روایتی از یک قرن زندگی آیت‌الله صافی‌ گلپایگانی/ از تدوین قانون اساسی تا مدافع غیور حریم اهل‌بیت+ سوابق

آیت‌الله صافی گلپایگانی از شاگردان برجسته آیت‌الله بروجردی بود و توانایی ویژه علمی او سبب شد پاسخگویی به سؤالات فقهی و کلامی به وی واگذار شود، از ۲۸ مرداد تا ۲۴ آبان ۱۳۵۸ مسئولیت تدوین قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران را به‌عهده داشت.

کد خبر: ۲۳۸۰۳۳

۱۲ بهمن ۱۴۰۰ / ۰۹:۰۴

به گزارش روزپلاس؛ آیت‌الله لطف‌الله صافی گلپایگانی مرجع تقلید شیعیان بامداد سه‌شنبه بر اثر ایست قلبی دعوت حق را لبیک گفت.

آیت‌الله لطف‌الله صافی گلپایگانی سال 1297 در گلپایگاندیده به جهان گشود، این مرجع تقلید شیعیان از شاگردان برجسته آیت‌الله بروجردیو عضو شورای استفتایوی بود و کتاب منتخب الاثردرباره حضرت صاحب الزمان امام حجة‌بن الحسن عسکری عجّل الله تعالی فرجه الشریف را به‌توصیه استاد خود نوشت.

عضویت در مجلس خبرگان قانون اساسی، عضویت در شورای نگهبانو دبیری آن، از مناصب سیاسی صافی گلپایگانی بوده است. از این مرجع جهان تشیع آثار فراوانی منتشر شده است که به 80 عنوان فارسی و عربی می‌رسد و برخی از این موارد، جایزه کتاب سال ولایت و کتاب سال مهدویترا به دست آورده‌اند.

زندگی و تحصیل

آیت‌الله صافی تحصیلات خود را در گلپایگان آغاز کرد و ادبیات عرب، کلام، تفسیر قرآن، حدیث، فقه و اصول را تا پایان سطح، در زادگاه خود به سرانجام رساند.

این مرجع تقلید شیعیان در 23سالگی (1360ق) از گلپایگان به قم هجرت کرد و در درس آیات عظام سید محمدتقی خوانساری، سید محمد حجت کوه‌کمره‌ای، سید صدرالدین صدر، سید محمدرضا گلپایگانیو آیت‌الله بروجردیحاضر می‌شد. او پس از چهار سال اقامت در قم، به‌مدت یک سال در نجفساکن شدو در درس آیات عظام محمدکاظم شیرازی، سید جمال‌الدین گلپایگانیو شیخ محمدعلی کاظمی حضور یافت. او داماد آیت‌الله سید محمدرضا گلپایگانیبود.

جایگاه علمی و مرجعیت

آیت‌الله صافی گلپایگانی، از شاگردان برجسته آیت‌الله بروجردی بود و توانایی ویژه علمی او موجب شد پاسخگویی به سؤالات فقهی و کلامی و همچنین نگارش کتاب منتخب الاثر، از سوی آیت‌الله بروجردیبه وی واگذار شود. او همچنین از مشاوران نزدیک و همچنین از اصحاب شورای استفتای آیت‌الله بروجردیبود و در فقه، اصول، کلام، حدیثو رجال، به تدریس و تحقیق پرداخته بود و آثاری در این ابواب از این مرجع عالیقدر به‌جای مانده است. عالمان بزرگ شیعه مانند سید جمال‌الدین گلپایگانی، سید حسن طباطبایی بروجردی، امام خمینی و سید محمدرضا گلپایگانی بر مراتب علمی او تأکید کرده‌اند.

آیت‌الله صافی گلپایگانی، پس از درگذشت آیت‌الله سید محمدرضا گلپایگانی در آذر 1372ش، به‌عنوان مرجع تقلیدشناخته شد. آیت‌الله سید محمدرضا گلپایگانی در وصیتنامه خود، آیت‌الله لطف‌الله صافی گلپایگانی را مجتهد مسلّم و عادل خوانده بود.

مناصب سیاسی

صافی گلپایگانی، از معدود مراجع تقلید شیعه است که تجربه عضویت در مجلس خبرگان قانون اساسی، عضویت و همچنین دبیری شورای نگهبانرا داشته است.

عضو مجلس خبرگان قانون اساسی؛ یکی از 73 عضو مجلس خبرگان قانون اساسیبود که از 28 مردادتا 24 آبان1358ش، مسئولیت تدوین قانون اساسی جمهوری اسلامی ایرانرا به‌عهده داشت.

عضو و دبیر شورای نگهبان؛ در سال 1359 شمسی، با حکم امام خمینی، عضو فقهای شورای نگهبان شد و هشت سال تا تیر 1367دبیر شورای نگهبان بود،  آیت‌الله صافی در تیر 1367ش از عضویت در شورای نگهباناستعفا کرد.

برخی از مراکز و مؤسسات علمی و دینی، از سوی دفتر ایشان راه‌اندازی شده است، از جمله؛ مرکز تحقیقات اسلامی دارالزهراء(ع)، در سال 1389ش، در تهران و با هدف پاسخگویی به سؤالات شرعی و مشاوره دینی و خانوادگی آغاز به کار کرد.

آثار و تألیفات

آیت‌الله لطف‌الله صافی گلپایگانی، یکی از پرکارترین نویسندگان شیعی است که بیش از 80 عنوان کتاب از وی به‌زبان‌های فارسی و عربی منتشر شده است. برخی از آثار او به زبان‌های انگلیسی و اردو ترجمه شده و پاره‌ای از این کتاب‌ها برنده جایزه کتاب سال ولایت و کتاب سال مهدویت شده‌اند،مقالات و اشعاری نیز از سوی او در مجلات و رسانه‌های مختلف منتشر شده است.

کتاب‌ها و آثار تالیفی

برخی از آثار لطف‌الله صافی گلپایگانی عبارتند از: منتخب الاثر فی الامام الثانی عشر، درباره امام دوازدهم و در ده فصل است. نصوص مرتبط با دوازده امام، نصوص مرتبط با امام دوازدهم، و تاریخ زندگی و چگونگی ظهور آن امام، بخش‌های اصلی کتاب است.

این کتاب در سال 1380ش، در سه جلد چاپ شده که مجموعا 1400 صفحه است،  منتخب الاثر، در اولین دوره کتاب سال ولایت، اثر برگزیده شناخته و در اولین دوره کتاب سال مهدویت، اثر برتر نام گرفت.

مقالات و اشعار

علاوه بر کتاب‌هایی که از این مرجع تقلید شیعیان انتشار یافته، مقالات و اشعار پراکنده‌ای هم در نشریات مختلف منتشر کرده است؛ از مقاله‌ای در نشریه کتابخانه مسجد اعظم قم در سال 1344ش درباره حکومت اسلامی از نگاه قرآن کریم،  تا اشعاری مانند «منظومه اهل دل» که در سال 1390 در مجله پاسدار اسلام به چاپ رسیده و بیت اول آن چنین است: «ما را ز کورش و کی و جم اعتبار نیست/ فخری به داریوش و به اسفندیار نیست.

برخی از مقالاتی که آیت الله صافی نگاشته، به خواست و توصیه آیت‌الله بروجردی بوده است؛ از جمله مقاله‌ای در پاسخ به مجله‌ای در هند که مدعی برگرفته شدن اسلام از دین بودایی بوده است،  در موردی دیگر، صافی گلپایگانی مقاله‌ای در پاسخ به شیخ محمود شلتوتنوشت و به ادعای او درباره استخاره در نظر مکتب اهل بیت واکنش نشان داد. شیخ محمود شلتوت در مجله رسالة الاسلام، ضمن تفسیر آیه «و إن تستقسموا بالازلام»، استخاره در مکتب اهل بیت را از قبیل استقسام بالازلام دانسته است.