هر آنچه که باید در مورد شپش بدانیم

در زمان قدیم تراشیدن موی سر دانش‌آموزان پسر یکی از مراحل مهم ایجاد آمادگی جهت ورود به سال تحصیلی جدید و مدرسه بود که یکی از مهم‌ترین دلایل این موضوع نیز رعایت بهداشت فردی و جلوگیری از شیوع شپش موی سر در مدارس محسوب می‌شد.

کد خبر: ۲۶۶۶۳۵

۱۱ مهر ۱۴۰۱ / ۱۷:۳۸

به گزارش روزپلاس، شپش موی سر یک بیماری عفونی است که می‌تواند در کف سر فرد مبتلا خارش ایجاد کرده و آسایش را از او سلب کند، متاسفانه بیشتر افرادی که به این بیماری دچار می‌شوند کودکان هستند و به همین دلیل نیز از زمان‌های گذشته در مدارس تدابیری برای جلوگیری از شیوع گسترnه شپش موی سر در بین دانش‌آموزان درنظر گرفته می‌شد که یکی از این تدابیر تراشیدن موی سر دانش‌آموزان پسر بود که البته امروزه این مورد از قوانین مدارس حذف شده است.

البته تراشیدن موی سر تنها موجب سرعت بخشیدن به روند درمان شپش می‌شود و تنها با این روش نمی‌توان به صورت کامل بیماری را از بین برد همچنین راه‌های معالجه خانگی نیز کارساز نبوده و درصورت بروز علائمی همچون خارش سر و وجود دانه‌های سفید در بین موها باید به پزشک مراجعه شود.

برخی افراد گمان می‌کنند شپش موی سر مربوط به زمان قدیم بوده و امروزه این بیماری ریشه‌کن شده و یا شیوع بسیار کمی دارد اما باید گفت همچنان نیز شپش موی سر یکی از بیماری‌های عفونی شایع است و ابتلا به آن نیز ربطی به محل زندگی افراد و یا موقعیت اجتماعی آن‌ها ندارد بلکه با یک سهل‌انگاری ساده مانند حضور در اماکن ورزشی، هتل‌ها و... فرد ممکن است به این بیماری مبتلا شده و با توجه به واگیر بالای آن افراد خانواده را نیز درگیر کند.

تراشیدن موی سر به تنهایی موجب از بین رفتن شپش نمی‌شود

بهنام اسماعیلی_رییس اداره بهداشت و سلامت اداره کل آموزش و پرورش چهارمحال و بختیاری در گفت‌وگو با ایسنا درخصوص شپش موی سر دانش‌آموزان اظهار کرد: شپش موی سر در فصول سرد سال یعنی پاییز و زمستان شیوع بیشتری پیدا می‌کند و تقریبا در تمامی استان‌های کشور موارد ابتلا به آن قابل مشاهده است.

وی افزود: شپش موی سر در دانش‌آموزانی که بهداشت فردی به ویژه بهداشت موی سر را رعایت نمی‌کنند شیوع بالاتری دارد بنابراین شپش موی سر مختص دانش‌آموزان یک منطقه خاص نیست و احتمال دارد درصورت عدم رعایت موارد بهداشتی در هر منطقه‌ای قابل مشاهده باشد.

رییس اداره بهداشت و سلامت اداره کل آموزش و پرورش چهارمحال و بختیاری ادامه داد: کوتاه کردن و تراشیدن موی سر به نظافت فردی و بهداشت موی سر کمک بیشتری می‌کند درحقیقت دانش‌آموزانی که موی کوتاه دارند راحت‌تر می‌توانند بهداشت موی سر خود را رعایت کنند بنابراین احتمال ابتلای آن‌ها به شپش موی سر کاهش پیدا می‌کند اما این کار به تنهایی موجب از بین رفتن شپش نمی‌شود.

اسماعیلی درخصوص راه‌های پیشگیری از شیوع شپش موی سر دانش‌آموزان، عنوان کرد: رعایت بهداشت فردی مانند استحمام و استفاده نکردن از وسائل شخصی مشترک در پیشگیری از این بیماری بسیار موثر است همچنین توصیه می‌شود وسایل دانش‌آموزان همچون مقنعه، کلاه و شال، کاپشن و... در کنار یکدیگر قرار نگیرند و برای جلوگیری از شیوع شپش موی سر و انتقال آن از یک فرد به سایر افراد این قبیل وسایل در کیسه‌های نایلونی و به صورت کاملا جداگانه نگهداری شوند.

وی اضافه کرد: لازم است دانش‌آموزان مشکوک به بیماری شپش موی سر و یا افرادی که به این بیماری ابتلا پیدا کرده‌اند توسط مراقبین بهداشت و سلامت مدارس و یا نیروهای مراکز بهداشتی و درمانی برای انجام روند درمان خود به پزشک ارجاع داده شوند.

رییس اداره بهداشت و سلامت اداره کل آموزش و پرورش چهارمحال و بختیاری تصریح کرد: در مدارس روستایی معاینه سلامت موی سر دانش‌آموزان توسط نیروهایی همچون بهورزان و کارشناسان مراکز بهداشتی و درمانی انجام می‌شود که این کار نیز در فصول پاییز، زمستان و بهار در سه نوبت صورت می‌گیرد.

اسماعیلی خاطرنشان کرد: سلامت موی سر دانش‌آموزانی که در مناطق شهری ساکن هستند توسط مراقبین سلامت حاضر در مدارس و در هر فصل یک مرتبه بررسی می‌شود، دانش‌آموزان ساکن شهرها که در مدارس آن‌ها مراقب سلامت وجود ندارد نیز توسط رابط سلامت و یا مدیر مدرسه معاینات مربوطه صورت می‌گیرند و دانش‌آموزان مشکوک به مراکز بهداشتی و درمانی ارجاع داده می‌شود.

تاثیر حیوان خانگی بر ایجاد شپش موی سر

عاطفه شجری_متخصص پوست، مو و زیبایی در گفت‌وگو با ایسنا، با بیان اینکه شپش یک حشره است و موجب ابتلا انسان به نوعی بیماری عفونی می‌شود، اظهار کرد: ابتلا به شپش موی سر تنها بیماری عفونی است که به وضعیت اقتصادی و جایگاه اجتماعی افراد ارتباطی ندارد و این موضوع در تمامی دنیا نیز وجود دارد یعنی ممکن است افراد تنها به دنبال اقامت در یک هتل به شپش موی سر مبتلا شوند.

وی افزود: تماس سر با محیط آلوده به شپش می‌تواند فرد را با این بیماری درگیر کند، در اطفال نیز استفاده از وسائل شخصی یکدیگر مانند گل‌سر، شانه و... از راه‌های انتقال بیماری شپش موی سر محسوب می‌شود، در محیط‌های جمعی و اجتماعی مانند مهدهای کودک، مدارس و... نیز شرایط برای شیوع شپش مهیا است.

شجری با تاکید بر اینکه سرعت انتشار شپش موی سر بسیار بالا است، ادامه داد: سرعت انتشار شپش شباهتی به یک بیماری باکتریایی ندارد و انتقال آن به وجود برخی شرایط و عوامل بستگی دارد، این بیماری قابلیت انتقال با سرعت بالا از یک شخص به سایر افراد را دارد.

این متخصص پوست، مو و زیبایی عنوان کرد: استفاده نکردن از وسایل شخصی یکدیگر، معاینه مکرر سلامت موی سر دانش‌آموزان در مدارس و... از جمله راه‌های پیشگیری از ابتلا به شپش موی سر محسوب می‌شوند همچنین توصیه می‌شود درصورت بروز علائمی مانند خارش سر به صورت مکرر و یا مشاهده شوره در موها، فرد به سرعت به پزشک معالج مراجعه کند چراکه وجود هر دانه‌ی سفیدی در بین موها شوره نیست و درصورت وجود خارش اولین احتمال که یک پزشک در نظر می‌گیرد ابتلای شخص به شپش است.

وی اضافه کرد: برخلاف تصورات جامعه که گمان می‌شود در زمان قدیم ابتلا به شپش موی سر شیوع بالایی داشته باید گفت امروزه نیز به همان میزان گذشته ابتلا به این بیماری وجود دارد و یکی از دلایل این موضوع افزایش اشتغال به کار بانوان در جامعه امروزی است که درنتیجه فرزندان آن‌ها در مهدهای کودک نگهداری می‌شوند و در این محیط‌ها نیز امکان انتقال شپش موی سر از فرد مبتلا به سایر کودکان وجود دارد.

شجری تصریح کرد: اگر افراد درون منزل از حیوانات خانگی نگهداری کنند اما مراقبت‌های لازم از این حیوان مانند مراجعه به دامپزشک و بررسی‌های ضروری انجام نشود و واکسن‌های موردنیاز حیوان نیز تزریق نشوند می‌تواند در ابتلای افراد به شپش موی سر تاثیرگذار باشد.

این متخصص پوست، مو و زیبایی با اشاره به اینکه با ابتلای یک نفر به شپش موی سر تمامی افراد خانواده باید برای درمان اقدام کنند، یادآور شد: یکی از علل برگشت شپش و ناقص ماندن درمان این بیماری معالجه نشدن سایر افراد خانواده است یعنی افراد خانواده به صورت چرخشی این بیماری را به یکدیگر منتقل می‌کنند و این موضوع موجب می‌شود تا سال‌ها افراد خانواده با این بیماری درگیر باشند.

وی بیان کرد: برای درمان شپش موی سر استفاده از برخی شامپوهای مخصوص تجویز می‌شود همچنین این بیماری درمان دارویی نیز دارد البته تجویز دارو به دلیل عوارضی که ایجاد می‌شود در اولویت نخست قرار ندارد همچنین شپش موی سر هیچ راه درمان خانگی صد در صدی ندارد و برای درمان باید حتما به پزشک مراجعه شود اما برخی شیوه‌های خانگی وجود دارد که می‌توان از آن‌ها در کنار مراجعه به پزشک استفاده کرد برای مثال استفاده از سرکه سیب، شانه زدن و کوتاه کردن موها و... از جمله راهکارهای خانگی است که می‌تواند مورد استفاده قرار بگیرد.

شجری درخصوص اهمیت کوتاهی مو در درمان شپش موی سر و علت تراشیدن موی کودکان در زمان‌های قدیم، گفت: در زمان ابتلا به شپش باید تخم شپش از مو جدا شود و هر اندازه طول مو کوتاه‌تر باشد تخم شپش راحت‌تر از آن‌ها جدا می‌شود به همین دلیل کوتاه شدن موها در روند درمان یکی از موارد اولویت‌دار محسوب می‌شود مگر در شرایط ویژه که امکان کوتاهی وجود نداشته باشد برای مثال به دلیل به هم خوردن شرایط روحی بیمار که در این شرایط روند درمان بیماری به صرف زمان بیشتری نیاز دارد.

این متخصص پوست، مو و زیبایی افزود: شامپوهایی که برای درمان شپش موی سر توسط پزشک تجویز می‌شوند باید در هر هفته دو مرتبه مورد استفاده قرار بگیرند و نکته مهم نیز استفاده تمامی افراد خانواده از این شیوه درمان است.

وی ادامه داد: یکی دیگر از موارد مهم در درمان شپش موی سر شستن تمامی وسائل مانند روتختی، کاور بالشت و... است که در خانه وجود دارند و قابل شست‌وشو هستند، سایر وسائلی که امکان شست‌وشوی آن‌ها وجود ندارد نیز باید به مدت ۱۰ روز درون پاکت‌های نایلونی مشکی قرار داده شوند تا حشره شپش از بین برود، اسپری‌های ضدشپش نیز در بازار وجود دارند که می‌توان برای تمیز شدن وسایل منزل مانند مبلمان که امکان شست‌وشو و قرار دادن آن‌ها در پاکت نایلونی مشکی وجود ندارد از آن‌ها استفاده کرد.

شجری خاطرنشان کرد: همراه با بیماری شپش موی سر ممکن است برخی بیماری‌های دیگر مانند اگزمای پوستی نیز برای فرد ایجاد شوند چراکه حشره شپش موجب حساسیت در ناحیه گردن افراد می‌شود که برای این بیماری‌ها نیز باید درمان موضعی ویژه انجام شود.

ایسنا