شاهکار مرکز تحقیقات رسانه ملی/

چگونه در عرض یکسال شبکه مستند با برنامه‌های کم‌بیننده متحول شد؟

در یکی دو روز گذشته آماری توسط مرکز تحقیقات رسانه ملی منتشر شد که نشان می داد در فصل بهار سال جاری حدود 78 درصد مردم، بیننده برنامه‌های مختلف سیمای رسانه ملی بوده‌اند.

کد خبر: ۲۰۷۵۸۸

۳۰ تير ۱۴۰۰ / ۱۰:۴۴

به گزارش روزپلاس؛ در یکی دو روز گذشته آماری توسط مرکز تحقیقات رسانه ملی منتشر شد که نشان می داد در فصل بهار سال جاری حدود 78 درصد مردم، بیننده برنامه‌های مختلف سیمای رسانه ملی بوده‌اند.

براساس این آمار، ۵۳.۲ درصد بینندگان از برنامه‌های سیما ابراز رضایت کرده‌اند و به‌طور میانگین سه ساعت و ۱۱ دقیقه پای برنامه‌های تلویزیون نشسته‌اند. فارغ از صحت این آمار و نامشخص بودن جامعه آماری، نکته مهم اما حضور شبکه مستند در بین 5 شبکه اول تلویزیون از حیث مخاطب است.

این بهترین رتبه شبکه مستند در چند سال اخیر است. طبق آمار منتشر شده، شبکه مستند با اختلاف بالایی از شبکه های چهار و پنج قرار دارد و در کمال تعجب، شبکه های نسیم و ورزش هم پایین تر از «مستند» قرار دارند.

این در حالی است که با استناد به آمار همین مرکز تحقیقات، در بهار سال گذشته، ۸۰٫۲ درصد مردم بیننده برنامه‌های مختلف سیما بوده‌اند و این یعنی کاهش تعداد مخاطبان در بهار امسال. پاسخ به اینکه چرا در حالی که تعداد مخاطبان کلی برنامه های شبکه های تلویزیونی نسبت به قبل کاهش پیدا کرده، ناگهان شبکه مستند با آمار عجیب حدودا 28 و نیم درصدی مواجه شده است شاید گره بزرگی را باز کند.

سال گذشته و در همین روزها بود که محسن یزدی از شبکه سه بجای سلیم غفوری آمد و غفوری به شبکه افق رفت. براساس گفتگویی که یزدی در رسانه ها داشته مستندهای اطلاع‌رسان برای شان مهم بوده که مخاطب درباره مسائل اصلی کشور توجیه شود و بداند چه خبر است. در همین گفتگو درباره ضرورت و اهمیت وجود سرگرمی می گوید و به عنوان نمونه از مجموعه‌ای به نام مجوعه «ضد» نام می برد که به گفته خودش، بسیار از آن دفاع می‌کند و بعد از آن از مجموعه‌ای به نام «غول‌های صنعت نظامی» اسم می برد که بسیار از آن هم دفاع می‌کند.

چرا نظرسنجی مرکز تحقیقات رسانه ملی عجیب است؟

قبل از این نظرسنجی بر اساس پر مخاطب بودن شبکه‌ها نظر سنجی دیگری منتشر می‌شود که بر اساس همین نظر سنجی که متعلق به مرکز تحقیقات رسانه ملی از مخاطبان سیما در فصل بهار ۱۴۰۰، ۷۸.۱ درصد مردم در فصل بهار بیننده برنامه‌های مختلف سیمای رسانه ملی بوده‌اند، ۵۳.۲ درصد بینندگان از برنامه‌های سیما ابراز رضایت کرده‌اند و به‌طور میانگین سه ساعت و ۱۱ دقیقه پای برنامه‌های تلویزیون نشسته‌اند.

بر اساس نظرسنجی مرکز تحقیقات، حدود ۲۱.۳ درصد از بینندگان در بهار ۱۴۰۰ بیش از پنج ساعت در روز و ۲۳ درصد هم «دو تا سه ساعت» در روز پای برنامه‌های تلویزیون نشسته‌اند.

نتیجه نظرسنجی مرکز تحقیقات رسانه ملی نشان می‌دهد که در میان شبکه‌های مختلف سیما، میزان بیننده شبکه‌های سه ۵۱.۱ درصد بیننده، یک سیما ۴۵.۸ درصد بیننده، خبر معاونت سیاسی ۴۰.۹ درصد بیننده، آی‌فیلم برون مرزی ۳۸.۶ درصد بیننده و دو سیما ۳۴.۳ درصد بیننده از دیگر شبکه‌ها بیشتر بوده است.

وقتی نظرسنجی مخاطبان سیما در بهار ۱۴۰۰ را با نظرسنجی بهار ۱۳۹۹ مقایسه می‌کنیم مشخص می‌شود که شبکه‌های ورزش سیما، آموزش سیما و چهار سیما بیشترین رشد مخاطب را در مقایسه با آمار بهار سال گذشته از آن خود کرده‌اند.

بیشترین دلیل بینندگان برای تماشای برنامه‌های تلویزیون، «سرگرمی و تفریح» (۴۳.۹ درصد) و «کسب خبر و اطلاع» (۴۳.۲ درصد) بوده است.

طبق نظرسنجی مرکز تحقیقات صداوسیما، در میان انواع مختلف برنامه‌ها، برنامه‌های نمایشی (فیلم‌های سینمایی و سریال‌ها) بیشتر از دیگر برنامه‌ها بیننده (۵۸.۹ درصد) دارد و بعدازآن اخبار (با ۵۱.۱ درصد بیننده) در رتبه بعدی قرار گرفته است.

تحقیقات مراکز دانشگاهی و آماری در سالهای اخیر نشان میدهد که وجه «سرگرمی» برای مردم به شدت مهم است و سریالها و تاک شوهایی هم که در خارج از ایران ساخته می شوند توجه ویژه ای به این عنصر دارند.

حالا باید بررسی شود که چگونه همین مردمی که بسیاری از سریالهای تلویزیونی را پس می زنند و روی خوش به آن نشان نمی دهند پای برنامه شبکه مستندی می نشینند که برای سرگرم کردن بیشتر مخاطب سراغ برنامه های نظامی و جنگی می رود.از آنسو می دانیم که شبیه این برنامه ها در شبکه های دیگر و بطور خاص «افق» تهیه و پخش می شوند و طبق آمار مرکز تحقیقات شبکه «افق» پایین ترین جایگاه میزان مخاطب در شبکه های تلویزیونی را دارد.

حالا شما به عنوان مخاطب احتمالی این مطلب، فکر کنید که شبکه مستند به چه دلیل توانسته میزان مخاطب بیشتری نسبت به شبکه های «نسیم»،«ورزش» و «پنج» که میزان برنامه های سرگرمی شان به مراتب بیشتر است به دست آورد.

در اینکه مستند و بطور خاص، مستندهای حیات وحش در کشور ما محبوب هستند شکی نیست اما چه اتفاقی در این یکسال برای صدا و سیما، شبکه نسیم و شبکه مستند افتاده است که هم تعداد کلی مخاطبان نسبت به سال گذشته کمتر شده، هم شبکه مستند رشد بالایی داشته و هم در میان برنامه‌های شاخص شبکه‌ها هم «خندوانه» از شبکه نسیم در رتبه اول پربیننده‌ترین برنامه‌های شاخص فصل بهار 1400 قرار گرفتند.آیا مخاطبان شبکه نسیم، فقط «خندوانه» می بینند؟ فرض غیرمحتملی است.

اگر میخواهیم از یک مدیر یا یک تفکر یا رویه حمایت کنیم راههای دیگری را هم می توانیم امتحان کنیم.شبکه مستند حتما برنامه های جذابی هم دارد و حتما بینندگانش در ساعاتی از شبانه روز زیاد می شوند اما برای برجسته کردن یک شبکه و اقدامات انجام شده در آن، نباید شبکه های دیگر را تحقیر کرد و نادیده گرفت. اگر شبکه مستند با بودجه حدودی 20 میلیارد تومان، بالاتر از شبکه نسیمی است که فقط دو سه برنامه شاخصش به تنهایی چنین بودجه ای دارند که منطقی، اخلاقی و شرعی است که از بودجه شبکه نسیم کاسته و به شبکه مستند اضافه شود.

ممکن است مدیران شبکه مستند، دلایلی برای حضورشان در میان 5 شبکه اول داشته باشند اما شما به عنوان مخاطب میتوانید از خودتان و اطرافیانتان سوال کنید که در روز چه میزان شبکه مستند تماشا می کنید و از برنامه های شاخصش اطلاع دارید یا خیر؟ لطفا مستند، مخاطب جذب کنید.