استفاده از محلول آب نمک برای شست‌وشوی بینی خوب است یا بد؟

استفاده از محلول آب نمک برای شست‌وشوی بینی یکی از توصیه‌های همیشگی و قدیمی برای رفع گرفتگی و درمان سوزش بینی بویژه هنگام سرماخوردگی و آلودگی هواست. آیا این یک باور علمی است یا باید در گروه شایعات و باورهای غلط قرار بگیرد؟

کد خبر: ۲۱۷۴۲

۱۹ دی ۱۳۹۵ / ۰۰:۱۸

به گزارش روز پلاس، مسیر بینی موهای ریزی دارد که برای گرفتن گرد و خاک، باکتری‌ها، ویروس‌ها و دیگر مواد مزاحم به جلو و عقب حرکت می‌کنند. مخاط بینی نیز مثل نوعی کاغذ فیلتر عمل کرده و ذرات تنفسی را می‌گیرد و این ذرات به پشت گلو می‌روند، بلعیده شده و با اسید معده نابود می‌شوند. غلظت مخاط یا همان ترشحات بینی هنگام بروز مشکلات سینوسی بویژه سینوزیت تغییر می‌کند و غلیظ‌تر می‌شود.

در این شرایط شست‌وشوی بینی باعث نرم و رقیق شدن ترشحات خواهد شد و به موهای ریز بینی برای از بین بردن باکتری‌ها و دیگر مواد محرک از سینوس‌ها و مجرای بینی کمک می‌کند. بنابراین شست‌وشوی بینی یک راه موثر برای از بین بردن علائم سینوزیت است که می‌تواند همراه سایر درمان‌های سینوزیت مثل مصرف آنتی‌بیوتیک‌ها و اسپری‌های بینی مورد استفاده قرار بگیرد.

براساس برخی مطالعات، شست‌وشوی بینی با آب نمک گاهی بسیار موثرتر از اسپری‌های بینی واقع می‌شود و بهبود علائم سینوزیت را به همراه دارد. از طرفی شست‌وشوی روزانه بینی با آب نمک البته به شرطی که میزان نمک زیاد نباشد (یک قاشق چایخوری در یک لیوان آب ولرم) تا حد زیادی در پیشگیری و درمان سرماخوردگی، سرفه، التهاب چشم و بینی و گلو، التهاب سینوس‌های پیشانی، سردرد، خستگی و حتی بیخوابی موثر است.

این در حالی است که شست‌وشوی بینی با آب نمک معایبی هم دارد. به عنوان مثال، استفاده طولانی‌مدت از آب نمک برای شستن بینی ممکن است نتیجه معکوس دهد. در واقع ترشحات بینی کارکرد مفید هم دارند و آن کمک به حفاظت از بدن در برابر عفونت‌هاست. در عین حال این ترشحات حاوی عناصر ضدمیکروبی بسیار مهمی هستند که سد دفاعی محکمی در برابر عفونت‌های تنفسی به حساب‌ می‌آیند. با این حساب همان طور که آب نمک به حذف ترشحات مضر بینی کمک می‌کند، ممکن است این عوامل ضدمیکروبی را نیز کاهش دهد یا از بین ببرد و روی سیستم ایمنی بدن تاثیر منفی بگذارد.

پس، از آب نمک برای شستن بینی باید در حد اعتدال استفاده کرد و بیش از 3هفته متوالی توصیه نمی‌شود. البته بهتر است به جای درست کردن آب نمک در خانه از محلول سرم شست‌وشوی آماده که در داروخانه‌ها موجودند، استفاده کنید چون هم آب آن استریل است و هم مقدار نمکش در حد مجاز و استاندارد است. افرادی که مستعد خون دماغ هستند باید از شست‌وشوی بینی خودداری کنند. همچنین کسانی که سیستم ایمنی بدنشان ضعیف است، باید قبل از شست‌وشوی بینی با پزشک مشورت کنند چون آنها بیشتر از دیگران در معرض خطر برای ابتلا به عفونت‌ها قرار دارند. از آب شیر هم برای درست کردن آب نمک استفاده نکنید. بهترین گزینه آب مقطر یا آب جوشیده ولرم است.

سلامت نیوز