گزارش/

صدور دستور آمادگی شبکه بانکی برای گسترش روابط کارگزاری با بانک‌های خارجی/ «میر و شتاب» گام اول برای دسترسی دوباره به سیستم بانکی بین المللی

در دولت سیزدهم دسترسی به منابع ارزی 3 برابر شده و عرضه ارز در سامانه نیما 80 درصد افزایش یافته است.

کد خبر: ۲۶۴۵۸۱

۱۹ شهريور ۱۴۰۱ / ۰۹:۵۴

به گزارش روزپلاس؛ اخبار خوشی از شبکه بانکی کشور به گوش می‌رسد. پس از چندین سال از قطع دوباره ارتباط بانک‌های ایرانی با سایر کشورها، اکنون شبکه بانکی تجهیز و به روزرسانی خود را برای اتصال به بانک‌های خارجی آغاز کرده‌اند. در همین راستا روز پنجشنبه گذشته، جلسه معاون ارزی بانک مرکزی با مدیران بین‌الملل بانک‌های کشور به منظور تجهیز و آمادگی برای گسترش و احیای روابط کارگزاری با بانک‌های خارجی برگزار شد.

بر اساس اعلام بانک مرکزی،در این نشست که در راستای تعامل سازنده و بهبود عملکرد شبکه بانکی کشور بویژه در حوزه ارزی برگزار شد، موضوعات مربوط به چگونگی انجام مقدمات فرایند اتصال به شبکه بانک‌های خارجی، آمادگی کادر ارزی به منظور بهره‌گیری از روش‌های نوین پرداخت بین‌المللی و همچنین گشایش اعتبار اسنادی مورد تأکید قرار گرفت.

در این نشست با اشاره به اصلاح مجموعه مقررات ارزی بعد از قریب یک دهه از صدور آخرین نسخه آن، ارتقا و بهبود سامانه‌های ارزی به‌عنوان اقدامات بانک مرکزی مطرح شد و توقعات از شبکه بانکی در مدیریت مسائل ارزی و دغدغه‌های مربوط به آن به منظور رفع نیازهای کشور مورد تأکید قرار گرفت.

گفتنی است، اواخر مرداد ماه سال‌جاری بانک مرکزی اعلام کرد که مجموعه مقررات ارزی منطبق با تغییرات فرایند تجارت خارجی در هفت بخش، پس از ۱۰ سال، بازنگری، اصلاح و ابلاغ شد و روی پایگاه اطلاع‌رسانی بانک مرکزی در دسترس عموم قرار گرفت.

بر این اساس، با توجه به تغییرات گسترده در فرایند تجارت خارجی طی سال‌های اخیر و با هدف ایجاد تقارن اطلاعاتی بین ذینفعان بانک‌ها و مؤسسات اعتباری غیربانکی، فعالان و کارشناسان اقتصادی، وکلا و کارشناسان رسمی دادگستری، مجموعه مقررات ارزی در قالب هفت بخش تحت عناوین «واردات کالا و خدمت»، «حمل‌ونقل، بیمه و بازرسی کالاهای وارداتی»، «خدمات ارزی و سایر مبادلات ارزی بین‌المللی»، «تسهیلات ارزی و ضمانت‌نامه‌های ارزی»، «دستورالعمل تأمین مابه‌التفاوت ریالی نرخ ارز پرداخت‌های تعهدات ارزی»، «عملیات ارزی شعب و واحدهای بانک‌های مناطق آزاد تجاری‏‏-صنعتی و ویژه اقتصادی و شعب و واحدهای بانک‌های ایرانی خارج از کشور» و «نحوه رسیدگی به تعهدات ارزی ناشی از واردات کالا و خدمت» پس از دریافت نظرات بانک‌ها و صاحب‌نظران اقتصادی و طی جلسات متعدد بازنگری، اصلاح و تکمیل و دهم ماه به‌منظور اجرا به شبکه بانکی کشور ابلاغ شده است.

این مجموعه پس از ۱۰ سال با هدف فراهم کردن امکان دسترسی و سهولت در بهره‌مندی برای کلیه ذینفعان دستگاه‌ها، فعالان اقتصادی، نهادهای نظارتی و قضایی، در قسمت «مقررات ارزی» در پایگاه اطلاع‌رسانی این بانک در دسترس عموم قرار گرفته است.

ارتباط شبکه‌های پرداخت میر و شتاب

پیش ازاین نیز بانک مرکزی در زمینه گسترش ارتباطات بانکی و ارزی با شبکه بانکی برخی کشورها اقدام کرده بود که یکی از آنها ارتباط شبکه میر روسیه با شتاب ایران است. بدین ترتیب با اتصال سیستم پرداخت میر و شتاب این دو درگاه به یکدیگر متصل می‌شوند و با امکان برقراری تراکنش‌های مالی بین دو کشور ایران و روسیه، ارتباط بین شبکه بانکی این دو کشور برقرار خواهد شد.

وزیر خارجه روسیه مردادماه امسال در نشست خبری پس از گفت‌و‌گو با همتای ایرانی خود «حسین امیرعبداللهیان»، از اتصال سیستم پرداخت ایران و روسیه خبر داد و گفت: سیستم پرداخت میر روسیه بزودی به سامانه ایرانی شتاب متصل خواهد شد. به گفته وی مذاکرات اساسی در سطح بانک‌های مرکزی در مورد اتصال و استفاده متقابل از سامانه میر روسیه و سامانه شتاب در ایران در حال انجام است.

با اتصال سیستم پرداخت میر و شتاب این دو درگاه به یکدیگر متصل می‌شوند و با امکان برقراری تراکنش‌های مالی بین دو کشور ایران و روسیه، ارتباط بین شبکه بانکی این دو کشور برقرار خواهد شد و براحتی امکان استفاده از حساب بانکی بین دو کشور وجود خواهد داشت. این کار به ارتقای سیستم پرداخت و همچنین تسهیل روابط اقتصادی و مالی بین دو کشور کمک می‌کند.

با اتصال سیستم پرداخت میر و شتاب، براحتی امکان استفاده از کارت‌های بانکی ایرانی متصل به شبکه پرداخت شتاب در کشور روسیه وجود خواهد داشت، دیگر نیازی به افتتاح حساب خارجی یا مراجعه به شعب بانک‌های ایرانی نیست و براحتی می‌توان با حساب و کارت‌های ایرانی در پایانه‌های فروشگاهی، خودپردازها و بانک‌های روسیه عملیات پرداخت را انجام داد.

پایه‌گذاری این اتفاق در راه‌اندازی نماد روبل ریال در بازار متشکل ارزی انجام شد که به گفته امیر هامونی، مدیرعامل بازار متشکل ارز ایران راه‌اندازی نماد روبل ریال در بازار متشکل ارزی، شروعی برای یک فرایند معاملات مستقیم ریال با روبل است. صادرکنندگان ایرانی که به کشور روسیه و کشورهای CIS صادرات دارند، می‌توانند ارز (روبل) حاصل از صادراتشان را در بازار به نرخ توافقی به مصارف ارز خدماتی برسانند. حالا و با اتصال شبکه پرداخت میر و شتاب در آینده‌ای نزدیک، دیگر حتی نیاز به تبدیل ریال به روبل و بالعکس هم برای استفاده تجاری وجود نخواهد داشت و دارندگان این دو ارز می‌توانند از خدمات پرداخت در دو کشور بهره‌مند شوند.

رشد ۳ برابری ذخایر ارزی در دسترس ایران

یکی دیگراز بسترهای برقراری ارتباطات بانکی ایران با سایر کشورها، افزایش درآمدهای ارزی در کنار امکان دسترسی به این درآمدها و منابع است. در همین راستا، صندوق بین‌المللی پول اخیراً از رشد بیش از سه برابری ذخایر ارزی در دسترس ایران با روی کار آمدن دولت سیزدهم خبر داد.

آمارهای منتشر شده از سوی صندوق بین‌المللی پول نشان می‌دهد با آغاز فعالیت دولت سیزدهم در ایران، ذخایر ارزی در دسترس ایران افزایش قابل ملاحظه‌ای داشته که این امر نشان‌دهنده دیپلماسی فعال این دولت و موفقیت سیاست‌های آن در مقابله با تحریم‌های غیرقانونی امریکا است..

این نهاد بین‌المللی از سال ۲۰۱۹ در اقدامی تأمل‌برانگیز به‌ دنبال اتخاذ سیاست فشار حداکثری از سوی دولت ترامپ علیه ایران به یک‌باره رقم ذخایر ارزی ایران را از ۱۲۲.۴۷ میلیارد دلار در سال ۲۰۱۸ به ۱۴.۹۵ میلیارد دلار در سال ۲۰۱۹ کاهش داد و در توجیه اقدام خود اعلام کرد رقم ذخایر ارزی در دسترس دولت ایران را اعلام کرده است؛ یعنی ذخایری که آماده و تحت کنترل مقامات مالی کشور است و در خارج از دسترس تحریم‌ها قرار دارد.

این نهاد، ذخایر ارزی در دسترس ایران در سال ۲۰۲۰ را نیز کاهش داد و کل ارز در دسترس ایران طی این سال را ۱۲.۴۳ میلیارد دلار اعلام کرد.

اما به اذعان صندوق بین‌المللی پول از سال ۲۰۲۱ و با روی کار آمدن دولت سیزدهم در ایران روند نزولی ذخایر ارزی در دسترس ایران معکوس شده و با شیب تندی به سمت بالا در حرکت بوده به طوری که در این سال ذخایر ارزی در دسترس ایران ۸.۸۸ میلیارد دلار نسبت به سال قبل از آن افزایش یافته و به ۲۱.۳۱ میلیارد دلار رسیده است.

در سال ۲۰۲۲ نیز بر اساس آمار انتظاری صندوق بین‌المللی پول ذخایر ارزی در دسترس ایران با افزایش حدود دو برابری نسبت به سال قبل از آن مواجه شده و به ۴۱.۳۹ میلیارد دلار رسیده است. بر این اساس با روی کار آمدن دولت سیزدهم ذخایر ارزی در دسترس ایران رشد ۲۳۲ درصدی داشته و از ۱۲.۴۳ میلیارد دلار در سال ۲۰۲۰ به ۴۱.۳۹ میلیارد دلار در سال ۲۰۲۲ رسیده است.

علاوه براین، آمارهای ارائه شده از سوی بانک مرکزی حاکی از رشد ۸۰ درصدی تأمین ارز در سامانه نیما در پایان تیرماه نسبت به مدت مشابه سال قبل است. بر اساس آمارها در پایان تیرماه بیش از ۱۴ میلیارد دلار ارز در سامانه نیما تأمین شده که این میزان در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته ۸۰ درصد رشد داشته است.

با راه‌اندازی معاملات توافقی ارز در شبکه صرافی کشور، ارزهای مختلف اعم از دلار، یورو و روبل به‌صورت توافقی و با قیمتی بر اساس عرضه و تقاضا مبادله می‌شود. در بازار حواله نیز حجم عرضه‌ها و معاملات روزانه به بیش از ۲۰۰ میلیون دلار می‌رسد و عرضه همیشه بیش از تقاضا است.

ایران