«شاخص» در یک روز ۶/ ۱ درصد افت کرد/

محک تحلیل‌ها در بورس

روز گذشته شرایط معاملات در بازار سهام ملتهب بود. نماگر‌‌های اصلی بورس تهران در این روز پا در مسیر ریزشی گذاشتند و شاخص‌کل بورس اوراق بهادار تهران نیز ۶/ ۱درصد کاهش پیدا کرد. در همین راستا برخی از کارشناسان در نظرسنجی‌های مختلف درخصوص افزایش بازدهی یکسری از صنایع کامودیتی‌محور بازار‌ سرمایه اتفاق نظر دارند و نوید رو‌ز‌های بهتری حداقل در چشم‌انداز ۶ماهه آتی بازار سهام به معامله‌گران می‌دهند. این در حالی است که کامودیتی‌‌محور‌ها بر اساس یکسری از ریسک‌های موجود احتمالا در معاملات جهانی با تعدیل‌هایی همراه شوند.

کد خبر: ۲۶۰۲۵۲

۰۴ مرداد ۱۴۰۱ / ۰۹:۱۷

به گزارش روزپلاس؛ بازار سهام در روز گذشته افتی چشمگیر را شاهد بود. در این روز شاخص‌کل بورس تهران به میزان 6/ 1درصد در یک روز کاهش داشت؛ کاهشی که به‌نظر می‌آید ناشی از منفی‌ماندن چشم‌انداز بلندمدت بازار کامودیتی در روزهای سبز این بازارها باشد.

در این میان اما برخی از تحلیلگران در نظرسنجی‌ها و گزارش‌های مختلف که از سوی موسسات گوناگون و در قالب پلتفرم‌های شخصی و عمومی منتشر می‌شود، اجماع‌نظر بیشتری بر روی برخی از صنایع داشته‌اند اما با توجه به وضعیت فعلی بازار ممکن است این پیش‌بینی‌ها چندان دقیق نباشد.

شاخص کل بورس اوراق‌بهادار تهران در جریان دادوستد های روز دوشنبه با ریزش 66/ 1‌درصدی همراه شد و تا سطح یک‌میلیون و 439‌هزار واحدی عقب نشینی کرد. برآیند معاملاتی در 3 روز ابتدایی تیر‌ماه نشان می‌دهد که نماگر اصلی در این بازه زمانی محدود بیش از 32‌هزار واحد (معادل 2/ 2‌درصد افت) را تجربه کرده است. این رویداد در حالی به‌وقوع پیوست که خوش‌بینی معامله گران نسبت به آینده بازار سهام رنگ‌باخته است. در بازار روز گذشته ارزش معاملات خرد بورس تهران (سهام و حق‌تقدم) به رقم 1794‌میلیارد ‌تومان رسید‌که نسبت به‌روز معاملاتی ماقبل با افت همراه شده است. دیروز 459 میلیارد‌تومان پول حقیقی از گردونه معاملاتی بورس تهران خارج شد که نسبت به چند وقت اخیر افزایش قابل‌ملاحظه ای پیدا کرده است.

بررسی ها حاکی از آن است که بورس تهران و فرابورس پس از بر‌گزاری مجامع برخلاف انتظارات رنگ و بوی تازه ای گرفته اند. استراتژی معاملاتی سرمایه گذاران به‌طور کلی تغییر کرده و صنایع برخوردار از پتانسیل افزایشی و صنایع ضعیف همگی در معرض فروش از سوی معامله گران قرار گرفته اند.

در این میان برخی نظرسنجی ها از چشم انداز مطلوب 5‌صنعت نظیر پالایش، فلزات اساسی، پتروشیمی، سیمان و دارو در بازه زمانی 6‌ماه آتی خبر می‌دهند. هرچند صنایع فوق با ریسک‌هایی اعم از نرخ گذاری های خلق الساعه دولتی، قطعی‌برق و شدت‌گرفتن سیاست انقباضی از سوی بانک‌های مرکزی در دنیا همرا هند اما از دیدگاه بخشی از صاحب‌نظران، با توجه به پارامتر های بنیادی و وضعیت فعلی حاکم به لحاظ قیمتی کالاهای اساسی در بازار های جهانی همچنان می‌توان به سودآوری صنایع مذکور در این بازه زمانی امید داشت. حال باید دید واکنش سرمایه گذاران به هراس شکل گرفته در جریان معاملاتی بازار چگونه خواهد بود و هیجان حاکم در تالار شیشه ای سعادت‌آباد چه زمانی فروکش خواهد کرد.

تغییر استراتژی پالایشی ها

یک روز پس از بازگشایی پالایشی ها که سرمایه گذاران آن تحت‌تاثیر ارائه گزارش‌های مطلوب شرکت‌ها و امیدواری نسبت به افزایش سودآوری خود رو به استقبال از سهام آورده بودند، تحت‌تاثیر جو روانی بازار همگی پا در مسیر نزول گذاشتند.

گویا خوشحالی معامله گران این صنعت یک روز بیشتر پایدار نبود و موج بی اعتمادی نسبت به روند آ تی در کلیت بازار سهام، سرمایه گذاران را وادار به فروش سهام ارزنده خود کرد.

عرضه کنندگانی که طی چند روز گذشته فقط در برخی از صنایع فعال بودند اکنون به‌عبارتی می‌توان گفت کلیت بازار را در‌بر گرفته اند.

بر این اساس فشار فروش در معاملات دیروز به حدی بالا بود که سایرین هم به جرگه فروشندگان بازار پیوستند.

ترس بورسی

روایت آماری بازار سهام حکایت از این مهم دارد که ترس به قلب استراتژی متقاضیان خرید نیز رسوخ پیدا کرده است. صنایع و شرکت‌هایی که همگام با افت 2‌ساله بورس تهران اصلاحات پی‌درپی را پشت‌سر گذاشتند و تاکنون در بازگشت به سقف قیمتی خود با موانع متعددی مواجه بودند، حالا به لحاظ قیمتی در سطوحی کمتر از ارزش ذاتی مورد معامله قرار می‌گیرند. یقینا در بازاری متعادل که عرضه و تقاضا بر اساس رویکرد مطلوب سرمایه گذاران و بدون چشم انداز مبهمی نسبت به روند آتی صورت می‌گیرد، سرمایه گذاران می‌توانند با پشتوانه علمی و بنیادی رویکرد حمایتی داشته باشند و به‌نوعی اقدام به خرید سهام کنند.

اما اکنون شرایط متفاوت است. به دلیل ترس دسته جمعی موجود در تالار شیشه ای افت ارزش روزانه در کنار آب‌شدن سرمایه سهامداران به امری بدیهی بدل‌شده و روزبه‌روز شاهد سنگین تر شدن صف فروشندگان بازار سهام در جریان معاملات بورس تهران و فرابورس ایران هستیم.

نوسان در شیب نزول

تقریبا 3 ماهی می‌شود که بازار در شیب نزولی، نوساناتی را به ثبت می‌رساند و انتظارات مثبت نسبت به روند آتی سهام شرکت‌ها از صنعتی به صنعت دیگر رنگ می بازد.

هر چند طی مدت مذکور شاهد به ثبت رسیدن افزایش نرخ در سهام برخی از شرکت‌ها تحت تاثیر عوامل متعدد اعم از رویداد های جهانی و انتظارات داخلی بر مبنای تورم، واگذاری بلوکی سهام زیرمجموعه و عواملی از این قبیل بوده ایم، اما نباید فراموش کرد که بازگشت به مدار مثبت قیمتی به‌صورت مقطعی در بازه مذکور زمانی رخ داده است.

هرچند که به لحاظ علمی برای تبدیل نوسانات مختلف به یک روند (صعودی یا نزولی) نیاز خواهد بود تا ‌درصدی مشخص، به‌عنوان مثال بیش از 30‌درصد بازار در مسیر حرکت خود ثبات‌قدم و به‌عبارتی پایداری داشته باشد اما در نوسانات مقطعی حداقل 3‌ماهه اخیر که مورد‌توجه قرار گرفته، مشاهده می‌شود که هیچ‌گاه این مهم روی نداده است؛ بلکه نوسانات مثبت بازار به‌صورت مقطعی روی‌داده و ســبز‌شدن شاخص های سهامی در روند نزول قیمت سهام شرکت‌ها بیشتر جنبه استراحت داشته است.

برای اثبات این موضوع در صورتی‌که مسیر حرکت شاخص ها از ابتدای شروع به فعالیت تاکنون را مورد بررسی قرار دهیم، در می‌یابیم که به هیچ عنوان و در هیچ بازه زمانی نماگر در مسیر صعود و یا نزول به‌طور مطلق به مسیر خود ادامه نداده است. به این معنی که هیچ‌گاه بازار مطلقا صعودی و هیچ‌گاه مطلقا نزولی نبوده است.

واکاوی سیاست‌های احتمالی در بازار های جهانی

خبرها حاکی از آن است که در اقتصادهای بزرگ، نهاد هایی نظیر فدرال‌رزرو ایالات‌متحده آمریکا و بانک مرکزی اروپا در راستای کنترل وضعیت اقتصادی با یکدیگر هم راستا شده اند. تصمیم‌گیری این دو نهاد که به واقع مسیر حرکت اقتصاد جهانی را مشخص می‌کند حال نشان از قدرت گرفتن سیاست انقباضی شدید در راستای کنترل وضعیت تورم در سطح دنیا دارد.

خطر بروز تورم که بار ها کارشناسان در قالب هشدار به بازار های مالی گوشزد کرده اند پس از جنگ میان روسیه و اوکراین تشدید شده است.

بانک‌های مرکزی به دلیل افزایش بی رویه قیمت‌ها، رشد میزان سرگردانی پول در بازار ها توام با رشد خلق نقدینگی که از عوامل ابتدایی شکل گیری موج تورمی هستند، تصمیم تازه ای در راستای کانالیزه‌کردن پول به سمت سیستم بانکی گرفته اند.

این مهم تنها از مسیر افزایش نرخ بهره بین‌بانکی حاصل می‌شود. با توجه به اینکه صاحب‌نظران اقتصادی از عزم آمریکا و اروپا در راستای کنترل و به‌عبارتی مدیریت نرخ بهره خبر می‌دهند، گفته می‌شود که هدف نهایی مدیریت اقتصاد جهانی حرکت به سمت نرخ تورم 2‌درصد است.

حال با توجه به اینکه ایالات‌متحده دارای نرخ تورم 1/ 9‌درصدی است و در نقطه مقابل اروپا نیز از نرخ تورم 6/ 8درصدی خود پرده‌برداری کرده است، پیش‌بینی می‌شود که بازار ها در راستای مدیریت تورم گام های اساسی و تازه ای بردارند.گام‌هایی که می‌تواند به کاهش این پارامتر اقتصادی ختم شود اما یقینا برای سایر بازار های مالی نیز پیامد های ناگواری به‌همراه خواهد داشت.

بازار کامودیتی ها نخستین بازاری خواهد بود که واکنش شدیدی به این مهم؛ حداقل طی چند وقت گذشته، همزمان با انتشار سیگـنال‌هایی مبنی‌بر ضرورت مدیریت تورم از مسیر افزایش نرخ بهره بین‌بانکی که در دنیا منتشرشده را از خود بروز داده‌است.

در دوسال اخیر کار به‌جایی رسید‌ که در حوزه کالاهای اساسی نفت‌برنت که از محدوده 57 دلار تا سطح 120 دلار پیش‌روی کرده بود حال در اقدامی حدود 103 دلار مورد معامله قرار می‌گیرد.

مس به‌عنوان دیگر کالای اساسی مورد‌توجه جامعه سرمایه گذار در بازار های جهانی که تا ارقامی بیش از 10‌هزار دلار هم توانست تجربه کند حال در نیمه نخست کانال 7‌هزار دلار جای گرفته است.

شاخص دلار هم در پایین‌ترین سطح خود طی 2‌ماه اخیر قرار گرفت. سقف این پارامتر اقتصادی که در رقم 108 واحد بود، حال به رقم 106 واحدی نزول پیدا کرده است.

تمامی این عوامل در کنار یکدیگر سیگنال مطلوبی نسبت به بهبود روند آتی کامودیتی ها به بازار مخابره نمی‌کند. حال باید دید واکنش بازار ها نسبت به نشست آتی فد چگونه است. تا آن زمان پایداری فضای تردید در بازار های جهانی دور از ذهن نیست؛ هر‌چند که ممکن است نوسانات مقطعی مثبتی هم در جریان دادوستد های کالایی ها شکل بگیرد اما همان‌طور که اشاره شد نوسانات به منزله استراحت در روند لحاظ می‌شود، مگر اینکه از ارقامی بیش از 30‌درصد عبور کند که در این صورت می‌تواند به منزله تغییر روند حاکم در‌نظر گرفته شود.

بورس و برجام

مدتی می‌شود که اخباری پیرامون رویداد های اخیر در حوزه مذاکرات اتمی به گوش نمی‌رسد، پس از نشست دیپلمات های ایران با سایر کشور های مرتبط در زمینه دستیابی به مسیری مشترک در رابطه با حصول توافق در دوحه، خبر خاصی پیرامون اقدامات جدید مخابره نشده است و معامله گران بازار سرمایه همچنان ریسک برجام را محاسبات خود در‌نظر می‌گیرند.

هر‌چند گمانه زنی هایی پیرامون شکست مذاکرات به گوش می‌رسد اما بورس بازان وزن چندانی به این قبیل از شایعات تاکنون نداده اند و رفتار معامله گران نشات گرفته از هراس مقطعی است که نسبت به چشم انداز آتی بازار به‌وجود آمده است. افت نرخ دلار در بازار آزاد به رقم 31‌هزارو 820‌تومان (تا لحظه تنظیم این گزارش) دیگر رویدادی است که می‌تواند شایعه فوق را رد کند.

پس از مجامع

فصل بر‌گزاری مجامع با فراز و نشیب‌هایش به اتمام رسید. برخی از صنایع گزارش‌هایی مطلوب به جامعه سهامداران خود ارائه کردند و اتفاقا پس از بازگشایی مورد استقبال سایر اهالی بازار هم قرارگرفتند. فصل مجامع فقط فصل تقسیم سود نیست و بازار نیازمند مسیریابی جدید از سوی مدیران شرکت‌ها همگام با ارائه گزارش‌های آتی نظیر برنامه های توسعه شرکت‌ها است.

اکنون بورس بازان با تردید، آینده بازار های جهانی را رصد می‌کنند، ریسک برجام را در سرمایه‌گذاری خود لحاظ می‌کنند و از همه مهم‌تر باید در پرتفوی خود وزنی هم به صنایع داخلی که اثر مستقیمی از سیاست‌های خلق الساعه وزارت صمت می پذیرند، بدهند و رویداد های جهانی اعم از سیاست‌های آتی فد آمریکا را نیز دنبال کنند.

در این میان برخی نظرسنجی ها از کارشناسان بازار سرمایه نشان می‌دهد که صنعت پالایش به‌عنوان نخستین صنعت می‌تواند در چشم انداز 6‌ماهه آتی نقش مطلوبی را ایفا کند.

این صنعت با محوریت کرک‌اسپرد تحت‌تاثیر نوسانات جهانی نفت قرار دارد. در صورت بهبود قیمت نفت یا ثبات در ارقام فعلی (103‌دلار) می‌توان چشم انداز مطلوبی را برای ادامه فرآیند معاملاتی پالایشی ها در نظر گرفت. فلزات اساسی، پتروشیمی ، سیمان و دارو در رتبه های پیشنهادی بعدی قرار گرفته اند.

بر کسی پوشیده نیست که صنایع فلزات اساسی و پتروشیمی ها مستقیما تحت‌تاثیر نرخ‌گذاری های جهانی هستند، به‌طوری که انعکاس هر رویداد اثر گذار در سطح کامودیتی ها می‌تواند سریعا خود را در قالب تعدیل قیمتی در بورس اوراق‌بهادار تهران و فرابورس ایران نمایان کند. صنعت خاکستری بورس و سایر گروه‌های مذکور همگی با چالشی تحت‌عنوان قطعی برق دست و پنجه نرم می‌کنند، به‌طوری که گفته می‌شود برخی شرکت‌ها هر دو هفته یک بار و برخی دیگر در طول هفته حداقل یک‌بار با پدیده خاموشی مواجه هستند.

صنعت دارو که با حذف ارز 4200‌تومانی در واقع زمینه برای افزایش سودآوری آن ایجاد شده است پنجمین صنعتی خواهد بود که می‌تواند از دید بخشی از کارشناسان بازار سرمایه در 6‌ماه آتی بیشترین بازدهی را برای سرمایه گذاران خود به‌ارمغان آورد. در این میان نباید فراموش کرد که بروز ریسک‌های جدید اقتصادی و سیاسی می‌تواند چشم انداز معاملاتی و حاشیه سودآوری شرکت‌ها را با تعدیلات مثبت و منفی

همراه کند. از هـمـین‌رو هستند سرمایه گذارانی که بازار هایی نظیر سکه طلا، دلار و مسکن را مامنی مطلوب در راستای حفظ ارزش سرمایه های خود در‌نظر می‌گیرند.

دنیای اقتصاد