نشریه اسپکتیتور/

تحلیلی از پیروزی اردوغان در انتخابات ریاست جمهوری ترکیه/ ماجراجویی‌های اردوغان، دردسرهای ترکیه

نشریه "اسپکتیتور" در گزارشی می نویسد: «اردوغان از زمان حضور در کرسی ریاست جمهوری ترکیه در سال ۲۰۰۲، اقدامات ماجراجویانه زیادی را انجام داده است. با این همه، چه در مورد چالش‌های اردوغان در حوزه اقتصاد ترکیه و چه سلامت شخصی اش و چه موضوع مهاجرت، وی در ۵ سال آینده با سخت ترین دوران فعالیت های سیاسی خود رو به رو است».

کد خبر: ۲۸۲۰۸۲

۰۹ خرداد ۱۴۰۲ / ۰۸:۴۴

به گزارش روزپلاس، نشریه "اسپکتیتور" در گزارشی با اشاره به پیروزی "رجب طیب اردوغان" در دوم انتخابات ریاست جمهوری ترکیه و تمدید حضور 5 ساله وی در قدرت، به این نکته پرداخته است که با توجه به دلایل مختلف، دوره جدید حضور اردوغان در مقام رئیس جمهور ترکیه را بایستی سخت ترین دوره کل فعالیت سیاسی وی دانست. دوره ای که احتمالا وی در آن با افزایش قابل توجه بدهی های خود به مردم و کشور ترکیه رو به رو خواهد بود.

نشریه اسپکتیتور در گزارش خود می نویسد:

« رجب طیب اردوغان بار دیگر در انتخابات ریاست جمهوری ترکیه در مقامِ پیروز ظاهر شد. وی در یک رقابت تنگاتنگ و نزدیک توانست 52 درصد از آرا دور دوم انتخابات ریاست جمهوری ترکیه را به خود اختصاص دهد و رقیب اصلی اش یعنی "کمال قلیچدار اوغلو" را با کسب 4 درصد آرا بیشتر، شکست دهد. با این همه با توجه به مشکلات و چالش هایی که اردوغان در سال های اخیر حضور خود در قدرت با آن ها رو به رو بوده، انتظار می رود که 5 سال آتی حضور اردوغان در کرسی ریاست جمهوری ترکیه، جز چالشی ترین سال های فعالیت سیاسی وی باشند.

شاید بزرگترین و مهمترین چالشی که اردوغان با آن رو به رو است را باید از جانبِ کاهش شدید ارزش پول ملی ترکیه ارزیابی کرد. از زمان آغاز بحران اقتصادی ترکیه در سال 2018، لیر ترکیه تا بیش  از 450 درصد از ارزش خود را در برابر دلار آمریکا از دست داده است. در آستانه انتخابات اخیر ترکیه نیز بانک مرکزی ترکیه منابع مالی قابل توجهی را هزینه کرد تا مانع از سقوط ارزش بیشتر لیر ترکیه و گذشتنِ آن از مرز روانی 20 لیر به ازای هر دلار آمریکا شود.

اگرچه انجام این قبیل اقدامات می توانند این توهم را ایجاد کنند که بحران اقتصادی ترکیه و سقوط ارزش پول ملی این کشور تحت کنترل در آمده است با این حال، هزینه کردهای قابل توجه بانک مرکزی ترکیه برای حفظ ارزش پول ترکیه سبب شده تا ذخایر ارزی ترکیه به پایین ترین حد از سال 2002 میلادی برسد.

در شرایط کنونی با توجه به پایان یافتن رقابت های انتخاباتی و اینکه ذخایر ارزی ترکیه نیز وضعیت مساعدی ندارد، به احتمال زیاد، لیر ترکیه یک سقوط آزاد دیگر را هم در روزهای آتی تجربه خواهد کرد. رجب طیب اردوغان برای مقابله با این روند، بایستی سیاست های مالیِ غیرمتعارف خود را اصلاح کند و بار دیگر استقلال را به بانک مرکزی ترکیه بازگرداند. علی رغم بحران ارزی آشکار در ترکیه و این مساله که تئوری های اقتصادی اردوغان راهگشا نیستند، وی سرسختانه بر ایده اصلی خود که تاکید دارد نرخ های بهره بالاتر موجب ایجاد تورم‌های بیشتر و بالاتر می شوند، پافشاری می کند.

اردغان این نکته را در جریان کارزار انتخاباتی خود روشن کرده که همچنان بر سیاست های اقتصادی خود پس از پایان انتخابات و در صورت کسب پیروزی در آن تاکید خواهد داشت و آن ها را ادامه می دهد.

در ماه های گذشته، بانک مرکزی ترکیه ده ها میلیارد دلار را از جانب کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس و به طور خاص عربستان سعودی و قطر دریافت کرده است. با این حال، این منافع مالی در قالب سرمایه گذاری های مستقیم در ترکیه نبوده و صرفا کمک هایی به اردوغان جهت کسب پیروزی در انتخابات ریاست جمهوری ترکیه بوده اند. اردوغان در جریان یک سخنرانی که اخیرا آن را انجام داده تاکید کرده که این منابع مالی در مقام یک مُسکن برای اقتصاد ترکیه عمل کرده اند و وی پس از انتخابات، تشکر ویژه خود را از کشورهای اعطا کننده آن‌ها اعلام خواهد کرد. البته که هنوز مشخص نیست که اهداف واقعیِ کشورهای عرب حاشیه خلیج فارس از انتقال این منابع مالی به ترکیه دقیقا چه بوده است.

روسیه نیز از جمله دیگر بازیگرانی بوده که کمک های فراوانی را به اردوغان انجام داده تا وی بتواند همچنان در قدرت بماند. در ماه مِی سال جاری میلادی، روسیه و ترکیه توافق کردند که ترکیه پرداخت بهای گاز طبیعی روسیه را تا سال 2024 به تعویق بیندازد. انتظار می رود که بدهی ترکیه به روسیه در زمینه انرژی تا سال آینده به رقم 4 میلیارد دلار برسد. اردوغان از طریق تقویت پیوندهای اقتصادی با روسیه و همچنین فروش شمار قابل توجهی پهپاد به اوکراین، تا حد زیادی کشورش را در چهارچوب معادله جنگ اوکراین قرار داده است.

بدون تردید انتخاب کمال قلیچدار اوغلویِ غرب گرا می توانست حامل آسیب های جدی برای روسیه در قیاس با تداوم حضور اردوغان در قدرت باشد. با این حال، دیر یا زود ترکیه تحت رهبری اردوغان باید بدهی های انرژی خود به روسیه را بپردازد که این مساله در نوع خود چالش های به مراتب بزرگتری را برای وی ایجاد خواهد کرد.

در ماه سپتامبر گذشته اردوغان وعده داد که در صورت پیروزی در انتخابات ریاست جمهوری ترکیه، 500 هزار واحد آپارتمانی جدید را در این کشور خواهد ساخت. بخش ساختمانی که به مثابه موتور محرک اقتصاد ترکیه عمل می کند، به شدت به واردات مصالح و مواد مورد نیاز خود وابسته است.

اگر لیر ترکیه همچنان به روند سقوط آزادش ادامه دهد، بعید است که ترکیه بتواند تاب آوری چندانی را در برابر گران شدن و گسترده تر شدن میزان واردات خود داشته باشد. بدتر از همه اینکه در ماه فوریه گذشته، ترکیه شاهد یک زلزله ویرانگر در جنوب این کشور بود که موجبِ مرگ 50 هزار نفر و آوارگی بیش از دو میلیون نفر دیگر شد. دولت بلافاصله پس از این زلزله وعده داد که کلیه مناطق زلزله زده را ظرف مدت یک سال بازسازی خواهد کرد.

جدای از بحران اقتصادی، یکی دیگر از مسائلی که در دوره 5 سالی آتی حضو اردوغان در کرسی ریاست جمهوری ترکیه مطرح است، بحث سلامتِ وی است. او اکنون 69 ساله است و اینطور به نظر می رسد که انرژی وی تا حد زیادی در حال تخلیه شدن است. اردوغان در جریان یکی از سخنرانی های انتخاباتی خود از حال رفت که این مساله سبب شد حضور وی در تمامی تجمعات و راهپیمایی های انتخاباتی ترکیه به مدت 3 روز لغو شود.

وی در جریان یک مصاحبه زنده دیگر نیز به نظر می رسید که به خواب رفته است. در عین حال ویدئوهایی نیز در شبکه های اجتماعی دست به دست می شوند که نشان می دهند اردوغان به سختی توانِ راه رفتن را دارد. در حالی که گمانه زنی ها در مورد وضعیت سلامتی اردوغان زیاد بوده است، با این حال، دولت ترکیه مکررا نسبت به این مسائل بی اعتنایی پیشه می کند.

سال 2019، جریان اپوزیسیون ترکیه در جریان انتخابات محلی این کشور توانست کنترل شماری از شهرهای بزرگ این کشور نظیر آنکارا و استانبول را به دست بگیرد. این مساله در بیش از دو دهه حضور اردوغان در قدرت در ترکیه بی سابقه بوده است. در عین حال، باید توجه داشته باشیم که انتخابات محلیِ دیگر در ترکیه در ماه مارس سال 2024 برگزار خواهد شد. اردوغان در جریان سخنرانی خود که آن را به تازگی پس از کسب پیروزی در انتخابات ریاست جمهوری ترکیه ایراد کرده از هوادارانش درخواست کرد تا به او و حزب متبوعش کمک کنند که این شهرهای بزرگِ از دست رفته را بار دیگر به دست بگیرند و در قالب انتخابات محلی ترکیه نیز پیروز شوند.

به احتمال زیاد در روزها و ماه های آتی، جریان اپوزیسیون ترکیه با حملات گسترده و قابل توجهی از جانب رجب طیب اردوغان رئیس جمهور این کشور مواجه خواهد شد. حملاتی که همگی معطوف به اهداف انتخاباتی هستند.

موضوع دیگری که احتمالا بخش قابل توجهی از دستورکارهای دولت ترکیه به ریاست جمهوری اردوغان را در سال های آتی در کنترل خواهد داشت، مساله مهاجران است. ترکیه در شرایط کنونی میزبان 4 میلیون پناهجو است که عمده آن ها نیز از اتباع کشور سوریه هستند. این میزان، بالاترین میزان مهاجران خارجی در یک کشور در جهان است. در فاصله میان دور اول و دوم انتخابات ریاست جمهوری اخیر ترکیه، جریان اپوزیسیون ترکیه و دولت این کشور، جنگ لفظی قابل ملاحظه ای را با محوریت مساله مهاجران و پناهجویان داشتند و وعده می‌دادند که مهاجران سوری را به کشورشان باز می گردانند. حزب اردوغان یعنی عدالت و توسعه وعده داده که حداقل یک میلیون نفر از مهاجران سوریه ای را در طی یک سال به کشورشان بازگرداند.

بازگرداندن این میزان قابل توجه از مهاجران خارجی به کشورشان آن هم بدون اینکه منجر به نقض حقوق بشر و ایجاد بحران های مهاجرتی تازه برای اروپا شود، نیازمند توافقِ جدی و فراگیر دولت ترکیه با نظام سیاسی سوریه به ریاست جمهوری بشار اسد است. با این حال وزارت خارجه سوریه به صراحت اعلام کرده که تا زمانی که نظامیان ترکیه ای در خاک سوریه حضور داشته باشند، دمشق به هیچ عنوان به عادی سازی روابط با آنکارا فکر هم نمی کند.

البته که بعید است ترکیه به این زودی ها مناطق تحت کنترل خود در خاک سوریه را نیز به این کشور بازگرداند. با توجه به بدتر شدنِ وضعیت بحران هزینه های زندگی، اردوغان برای پیشبرد دستورکارهای خود هیچ راهی ندارد جز اینکه به شعارهای ملی گرایانه در موضوعاتی نظیر بازگرداندن مهاجران متوسل شود.

جریان اپوزیسیون ترکیه تاکید می کنند که اردوغان برای 5 سال آینده نیز ترکیه را وارد دردسرهایی خواهد کرد که زمینه های آن ها را پیشتر خودش فراهم کرده است. اردوغان از زمان حضور در کرسی قدرت ترکیه در سال 2002، اقدامات ماجراجویانه زیادی را انجام داده است.

او ائتلاف های تازه ای را ایجاد کرده و ائتلاف های قدیمی را نابود ساخته است. او کشورش را وارد جنگ کرده و در عین حال میانجی گری صلح را نیز انجام داده است. با این همه، چه در مورد چالش های اردوغان در حوزه اقتصاد ترکیه و چه سلامت شخصی اش و چه موضوع مهاجرت، اردوغان در 5 سال آینده با سخت ترین دوران فعالیت های سیاسی خود رو به رو است».

الف