لغاتی که هر راننده ای باید با آن آشنا باشد

امروزه با گسترش علوم و فناوری‌های گوناگون با واژه‌ها و اصطلاحاتی روبه‌رو می‌شویم که هرکدام در حوزه خاصی کاربرد دارد.

کد خبر: ۲۶۲۷۶

۲۲ بهمن ۱۳۹۵ / ۲۲:۰۲

به گزارش روزپلاس، خودرو نیز جزو یکی از بزرگ‌ترین مجموعه‌هایی است که در آن واژه‌های فراوانی وارد شده و اطلاع از هرکدام از آنها می‌تواند نقش مهمی در درک بهتر وضعیت وسیله‌ای را که از آن استفاده می‌کنیم، داشته باشد:

کلاچ

تفاوت مشخص بین گیربکس‌های اتوماتیک و دستی در کلاچ است.کلاچ اتصالی قابل جداسازی و رابط انتقال قدرت بین موتور و گیربکس است. برای حرکت اولیه اتومبیل ابتدا کلاچ گشتاوری را که از موتور می‌گیرد را به شفت اصلی گیربکس (که به صورت ثابت است) می‌رساند. همچنین در زمان تعویض دنده‌ها انتقال نیرو باید قطع شود که این اقدام توسط کلاچ انجام می‌گیرد.

ترمز ABS

پردازنده مرکزی خودرو با کمک سنسورهای موجود در هر چرخ، سرعت دور چرخ‌ها را در حالت ترمزگیری بررسی می‌کند.

در صورتی که سرعت دور یکی از چرخ‌ها نسبت به دیگر چرخ‌ها متفاوت باشد، پردازنده با فرمان لازم به سوپاپ الکتریکی سیلندر ترمز، میزان فشار درون سیلندر را تغییر می‌دهد که با این کار میزان نیروی ترمز وارده به چرخ تغییر می‌کند و چرخ از حالت بحرانی خارج می‌شود.

پس احتمال قفل شدن آن نیز کم می‌شود. روند بالا به صورت مداوم و با سرعت زیاد انجام می‌شود، به‌طوری که در هر دقیقه بین 15 تا 20 مرتبه این روند تکرار می‌شود. این عملکرد باعث جلوگیری از لیز خوردن خودرو در سطوح صاف و یخزده می‌شود.

هیبرید (HYBRID)

هیبرید به اتومبیل‌هایی گفته می‌شود که دو پیشرانه داشته باشند. این نام بیشتر برای اتومبیل‌هایی که یک موتور درون‌سوز (بنزینی یا دیزلی) و یک موتور برقی(که انرژی خود را از باتری‌هایش می‌گیرد) دارند استفاده می‌شود.دراین خودروها تا سرعت مشخصی فقط موتور برقی کار می‌کند و بعد از یک سرعت مشخص برای افزایش قدرت، موتور درون‌سوز نیز شروع به کار می‌کند. هدف از تولید این نوع اتومبیل‌ها کاهش مصرف سوخت و کمک به حفظ محیط‌زیست است.

سیستم تعلیق

سیستم تعلیق خودرو از قسمت‌هایی چون فنر، کمک‌فنر و متعلقات و اتصالات آن تشکیل شده است. این فنرها معمولا به دو شکل هستند؛ یکی مارپیچ و دیگری تخت یا برگی. هنگامی که خودرو از روی دست‌انداز عبور می‌کند، فنرها با انعطاف خود مانع از بلند شدن چرخ‌ها از روی زمین می‌شود؛ اما در صورت وارد شدن نیرویی بر یک فنر فقط آن فنر آن‌قدر باز یا جمع می‌شود که نیروی درون آن ذخیره گردد.

برای جلوگیری از این پدیده در کنار آن از وجود کمک فنر بهره می‌گیرند. کمک‌فنر که در واقع یک پمپ روغن است و وظیفه جذب ضربه‌ها و لرزش‌ها را بر عهده دارد به این صورت که ضربه را از طریق پیستونی که داخل سرسیلندر پر از روغن قرار دارد به روغن انتقال می‌دهد تا از ادامه باز یا جمع شدن فنر جلوگیری کند. پس کمک‌فنر وزن اتومبیل را تحمل نکرده، بلکه نیروها و ضربه‌های وارد بر اتومبیل را کنترل می‌کند.

اسب بخار

اسب بخار (Horsepower) که به ‌اختصار با hp نشان داده می‌شود، واحدی است که میزان کار انجام‌شده موتور‌ها را می‌سنجد. این واژه در اواخر قرن هجدهم توسط جیمز وات، مخترع اسکاتلندی برای مقایسه بازده موتور بخار با قدرت اسب‌های کاری به کار برده شد و پس از آن برای سنجش بازده موتورهای پیستونی و الکتریکی به کاررفت. یک اسب بخار، بین 735.5 تا 750 وات است.

گشتاور

زمانی که به جسمی نیرو وارد کنیم که منجر به چرخش آن جسم شود، آن نیرو دارای اثری است که گشتاور نیرو نامیده می‌شود. در حقیقت به اثر چرخاندن یک نیرو گشتاور می‌گویند. یعنی نیرو موجب چرخش جسم حول یک نقطه می‌شود؛ مثل چرخاندن فرمان خودرو.

حجم موتور

حجم یا ظرفیت موتور در واقع مجموع حجم سیلندرهای خودرو است و معیاری برای تعیین قدرت موتور به شمار می‌رود. همان‌طور که می‌دانید داخل هر یک از سیلندرهای موتور، پیستون به صورت بالا و پایین حرکت می‌کند. حال اگر فضایی را که پیستون در حرکت از پایین‌ترین نقطه به بالاترین نقطه حرکت می‌کند اندازه بگیریم و در تعداد سیلندرهای خودرو ضرب کنیم، حجم موتور خودرو به دست می‌آید که معمولا با واحد لیتر یا سی‌سی بیان می‌شود.

هرچه حجم یا ظرفیت موتور بیشتر باشد، قدرت موتور نیز بالاتر خواهد بود، اما باید دقت داشت که مصرف سوخت نیز متناسب با افزایش حجم موتور بالا می‌رود.

مالتی پلکس

سامانه الکترونیکی مالتی‌ پلکس تمام دستوراتی را که راننده صادر می‌کند به ‌یک واحد مرکزی الکترونیکی که BSI نام دارد ارسال کرده و از آنجا فرمان لازم برای عملگر مربوط صادر می‌شود. در حال حاضر از شبکه مالتی‌پلکس روی خودروهایی نظیر سمند و سورن به جای دسته‌سیم معمولی استفاده می‌شود. این سیستم اواخر دهه 1980 به‌وسیله شرکت آلمانی بوش ابداع شد.

طی دو دهه گذشته پیچیدگی سیستم‌های سیم‌کشی مدرن به طور پیوسته افزایش یافته و در سال‌های اخیر این افزایش سرعت چشمگیری داشته است. اکنون کار به جایی رسیده که اندازه و وزن دسته سیم به مشکل مهمی تبدیل شده است. تعداد سیم‌های لازم در اتومبیل‌های مدرن به حدود 1200 رشته می‌رسد. دسته سیم لازم برای کنترل همه کارکردهایی که به در سمت راننده مربوط می‌شود ممکن است تا 50 رشته سیم و سیستم‌های واقع در ناحیه داشبورد ممکن است فقط بیش از 100 رشته سیم و اتصال داشته باشد.

همچنین هوشمند شدن فرامین برقی و الکترونیکی در خودرو با استفاده از ارسال یکسری کد در شبکه باعث می‌شود خودروساز بتواند علاوه بر تسهیل فرآیند عیب‌یابی و کمک به بخش خدمات پس از فروش، عملکردها یا آپشن‌ها را برای رفاه، ایمنی و امنیت راننده و سرنشینان طراحی و مهیا کند. در پژو 206 که از ابتدا تاکنون به صورت مالتی‌پلکس تولید می‌شود، ریزه‌کاری‌های فنی و الکترونیکی پیش‌بینی شده که فعال و غیرفعال شدن آن از طریق برقراری ارتباط با BSI خودرو قابل اجراست. BSI یک واحد الکترونیکی است که ارتباط میان تمام واحدهای الکترونیکی یا اصطلاحا ECهای موجود در بخش‌های مختلف خودرو از قبیل موتور، گیربکس اتوماتیک، ترمز ضدقفل، تهویه مطبوع خودکار و امثال آن را برقرار و مدیریت می‌کند. تغییر در تنظیمات BSI توسط دستگاه عیب‌یاب یا همان دیاگ صورت می‌گیرد