تفاوت ورق سیاه و ورق روغنی در چیست؟

ورق سیاه و ورق روغنی دو نوع ورق فلزی هستند که برای اهداف مختلفی مورد استفاده قرار می‌گیرند. با توجه به نحوه ساخت، این دو نوع ورق تفاوت هایی با هم دارند.

کد خبر: ۲۸۵۶۸۷

۰۹ شهريور ۱۴۰۲ / ۱۱:۰۳

به گزارش روزپلاس، ورق سیاه فولادی یک نوع ورق فولادی است که با روش های مختلفی از جمله رولینگ، پرس، یا قالب گیری شکل داده می شود. این ورق ها معمولاً برای ساخت قطعات صنعتی، ماشین آلات، یا سازه های ساختمانی استفاده می شوند. ورق سیاه فولادی به دلیل داشتن خواص مکانیکی مناسب، مقاومت بالا در برابر خوردگی و سایش، و قابلیت جوشکاری و رنگ آمیزی آسان، یکی از پرکاربردترین انواع ورق فولادی است. از سویی دیگر ورق روغنی که نوعی ورق فولادی است، با یک روکش روغنی محافظت می‌شود. این ساختار باعث جلوگیری از خوردگی و زنگ زدگی ورق در طول حمل و نقل و انبارداری می گردد. ورق روغنی برای کاربردهای صنعتی مختلف مانند ساخت قطعات خودرو، لوله‌های فولادی، ماشین‌آلات و ابزارهای دقیق استفاده میشود. این دو ورق تفاوت هایی با هم دارند که همین تفاوت ها باعث تمایز آن ها به نسبت دیگر می شود. در ادامه به بیان تفاوت ورق روغنی با ورق سیاه پرداخته می شود.

ورق سیاه چیست؟

با دیدن نام ورق سیاه، اولین چیزی که برای هر فرد سوال می‌ شود، نام آن است. چرا این ورق با نام سیاه شناخته می‌ شود؟ دلیل آن چیزی نیست جز مات‌ بودن صفحه؛ از آنجایی‌ که بسیاری از ورق‌ ها در زمان تولید به‌ صورت براق بوده و به همان شکل هم مورد استفاده قرار می‌ گیرند، اما این ورق دارای سطحی مات است، از این رو آن را ورق سیاه می‌ نامند. همان‌ طور که گفته شد، اصلی‌ ترین تفاوت ورق سیاه و ورق روغنی در شیوه تولید آن‌ ها است.

به این دلیل که آهن ( پر‌مصرف‌ ترین فلز‌های موجود در جهان ) استحکام بالایی داشته و مقاومت زیادی از خود در بسیاری از جهات نشان می‌ دهد، از آن در صنایع مختلف استفاده می‌ شود. صفحه سیاه را می‌ توان یکی از محصولات تولید‌ شده با آهن دانست که در آن آلیاژ‌های مختلف به‌‌ کار رفته است تا بتواند به این نوع در بیاید. می‌ توان ورق سیاه را به‌ عنوان کالایی واسط در ساخت و تولید محصولات صنعتی مختلف مانند پروفیل ساختمانی، مخزن تانک و... دانست. این متریال مورد‌ استفاده برای صنایع، به‌صورت فرآیند نورد گرم تولید می‌ شود که می‌ توان انواع آن را در دسته‌ های آجدار، ساده ساختمانی و ضد‌ سایش قرارداد.

همان طور که بیان شده ورق سیاه در فرآیند نورد گرم تولید می گردد. فرآیند نورد گرم به این شکل است که صفحه در دمایی بالا‌تر از 930 درجه سانتی‌ گراد قرار گرفته و مورد فشار واقع می‌ شود. تفاوت ورق سیاه و ورق روغنی را نمی‌ توان تا همین بخش محدود کرد. فرآیند Hot Rolling به این ورق سیاه خاصیت فرم و انعطاف‌ پذیری می‌ دهد. دلیل علمی اینکه آن را سیاه می‌ نامند، حالت اکسیداسیون در سطح کار و زنگ‌ زدگی جزئی آن است که صفحه را به حالت مات یا به اصطلاح سیاه در می‌ آورد. به‌ طور معمول، این ورق‌ ها در ضخامت زیاد تولید می‌ شوند.

ورق روغنی چیست؟

ورق های روغنی با نام Cold Rolled Steel Sheet نیز شناخته می‌ شوند. این نوع ورق ها به دلیل روند تولیدیشان که نورد سرد است، کیفیت بیشتری نسبت به محصولات ساخته‌ شده با فرآیند نورد گرم دارند. فولاد‌هایی که با این شیوه تولید می‌ شوند همانند فولاد‌های تولید‌ شده با فرآیند نورد گرم بلافاصله دوباره در فرآیند تولید قرار نمی‌ گیرند. وقتی نیاز به گرمایش دوباره فولاد وجود داشته باشد، ورق روغنی حجم و شکل اولیه خود را از دست نمی‌ دهد. یک تفاوت ورق سیاه و ورق روغنی را می‌ توان همین موضوع دانست.

فرآیند و شیوه ساخت ورق های روغنی از چندین سال گذشته تا به حال پیشرفت چشمگیری داشته است که نمی‌ توان آن را نادیده گرفت. دستگاه‌ هایی که برای ساخت ورق روغنی مورد استفاده قرار می‌ گیرند، می‌ توانند صفحه را از لحاظ شکل، ضخامت، سطح ظاهری، پهنا و دیگر ویژگی‌ ها تا حد زیادی کنترل کنند.

از دیگر ویژگی‌ های خاص ورق روغنی که باعث شده نسبت به صفحه سیاه برتری داشته باشد، باید به کشش‌ پذیری بالا، مقاوم‌ بودن در برابر نفوذ، شکل‌ پذیری آسان، امکان پاکسازی راحت، استقامت بالا و خاصیت مغناطیسی اشاره کرد.

روش تولید ورق سیاه و ورق روغنی

روش تولید ورق ها خود به تنهایی می تواند نشان از تفاوت ورق سیاه و ورق روغنی باشد. شکل تولید هر یک از این دو مورد، قطبی جدا بوده و 180 درجه با دیگری فرق دارد و به‌ صورتی که گفته می‌ شود نمی‌ توان وجه اشتراکی در آن‌ ها پیدا کرد. نورد گرم و نورد سرد، شاید نام‌ هایی باشند که برای اولین‌ بار دیده یا شنیده باشید؛ اما این نام‌ ها روش تولید ورق سیاه و روغنی هستند. روش تولید ورق سیاه به شکل فرآیند نورد گرم است. با این حساب فرآیند نورد سرد هم به شیوه تولید ورق روغنی تعلق می‌ گیرد. از این رو برای تولید هر نوع ورق باید به روش تولید آن دقت ویژه ای داشت.

بررسی کیفیت ورق سیاه و ورق روغنی

برای اینکه بتوان متوجه میزان کیفیت هر کدام از ورق های فولادی شد و در نهایت نتیجه‌ ای گرفت که نشان از برتری یکی از آن‌ ها داشته باشد، باید از زوایای مختلف به بررسی‌ شان پرداخت. تفاوت ورق سیاه و ورق روغنی از لحاظ کیفیت  بسیار مشخص است. در وهله اول باید گفت از آنجایی‌ که صفحه سیاه کربن بیشتری در مقایسه با صفحه روغنی دارد، پس دارای استحکام بیشتری هم است. متریال روغنی حالتی نرم داشته که نمی‌توان این اصطلاح را برای صفحه‌ های سیاه به‌کار برد. دلیل نرم‌ بودن ورق های روغنی، فرآیند انجام‌شده روی آن به نام آنیلینگ است.

راحتی اندازه‌ گیری ضخامت، طول و عرض ورق روغنی باعث شده که اندازه‌ های دقیق‌ تری داشته باشند و در نتیجه کار کردن با آن بسیار راحت باشد. محصولاتی که با توجه به فرآیند نورد سرد تولید می‌ شوند، دارای انعطاف‌ پذیری بالا، سطحی صاف و صیقلی هستند. یکنواخت‌ بودن آن‌ ها باعث می‌ شود که برش دادن‌ شان راحت‌ تر انجام شود. در نتیجه می توان این گونه نتیجه گرفت هر کدام از این ورق ها بسته به ساختار و ویژگی هایی که دارد، باید در صنعت، مورد استفاده قرار گیرد.

تفاوت در اندازه نهایی ورق های سیاه و روغنی

تفاوت ورق سیاه و ورق روغنی از لحاظ ظاهر را می‌ توان در اندازه و سایز آن‌ ها مشاهده کرد. از آنجایی‌ که محصولات فولادی سیاه چندان دقیق نیستند و سطحی نسبتا خشن و نا‌هموار دارند، اندازه‌ گیری دقیقشان کمی دشوار است. می‌ توان ضخامت موادی که با فرآیند نورد گرم تولید می‌ شوند را چیزی حدود 25 میلی‌ متر دانست. هرچه محصول نهایی ضخامت کمتری داشته و نازک‌ تر باشد، به‌ راحتی دور یک محور چرخانده شده و در نهایت کویل را تشکیل می‌ دهد.

این در حالی است که محصول ساخته‌ شده با فرآیند نورد سرد، دارای پرداخت سطح بالا بوده، ضخامت بسیار کمتر داشته و در نهایت تلرانس کمتری هم دارد. بنا بر همین دلایل است که قیمت ورق روغنی بیشتر از ورق سیاه است.

نگاهی به تفاوت ورق سیاه و ورق روغنی بر اساس قیمت

با توجه به تمامی مسائلی که گفته شد به‌طور قطع قیمت ورق سیاه با روغنی تفاوت‌ های زیادی دارد. یکی دیگر از عواملی که می‌ تواند در این قیمت تاثیر‌گذار باشد، پیچیدگی فرآیند تولید هر کدام است. از آنجایی‌ که پیچیدگی فرآیند ساخت متریال فولادی نورد سرد بیشتر است، قیمت آن در مقایسه با قیمت ورق سیاه حدود 2 برابر بالا‌تر است. تمامی موارد دست به دست هم می‌ دهند تا در نهایت فولاد روغنی برتری داشته باشد. البته قیمت ورق سیاه را می توان اینگونه توصیف نمود که برای بسیاری از صنایع به صرفه می باشد. در نتیجه استفاده از هریک به صنعت و کاربرد آن ها بستگی دارد.

اول اینکه باید نوع ورق را بر اساس کاربرد و استاندارد مورد نظر انتخاب کرد. دوم اینکه باید قیمت ورق را با چند فروشنده مقایسه کرد و از کیفیت و اصالت آن اطمینان حاصل کرد. سوم اینکه باید حمل و نقل ورق را با شرایط مناسب و با حفظ ایمنی انجام داد. از این رو راهنمای خرید ورق سیاه و بررسی نکات قبل ، حین و بعد از خرید این محصول و مقایسه قیمت کارخانه های تولید کننده می تواند به عنوان عاملی بر خرید بهتر باشد.