در گفت‌وگو با عضو کمیسیون امنیت ملی/

احیای سهم ایران از سوریه در سفر قالیباف به دمشق/ از معادن فسفات تا تلکام و گردشگری/رفع موانع در مجلس، درآمد چند میلیارد دلاری در دولت

با حمایت های ایران از سوریه طی سالهای اخیر بحران های این کشور فروکش کرد و روابط سیاسی دو کشور به سطح بالاتری نسبت به گذشته رسید.

کد خبر: ۲۱۰۴۶۵

۱۶ مرداد ۱۴۰۰ / ۱۰:۲۷

به گزارش روزپلاس؛ روابط ایران و سوریه مختص امروزو دیروز نیست؛ سوریه برای ایران از دهه پنجاه حائز اهمیت بوده. دمشق در جریان جنگ تحمیلی ایران و عراق از حامیان تهران به حساب می آمد و در مقابل نیز ایران در جنگ های سوریه به این کشور حمایت های لجستیکی ، فنی  ارائه می داد.

البته که سیاست کلی نظام  نسبت به کشورهای همسایه حفظ روابط و تعامل گسترده با آن هاست اما در مورد سوریه شرایط ویژه تراست چرا که ضرورت های سیاسی ایران در سوریه مبتنی برحفظ منافع استراتژیک و تحت تاثیراهمیت نقش این  کشور در معادلات سیاسی امنیتی منطقه بوده است.

بالاخره با حمایت های ایران از سوریه طی سالهای اخیر بحران های این کشور فروکش کرد و روابط سیاسی دو کشور به سطح بالاتری نسبت به گذشته رسید. دولتمردان سوریه هم در این بازده تلاش کردند که برای جبران حمایت های ایران سرمایه گذاری های اقتصادی با کشورمان انجام و امتیازات مختلفی به ایران ارائه دهند اما بنا به تعلل دولت وقت درآمدی عائد کشور نشد.

بنا بود سال ۹۵ با حضور عماد خمیس نخست وزیر وقت سوریه در ایران امتیازاتی ناشی از بهره برداری از معادن فسفات به ایران واگذار شود اما این موضوع صرفا در حد حرف باقی ماند !

البته در ارائه پیشنهادات به ایران صرفا منابع فسفات جز معاملات اقتصادی میان دوکشورنبوده بلکه در بخش های صنعت برق،بخش نفت و گاز نیز قراردادهای مختلفی مطرح شده بود که در صورت تحقق آن ایران می توانست سهم قابل توجهی داشته باشد اما در نهایت این قراردادها به سرانجام نرسید و حتی استخراج نفت به کشورهای روسی واگذار شد.

واگذاری برای ساخت مخازن نفت و گاز،ساخت نیروگاه های برق و طراحی پالایشگاه از جمله موضوعاتی بود که می توانست زمینه ارتباط اقتصادی میان دو کشور را بیش از گذشته کند اما دست ایران از آن خالی ماند و با اهمال کاری دولت روحانی کیسه کشورهای همسایه از این امتیازها پرشد.

باید اذعان داشت که با وجود اینکه آرامش به کشور سوریه برگشت اما ایران هیچ وقت اثرات مثبت این امتیازها را بخاطر تعلل و کم‌کاری دولت دوازدهم ندیده و درواقع این فرصت برای کشور به راحتی از دست رفت هرچند در عوض، شرایط برای کشورهای همسایه که از نظر مدیریتی نسبت به دولت وقت ایران دست برتر داشتند فراهم شد و آنها توانستند چندین امتیاز با انعقاد قرارداد با شرکت های نفتی سوریه ببندند.

اما اکنون شرایط مدیریتی با دولت جدید ایران متفاوت و فرصت پیش روی دو کشور برای غلبه بر جنگ اقتصادی بیش از قبل فراهم شده است. در این راستا مجلس با مدیریت ریاست مجلس پیش قدم برای تعامل اقتصادی با سوریه می شود.

محمد باقر قالیباف به عنوان نماینده مردم عزم خود را برای احیای مطالبات ایران از سوریه جزم می کند تا با فراهم‌کردن شرایط استخراج از معادن،نفت و ساخت ‌بندر مسیر را برای دولت رئیسی هموار کند. تلاش مجلس در این رابطه می تواند چندین میلیارد دلار به درآمد دولت اضافه کند.

تاکید قالیباف بر مباحث اقتصادی در سفر به سوریه

دوهفته پیش بود که رییس مجلس سفری با هیات همراه پارلمانی به سوریه داشت؛ سفری که با هدف تبریک به بشار اسد در انتخابات سوریه و پیگیری طلب چند میلیون دلاری از این کشور صورت گرفت.

محمدباقر قالیباف در دیدار با بشار اسد تاکید داشت که جمهوری اسلامی ایران از 4دهه پیش نگاه ویژه ای به سوریه داشته اما در حال حاضر با وجود دولت جدید در ایران دوره جدیدی نیز در همکاری ها بوجود خواهد آمد.

رییس مجلس از فرصت مناسب میان دو کشور برای تبادلات اقتصادی سخن گفت تا ضررهای گذشته جبران شود. گفتنی است که بشار اسد این اظهارات رییس مجلس ایران را تایید کرد. بدین ترتیب به نظر می رسد که تعاملات اقتصادی میان دو کشور با سفر قالیباف در دستور کار دو کشور قرار گرفته باشد. اکنون سوریه برای ایجاد زمینه های سرمایه گذاری اقتصادی ایران در این کشور اعلام آمادگی کرده است.

سطح روابط قتصادی ایران و سوریه فراتر از گذشته است

اما حسین مالکی عضو کمیسیون امنیت ملی و رئیس فراکسیون مرزنشینان مجلس در گفتگو با روزپلاس مذاکرات تجاری میان ایران و سوریه را تایید و تاکید کرد که این موضوع نیاز به جلسات کارشناسی میان کمیسیون مشترک دو کشور دارد.

مالکی گفت: «سفر آقای قالیباف به سوریه بسیار حائز اهمیت بود و ما دیدیم که مقامات سوریه و بویژه بشار اسد بالاتر از پروتکل های رایج از آقای قالیباف استقبال کردند و این نشاندهنده ی آن است که شرایط فعلی به گونه رقم می خورد که قطعا سطح مناسبات در حوزه های سیاسی،تجاری و امنیتی فراتر از گذشته باشد.»

وی ادامه داد:« در سفر رییس مجلس به سوریه موضوعات دوجانبه و بین المللی مورد توجه قرار گرفت و طبیعی است که نگرانی و دغدغه هایی از جانب دولت سوریه مبنی بر حضور برخی نیروهای خارجی که خیلی به حوزه مقاومت توجه ندارند و مزاحمت هایی ایجاد می کنند مورد بحث و بررسی قرار گرفت. در مسائل روابط تجاری و اقتصادی هم در سطح بالایی موضوعاتی مطرح شد.» مالکی گفت: «حضور پررنگ جمهوری اسلامی ایران در معادلات مختلف کماکان به قوت خودش باقی است و همکاری های که مدنظر دولت سوریه و ایران است هم در غالب موضوعات کارشناسی پیگیری می شود.»

وی در خصوص خبر توافق دریافت مطالبات ایران از سوریه گفت: «در این رابطه کارشناسی توسط دستگاه ذیربط در دستور کار قرار گرفته و این چیزی نیست در یک جلسه به نتیجه نهایی برسد. بحث مطالبات ایران نیاز به مسائل کارشناسی دارد و باید مذاکرت در کمیسیون مشترک دو کشور مورد توجه قرار بگیرد.» مالکی در پایان در پاسخ به این سوال که ایا در این سفر در خصوص معاملات اقتصادی ایران با منابع فسفات و دریافت سی درصد از امتیاز آن صحت دارد گفت : «توافقات بین این دو کشور مطرح است ولی باید کار بیشتری روی آن انجام بگیرد.»

با این اوصاف به نظر می رسد که در سفر رییس مجلس به سوریه دو کشور به اجماعی در خصوص دریافت مطالبات ایران از سوریه و گرفتن امتیازتی از این کشور در بحث استخراج معادن فسفات رسیدند.

ضمن اینکه طبق منبعی موثق مذاکراتی برای انعقاد قرارداد در خصوص موضوعاتی همچون اپراتورسوم،بندرلاذقیه،بندر حمیدیه  نیز صورت گرفته که سهم ایران از آن قابل توجه خواهد بود.حال باید دید نتیجه ی این مذاکرات و توافقات چه زمانی نهایی و عملیاتی می شود ؟

به هرحال ارتقای همکاری های اقتصادی و تجاری یکی از اصلی ترین اهداف سفر قالیباف بوده لذا دستاوردهای آن نیز باید ویژه و برای مردم محسوس باشد همانگونه که خود رییس مجلس در این سفر بر نقطه تمرکز دو کشور بر مسائل حوزه اقتصاد و تجارت و ارتقای روابط تجاری تاکید و ابراز امیدواری کرد همانگونه که کشور در جنگ نظامی پیروز شدند در جنگ اقتصادی نیز می توانند پیروز شوند!

باید اذعان داشت که قالیباف در تمام دیدارهای خود در سوریه تمرکز اصلی را بر حوزه اقتصاد گذاشته است . او بصورت مداوم در دیدارهای مختلفش بر اینکه فضای روابط گرم ایران و سوریه را از نظامی و امنیتی به اقتصادی و تجاری سوق پیدا کند تاکید داشت.

مضاف براینها در حالی که قرار بود جلسه بشار اسد و قالیباف به مدت یک ساعت و به صورت عمومی برگزار شوداما ترجیح داده شد تا علاوه برآن یک جلسه خصوصی دیگر به مدت یک ساعت با موضوعات مهم در تعاملات و همکاری‌های دوجانبه برگزار شود. طبیعتا این اقدامات و سخنان می تواند نوید خبری خوش برای دریافت مطالبات ایران از سوریه باشد.