیپلماسی اقتصادی در دولت آیت‌الله رئیسی پررنگ خواهد شد

بزرگ ترین چالش دولت سیزدهم وضعیت بد اقتصادی است که نتیجه 8 سال دولت آقای روحانی بود

کد خبر: ۲۰۳۷۸۱

۰۵ تير ۱۴۰۰ / ۱۷:۱۲

در دولت تدبیر و امید ارتباط خوبی با همسایگان برقرار نکردیم

به گزارش روزپلاس، رامین مهمانپرست سخنگوی پیشین وزارت خارجه براین باور است: بزرگ ترین چالش دولت سیزدهم وضعیت بد اقتصادی است که نتیجه 8 سال دولت آقای روحانی بود؛ از جمله کسری بودجه شدید، محدودیت های جدی در روابط خارجی، بحث تحریم ها که مانع تحقق درآمدهای نفتی خواهد شد و مشکلاتی که در توسعه روابط ما با سایر کشورها الان وجود دارد

*با توجه به روی کار آمدن آقای رئیسی و دیدگاه های ایشان نسبت به سیاست خارجی، دولت سیزدهم با چه رویکردی می خواهد سیاست خارجی را اداره کند؟

همانطور که آقای رئیسی هم در صحبت های مختلفی از جمله نشست مطبوعاتی اخیری که داشتند اشاره کردند بحث توسعه روابط با همه کشورها بویژه همسایگان بود که یکی از موضوعات اصلی جهت گیری کار سیاست خارجی در دولت جدید بشمار می اید. بحث به نتیجه رساندن برجام و لغو تحریم ها از نکات دیگری است که در اولویت قرار می گیرد البته شرط این است که طرف مقابل طبق تعهدات خود عمل کند و همه تحریم ها را لغو کند و این در عمل هم راستی آزمایی شود و اگر چنین اقدامی را انجام دهند ما هم به تعهدات خود بازمی گردیم و اگر قصد شرط و شروط گذاشتن داشته باشند یا این که تاخیر زمانی ایجاد کنند و مذاکرات را فرسایشی کنند طبق نظرات آقای رئیسی مذاکره را برای مذاکره نمی خواهیم و حاضر نیستیم به صورت فرسایشی دنبال شود.

موضوع دیگری که در سیاست خارجی در دولت آقای رئیسی پررنگ خواهد شد بحث دیپلماسی اقتصادی گرایش اصلی روابط خارجی است که باید به سمت توسعه روابط تجاری و اقتصادی با سایر کشورها باشد که به کمک اقتصاد داخل بیاید و برای رفع موانع تولید و برآورده کردن نیازهایی که در این زمینه داریم از جمله دانش فنی روز و مواد اولیه که برای تولید مورد نیاز است یا تجهیزاتی که در صنایع مختلف با آن نیاز داریم در همین راستا باید دیپلماسی اقتصادی با هماهنگی سایر دستگاه این نیازها را تامین کند. در جهت جهش تولید و ورود به بازارهای صادراتی دیپلماسی اقتصادی باید وظیفه خود را عمل کند. شرایط صادرکنندگان ایرانی را در زمینه کالا و خدمات به بازارهای مختلف فراهم کند.

با انعقاد موافقت نامه های مختلف اقتصادی از جمله تعرفه های ترجیحی باید وزارت امور خارجه تلاش کند با هماهنگی دستگاه های ذیربط قیمت تمام شده کالای ایرانی یا خدمات ایرانی در بازارهای مختلف رقابتی شود تا بتواند در جهت بدست گرفتن سهم قابل توجهی از بازارهای صادراتی مناطق مختلف توفیقاتی داشته باشد. بنابراین، هم در زمینه دوجانبه، چند جانبه و موضوعات بین المللی سیاست خارجی فعالی خواهیم داشت. سه جهت گیری اصلی آن هم دیپلماسی اقتصادی برای داشتن یک اقتصاد درون زا و برون نگر و هم بحث لغو تحریم ها و فراهم کردن شرایط مناسب برای کسانی که با مسائل اقتصادی کشور ما درگیر هستند و کار تولیدی یا صادراتی دارند.

*چالش هایی که دولت سیزدهم و دستگاه دیپلماسی با آن مواجه است چه چالش هایی است؟

الان بزرگ ترین چالش دولت سیزدهم وضعیت بد اقتصادی است که نتیجه 8 سال دولت آقای روحانی بود؛ از جمله کسری بودجه شدید، محدودیت های جدی در روابط خارجی، بحث تحریم ها که مانع تحقق درآمدهای نفتی خواهد شد و مشکلاتی که در توسعه روابط ما با سایر کشورها الان وجود دارد. در واقع باید دولت آقای رئیسی و دستگاه سیاست خارجی دولت بعدی تمام تلاش خود را از یک طرف برای ایجاد رونق اقتصادی، ایجاد اشتغال و ورود به بازارهای خارجی بعنوان پشتوانه تولید داشته باشد و از طرف دیگر باید تلاش خود را کند تا محدودیت هایی که بخاطر تحریم ها و بخاطر فشارهای سیاسی بر کشور و بر تولیدکنندگان و تجار وارد می شود، در اسرع وقت و با همان شرایط مقامات عالی نظام لغو کند و موانع را از سر راه تجارت و اقتصاد ایران بردارد.

*بسیاری بر این باورند که دولت تدبیر و امید نگاه ویژه ایی به منطقه نداشته است. ارزیابی شما چیست؟

در دولت های یازدهم و دوازدهم در وزارت امور خارجه دو مشکل پیدا کردیم. مشکل اول، بخاطر توجه و تمرکز بیش از حد روی بحث برجام و موضوعات بین المللی از روابط دو جانبه و چند جانبه غفلت کردیم و در حدی که لازم بود وقت و انرژی نگذاشتیم و روابط خود را با کشورهای مختلف از جمله همسایگان به نقطه مطلوب نرساندیم. این اشکال بزرگی بشمار می اید. اشکال دوم، ساختار وزارت خارجه بود. من فکر می کنم این ساختاری که در حال حاضر در وزارت امور خارجه وجود دارد خود مانع تحقق اهدافی است که ما دنبال آن هستیم.

ما یک معاونت اقتصادی در وزارت امور خارجه داریم و یک معاونت سیاسی! در واقع همه 140-130 نماینده ای که وزارت امور خارجه باید همه امور آنها را سروسامان دهد زیر نظر یک نفر بعنوان معاون سیاسی است که در این مقطع آقای عراقچی مسئولیت آن را برعهده دارد. عملاً وقتی یک نفر می خواهد با 140-130 نمایندگی سروکار داشته باشد امکان وقت گذاشتن، برنامه داشتن و رسیدگی به مسائل دو جانبه را ندارد به شدت رسیدگی کاهش می یابد. بحث برجام و مسئولیت مذاکرات که برعهده آقای عراقچی بود هم مشکل را اضافه کرد چون ایشان باید وقت عمده ای را روی برجام می گذاشتند.

بنابراین، در این میان روابط دو جانبه ارگانی شد ضمن این که وقتی یک معاونت اقتصادی درست می کنیم و یک معاونت سیاسی داریم ممکن است تصور این باشد که معاونت سیاسی اولویت اول آن کارهای اقتصادی نیست و بیشتر روی مسائل سیاسی در روابط تاکید می شود. در صورتی که اگر ساختار در دولت آینده اصلاح شود و به جای داشتن یک معاونت اقتصادی و یک معاونت سیاسی 5 معاون منطقه ای داشته باشیم که همه مسائل روابط در زمینه های سیاسی، اقتصادی، فرهنگی، دفاعی، امنیتی را بخواهند و معاونت های منطقه ای با هم پیگیری کنند و اولویت آنها نیز بحث اقتصادی باشد در واقع هم 5 معاونت را برای توسعه روابط بویژه دیپلماسی اقتصادی فعال کردیم و هم با تاکیدی که روی فعالیت های اقتصادی می شود خیلی سریع تر می توانیم نیازهای داخلی و جهت گیری های خارجی را در بحث اقتصاد به نتیجه برسانیم و دنبال کنیم.

*ظاهراً آقای رئیسی تمرکز روی بحث عراق دارد چون از آقای الکاظمی دعوت کرده است. تحلیل شما چیست؟

باید با 30 کشور دنیا روابط جدی بلندمدت، میان مدت و کوتاه مدت خود را تعریف کنیم و معلوم شود به دنبال چه محورهایی در این روابط هستیم و بخش مهمی از این 30 کشور را همسایگان تشکیل می دهند. همسایگان جزو حاشیه امنیت ملی ما هستند، هم به لحاظ سیاسی، به لحاظ امنیتی بویژه به لحاظ اقتصادی ما با این کشورها می توانیم خیلی روابط مطلوب و ایده آلی را ایجاد کنیم یا اگر روابطی هست آن را تقویت کنیم. کشور عراق یکی از مهم ترین کشورهای منطقه است که در روابط خارجی ما حساب ویژه ای باید روی آن باز کرد، همین طور بحث ترکیه، عربستان، پاکستان، هند در کشورهای آسیای مرکزی و هماسیگان باید اولویت جدی در روابط داشته باشند.

طبیعتاً حساسیت ها و ظرفیت هایی که کشور عراق دارد می طلبد توجه ویژه ای کنیم. ولی در کنار همسایگان کشورهای قدرتمند سیاسی و اقتصادی دنیا باید در حیطه برنامه ریزی ما قرار گیرند مثل چین، روسیه، هند، ژاپن، کره،آلمان، فرانسه، ایتالیا، اسپانیا، برزیل، آفریقای جنوبی! یعنی ما باید با کشورهای موثر و قدرتمند دنیا بدون فضاهای دوران جنگ سرد که هنوز برخی ممکن است تصور کنند عملاً نمی شود هم با برخی از کشورهای غربی ارتباط خوب داشت و هم با کشورهای شرقی! ما باید مبنا را منافع ملی قرار دهیم که در صحبت های آقای رئیسی بدان تاکید شد و بر مبنای منافع ملی روابط خود را با همه کشورها توسعه دهیم ولی کشورهای مهم و موثر باید بصورت ویژه دارای اهداف و استراتژی و برنامه های مختلف باشند.