تعداد زوج‌های نابارور ایرانی از میانگین جهانی پیشی گرفت

کارشناس مامایی و پژوهشگر پژوهشگاه رویان با اشاره به این که ۱۵ تا ۲۰درصد زوجین در ایران نابارورهستند می‌گوید: این رقم از میانگین جهانی هم بالاتر رفته است.

کد خبر: ۲۵۵۰۶۴

۲۲ خرداد ۱۴۰۱ / ۱۷:۲۴

به گزارش روزپلاس، مریم جوام کارشناس مامایی و پژوهشگر پژوهشگاه رویان با اشاره به این که ۱۵ تا ۲۰درصد زوجین در ایران نابارورهستند می‌گوید: این رقم نشان می‌دهد که تعداد این دسته از زوج ها که نیاز به حمایت دارند از میانگین جهانی هم بالاتر رفته است.

جوانی جمعیت و فرزند آوری از مهم‌ترین دغدغه‌های دولت هستند. بارها تشویق زوج‌ها برای باروری با روش‌هایی مانند حمایت‌های اقتصادی سرتیتر خبرها قرار گرفته‌اند. از تخصیص زمین گرفته تا وام‌های چند صد میلیونی هیچ کدام مشوقی برای جذب زوج‌های میانسال نشدند.

اما زوج‌های دیگری هستند که با آرزوی فرزنددار شدن صبح شان را به شب می‌رسانند. با این حال حمایت چندانی از آن‌ها صورت نمی‌گیرد و هزینه‌های روند درمانی آن‌ها همچنان با هزینه‌های هنگفتی همراه است.

مریم جوام، عضو مرکز تحقیقات ناباروری پژوهشگاه رویان در این گفتگو می‌گوید ۹۰ درصد از زوج‌ها با شرایط طبیعی جسمی و بدون روش جلوگیری طی یک سال باردار می‌شوند و در صورت عدم بارداری در این مدت زمان، ناباروری برای آن زوج مطرح می‌شود.

آمار ناباروری در ایران و جهان

پژوهشگر پژوهشگاه رویان می‌گوید متاسفانه با آمار روز افزون ناباروری در کشور رو به رو هستیم: «در جهان به طور میانگین حدود ۱۵درصد از زوج‌ها نابارور هستند. یعنی از هر شش زوجی که تلاش برای بچه دار شدن می‌کنند یک زوج موفق به فرزندآوری نمی‌شود. در سال ۲۰۱۳ حدود ۱۳ درصد از زوج‌های ایرانی نابارور بودند که از میانگین جهانی پایین‌تر بود. متاسفانه دریکی دوسال اخیر آماری که از مرکز ناباروری ابن سینا منتشر شد، افزایش تعداد زوجین نابارور ایرانی را نشان داد که بین ۱۵ تا ۲۰ درصد است یعنی از میانگین جهانی هم کمی بالاتر رفته است.»

علت اصلی ناباروری زوجین چیست؟

این کارشناس مامایی پژوهشگاه رویان در پاسخ به این سوال می‌گوید: «علل مختلفی باعث ایجاد ناباروری در زوجین می‌شوند که حدود ۴۰ درصد ازاین عوامل مربوط به مردان و حدود ۴۰ درصد مربوط به زنان است؛ حدود ۲۰ درصد نیز عامل نازایی مشترک یا ناشناخته است. یعنی حتی بعد از بررسی‌ها و آزمایش‌های مختلف هم هیچ علت شناخته شده‌ای برای ناباروری زوجین یافت نمی‌شود که علم هنوز این عوامل را به طور دقیق نشناخته است.»

«مریم جوام» می‌گوید ناباروری مردان کمتر از زنان نیست: «عوامل نازایی در مردان ممکن است کاهش تعداد سلول‌های جنسی (اسپرم)، کاهش کیفیت تعداد اسپرم، کاهش تحرک اسپرم (کیفیت و قابلیت‌های اسپرم) یا عدم تشکیل اسپرم باشد. همچنین تعدادی عوامل مکانیکی هستند بر سر راه اینکه اسپرم بتواند از محل ساخته شدن و نگهداریش در بدن وارد مایع منی بشود.»

این پژوهشگر در ادامه توضیح می‌دهد که چرا علت ناباروری در زنان تنوع بیشتری دارد: «یکی از این علت‌ها، عوامل تخمدانی هستند که یا تخمک گذاری انجام نمی‌شود و یا اینکه کیفیت تخمک‌های آزاد شده پایین می‌آید و برای لقاح مناسب نیست. مثل کیست‌های تخمدان که روی کیفیت تخمک تاثیر می‌گذارد. برخی عوامل نازایی زنان هم مربوط به لوله‌هایی که تخمک را از تخمدان به رحم می‌رسانند، هستند (لقاح اسپرم و تخمک در این لوله‌ها شکل می‌گیرد). مثل عفونت یا انسداد و چسبندگی در این لوله‌ها که باعث می‌شوند تخمک و اسپرم به هم نرسند یا تخمک که بارور شده است نتواند در زمان مناسب به رحم برسد ولانه گزینی کند.»

اختلالاتی که منجر به سقط جنین می‌شوند

کارشناس پژوهشگاه رویان ادامه می‌دهد: «برخی اختلالات هم ممکن است در رحم زنان باشد. رحم، چون جایگاه نگهداری از تخمک بارور شده است تا آن را به رویان و جنین تبدیل کند اگر محیط مناسبی نداشته باشد منجر به ناباروری می‌شود. ضایعاتی مثل چسبندگی‌هایی در دیواره داخلی رحم یا یک سری ضایعات اکتسابی مثل برخی انواع فیبروم‌ها یا پولیپ رحمی اگر در جای نامناسبی در رحم قرار گرفته باشد ممکن است باعث شوند تخمکی که بارور شده است نتواند به طور صحیح در داخل رحم در جایگاه خودش قرار بگیرد و بنابراین پیش از اینکه بخواهد رشد کافی پیدا کند از بدن دفع می‌شود. یا ممکن است که خانم بارور بشود و بعدها آن جنین در زمان خیلی کوتاه سقط شود. از دیگر عوامل نازایی زنان هم مربوط به تنگی یا ویژگی‌های دهانه ورودی رحم هست که ممکن است باعث شود که اسپرم‌ها نتوانند عبور مناسبی داشته باشند و به محیط لقاح برسند.»

نقش فاکتورهای محیطی در ناباروری چیست؟

عضو مرکز تحقیقات ناباروری پژوهشگاه رویان همچنین در مورد تاثیر فاکتورهای محیطی در ناباروری می‌گوید: «عوامل محیطی مختلفی روی باروری و قدرت ساخت سلول‌های جنسی یا کیفیت آن‌ها در زوجین موثرهستند. به عنوان مثال همین مواد غذایی تراریخته که استفاده از آن‌ها خیلی گسترش پیدا کرده، مورد بحث است که ممکن است روی کیفیت سلول‌های جنسی و بنابراین قدرت باروری زوجین اثر بگذارد.» آلودگی‌های محیطی مثل فلزات سمی سنگین (جیوه، مس و سرب) نیز روی قدرت باروری زوجین اثر می‌گذارند: «همچنین تحقیق شده است مردانی که در محل کارشان به مدت طولانی با اشعه ایکس مواجه هستند، تعداد سلول‌های جنسی آن‌ها کاهش می‌یابد. این روزها مورد بحث است که اشعه‌هایی غیر از اشعه ایکس (غیر یونیزان) مثل اشعه‌های ساطعه از تلفن همراه، دکل‌ها، امواج رادیویی، تلویزیونی و... ممکن است روی باروری افراد اثر بگذارد که البته این صرفا در حد تحقیق است و هنوز اثبات نشده است. اما خب بهتر است که استفاده از آن‌ها تا حد امکان محدود شود.

نقش ژنتیک در ناباروری

پژوهشگر پژوهشگاه رویان در مورد ژنتیک و بارداری نیز توضیح می‌دهد: «ژنتیک تاثیر غیرمستقیم روی باروری دارد. این که بگوییم ژنی دقیقا شناسایی شده که اگر در فردی وجود داشته باشد منجر به ناباروری می‌شود چنین توالی ژنتیکی را هنوز شناسایی نکرده‌اند. برخی بیماری‌های زمینه‌ای ژنتیکی منجر به کاهش کمیت یا کیفیت سلول‌های جنسی می‌شوند. بنابراین، چون ناباروری عارضه‌ای از آن بیماری هست شیوع ناباروری درافراد دارای این بیماری‌ها بیشتر می‌شود.»

افزایش سن ازدواج چه تاثیری در ناباروری زوجین دارد؟

عضو مرکز تحقیقات ناباروری پژوهشگاه رویان در مورد تاثیر افزایش سن ازدواج بر باروری زوجین می‌گوید: «امروزه با بالارفتن سن ازدواج با این معضل مواجه هستیم که آمار ناباروری زوجین هم بالا رفته است. در سنین بالا در مردان کیفیت ساخت سلول‌های جنسی و در زنان کیفیت تخمکی که برای لقاح انتخاب می‌شود پایین می‌آید. از طرف دیگردر هر چرخه قاعدگی ماهانه که زوج برای فرزندآوری تلاش می‌کنند اگر سن زن کمتر از ۳۰سال باشد شانس وقوع بارداری تقریبا ۲۵ درصد است. از سن ۳۰ تا ۳۵ سال احتمال بارداری تقریبا نصف می‌شود (۱۵درصد) و تا ۴۰ سالگی این احتمال تنها به ۵ درصد در هر ماه می‌رسد.»

این کارشناس مامایی می‌گوید آلاینده‌های محیطی در سنین بالا تاثیر بیشتری در ناباروری دارند: «از طرف دیگر هرچه سن فرد بالاتر باشد میزان مدت زمانی که با آلاینده‌های محیطی مواجهه داشته و سایر عواملی که روی باروری تاثیرگذار هستند هم بیشتر می‌شود. قبلا تصور می‌شد که افزایش سن، تاثیری روی کیفیت سلول‌های جنسی مردان ندارد، ولی امروزه با افزایش سن باروری با این معضل هم مواجه هستیم.»