در گفت وگو با شبکه راشاتودی/

باقری: ۳ کشور اروپایی آژانس را به محل تسویه حساب سیاسی با ایران تبدیل کرده‌اند/ هیچ گاه تحریم‌ها نتوانسته آمریکایی‌ها را به اهداف خودشان برسانند

سرپرست وزارت امور خارجه گفت: طرف‌های غربی به ویژه ۳ کشور اروپایی با سوءاستفاده از ظرفیت سازوکار فنی و تخصصی آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، به دنبال جبران ناکامی‌ها و شکست‌هایشان در عرصه‌های دیگر هستند و آژانس را به محل تسویه حساب سیاسی خود با ایران تبدیل کردند که قطعا در این مسیر موفق نخواهند شد.

کد خبر: ۲۹۸۱۱۹

۲۳ خرداد ۱۴۰۳ / ۱۰:۴۰

به گزارش روزپلاس، علی باقری سرپرست وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران در سفر به رثسیه برلی شرکت در نشست وزرای خارجه بریکس با شبکه راشاتودی گفت‌وگویی انجام داد که مشروح آن را در زیر می‌خوانید:

خبرنگار: اخیرا متاسفانه شاهد حادثه سقوط هلیکوپتر رئیس جمهور و دوستان و همکاران جنابعالی و برخی مقامات جمهوری اسلامی ایران بودیم. مردم ایران چگونه توانستند این حادثه دلخراش را مدیریت کنند و با این تراژدی بسیار بزرگ دست و پنجه نرم کنند.

باقری: ضایعه شهادت رئیس جمهور و وزیر امور خارجه ضایعه بسیار بزرگی برای ملت ما بود، اما همبستگی و انسجام ملی در میان همه اقشار مردم با رهبری رهبر معظم انقلاب اسلامی توانست از این تهدید یک فرصت درخشان را برای ملت و کشور ایران ایجاد کند و مردم ما وارد یک دوره جدید شدند، با این نگاه که مسئولیت بیشتری متوجه آنها است و آنها باید با عزمی راسخ تر و با اراده‌ای مستحکم‌تر خودشان را برای ساختن ایران اسلامی بیش از گذشته آماده کنند.

* ملت ما امروز در آستانه ایجاد یک حماسه دیگر است

حضور پر شور و منسجم مردم در شهرهای مختلف برای تشییع جنازه این شهدا و همین طور حضور به هم پیوسته مردم در دیگر شهرها برای بزرگداشت یاد و نام و راه و خاطره این شهدا نشان داد که ملت ایران از یک بلوغ سیاسی بسیار بالا برخوردارند که حتی در شرایط سخت هم می‌توانند تصمیمات هوشمندانه و جدی را بگیرد که بتواند کشور را در این مقطع حساس از چالش‌ها و بحران‌هایی که می‌تواند در هر کشوری به خاطر از دست دادن این چنین مقاماتی ایجاد شود به سلامت عبور دهد..
ملت ما امروز در آستانه ایجاد یک حماسه دیگر است و آن انتخاب رئیس حمهور جدید و ان‌شاءالله مشارکت بالای مردم ما در این انتخابات می‌تواند پشتوانه‌ای برای تحکیم نظام جمهوری اسلامی ایران و همچنین ثبات و امنیت پایدار در منطقه باشد.

* همکاری ایران و روسیه در عرصه‌های مختلف همواره تحکیم کننده ثبات و امنیت در منطقه و جهان بوده

خبرنگار: آقای پوتین اخیرا اعلام کرد که در پاسخ به تسلیح اوکراین از سوی کشورهای غربی  قصد دارد تا سلاح‌های روسی را در اختیار کشورهای دوست فدراسیون روسیه قرار دهد. آیا جنابعالی احتمال می‌دهید که یکی از کشورهای مقصد سلاح‌های روسی ،ایران باشد. اگر پاسخ جنابعالی مثبت است به نظر شما این تصمیم انتقال سلاح از روسیه به ایران چه تاثیری می‌تواند در منطقه بگذارد؟

باقری: روابط ایران و روسیه به عنوان دو همسایه روابطی تاریخی است. روابط ایران و روسیه در همه ابعاد توسعه و گسترش پیدا کرده است. البته طبیعی است هر چه که ایران و روسیه با تهدیدهای جدی تر مواجه شوند همبستگی آنها برای مواجهه با چالش‌ها و تهدیدات مشترک بیشتر خواهد شد.

اینکه ایران و روسیه در چارچوب‌های چند جانبه گرایی به طور همزمان حضور دارند نشان دهنده این است که ایران و روسیه قصد دارند از ظرفیت‌های موجود و مختلف بین‌المللی مانند سازمان همکاری شانگهای یا مجموعه بریکس برای نهادینه کردن زیرساخت‌های چندجانبه گرایی با هم مشارکت فعال داشته باشند.

ایران و روسیه برای تامین منافع ملی کشورهایشان همکاری در زمینه‌های مختلف دارند، اما نکته مهم این است که همکاری ایران و روسیه در عرصه‌های مختلف همواره تحکیم کننده ثبات و امنیت در منطقه و جهان بوده است و در دوره پیش رو هم ایران و روسیه تلاش خواهند کرد ضمن همکارهای همه جانبه با یکدیگر بتوانند با تهدیدهای ناشی از یک جانبه گرایی مقابله کنند و پیوندهای منطقه‌ای را جهت نهادینه سازی بیش از پیش ثبات در منطقه و جهان تحکیم کنند.

* آنچه در غزه در جریان است بلکه یک جنایت آشکار جنگی و یک نسل کشی عیان است

خبرنگار: امروزه در منطقه خاورمیانه روزهای بسیار پرچالش و پر تنشی داریم که اگر بتوانیم اسمش را مناقشه بگذاریم مناقشه‌ای است که در غزه وجود دارد و تجاوزی که توسط اسرائیل انجام گرفته است. در عین حال ما حوثی‌ها را داریم که در دریای سرخ علیه کشتی‌هایی حملاتی انجام می‌دهند اما کشورهای غربی و ائتلافی که از کشورهای بسیار قدرتمند تشکیل داده‌اند هنوز نتوانسته‌اند حوثی‌ها و حملاتشان را در دریای سرخ متوقف کنند.

به نظر جنابعالی چه چیزی پشت این انرژی حوثی‌ها وجود دارد که چنین ائتلاف پرقدرتی نتوانسته آنها را متوقف کند؟

باقری: لازم است اینجا تاکید کنم که آن چیزی که در غزه در حال جریان است؛ یک مناقشه نیست، بلکه یک جنایت آشکار جنگی و یک نسل کشی عیان است که ملت مظلوم فلسطین قربانی آن هستند و صهیونیست‌ها به عنوان متجاوزان و جنایتکاران و اشغالگران، عامل اصلی این جنایت هستند و آمریکایی‌ها، پشتیبان اصلی صهیونیست‌ها در این جنایات هستند.

واقعیتی که امروز در منطقه همه دنیا با آن مواجه است؛ جریان مقاومت است. مقاومت در فلسطین در طول هشت ماه گذشته با دست خالی در مقابل صهیونیست‌ها ایستاده و اجازه نداده است صهیونیست‌ها در این منطقه حتی به کوچک ترین اهدافشان دست پیدا کنند.

بعد از استمرار جنایت صهیونیست‌ها در غزه، مقاومت در جای جای منطقه به حمایت از مظلوم برخاست و در مقابله با ظالم ایستاد. از جمله در عراق، سوریه، لبنان و یمن. رمز ایستادگی و پایداری و پیروزی مقاومت حتی در مقابل ائتلاف غربی‌ها به سرکردگی آمریکا و انگلیس در یمن این است که مقاومت ریشه در مردم دارد.

* نمی‌توان مقاومت را یک گروه دانست

ویژگی اصلی مقاومت این است که مبتنی بر خواست و باور و اراده مردم هست لذا هیچ گاه نمی‌توان مقاومت را یک گروه دانست. این تلاشی است که غربی‌ها می‌خواهند انجام دهند که مقاومت را یک جریان یا گروه خاص نشان دهند ولی واقعیت این است که جنگ در غزه نشان داد که مقاومت همان مردم هستند.

صهیونیست‌ها بارها و بارها تلاش کردند که بتوانند به افکار عمومی جهانی اینگونه جلوه دهند که بین مقاومت و مردم در غزه فاصله وجود دارد، اما در طول هشت ماه گذشته نتوانستند این ادعای دروغین را اثبات کنند.

لذا این اتفاقی که در یمن در حال جریان است حمایت از مظلومان غزه و مقابله با جنایتکاران صهیونیست است و این مقاومت همین طور که عرض کردم ریشه در باور و خواست و اراده مردم یمن دارد و به همین جهت هم است که به کارگیری ظرفیت‌های قدرت توسط آمریکا و انگلیس نتوانسته  هیچ خللی در این عزم و اراده و ابتکار و اقدام یمنی‌ها ایجاد کند.

* مقاومت در لبنان اجازه نخواهد داد که صهیونیست‌ها دست از پا خطا کنند

خبرنگار: اخیرا در جنوب لبنان و شمال اسرائیل مناقشاتی بین اسرائیل و حزب الله در میان هست. در صورتی که سطح این مناقشات بالا بگیرد و جنگی تمام عیار و حمله‌ای از طرف اسرائیل به حزب‌الله و یا لبنان شکل بگیرد به نظر جنابعالی، ایران چه واکنشی نسبت به این موضوع  نشان خواهد داد ؟

باقری: ما هیچگاه به صهیونیست‌ها توصیه نمی‌کنیم که به شکست سال‌های ۲۰۰۰ و ۲۰۰۶ که در لبنان متحمل شدند مراجعه کنند.

صهیونیستها، شکست‌های تاریخی را از مردم و مقاومت لبنان متحمل شدند. اگر صهیونیست‌ها در مقابل مقاومت مردم مظلوم و بی سلاح غزه در طول هشت ماه گذشته موفق شدند؛ می‌توانند این امید را داشته باشند که با گسترش جنگ و درگیری با لبنان به موفقیتی دست پیدا کنند.

اگر صهیونیست‌ها بخواهند از چاله غزه به چاه لبنان بیفتند ما هیچگاه به آنها توصیه نمی‌کنیم که مرتکب یک همچین خطای راهبردی نشوند. مقاومت چه در فلسطین و چه در لبنان از چنان قدرتی برخوردار است که اجازه نخواهد داد که صهیونیست‌ها به هیچ یک از اهدافشان دست پیدا کنند.

لذا مقاومت در لبنان به عنوان یک نیروی مستقل، رشید و بالغ و دارای هوشمندی قطعا اجازه نخواهد داد که صهیونیست‌ها دست از پا خطا کنند.

خبرنگار: در ICC و ICJ برخی احکام علیه اسرائیل در خصوص مواردی که آفریقای جنوبی مطرح کرده صادر شده است و امروز هم در بریکس صحبت‌هایی از وزیر امور خارجه آفریقای جنوبی در این خصوص مطرح شده . نظر جنابعالی در این باره چیست؟ آیا این دادگاه‌ها می توانند اسرائیل و خاطیان را به مجازات برسانند؟

باقری: شاید هشت ماه قبل و یا یکسال قبل هیچ کس تصور نمی‌کرد که صهیونیست‌ها با شرایطی مواجه شوند که چندین کشور در دنیا با آنها قطع رابطه کامل سیاسی و اقتصادی کنند. آنها شاید هیچگاه باور نمی کردند که امروزه چند کشور آنها را تحریم کرده و با آنها قطع رابطه اقتصادی کنند. شاید یک سال یا هشت ماه پیش صهیونیست‌ها هیچگاه باور نمی‌کردند که دادستان دادگاه کیفری بین‌المللی درخواست دستگیری نخست وزیر و وزیر جنگ صهیونیست‌ها را بدهند.

همین طور شاید آنها باور نمی‌کردند که روزی فرا برسد که پایتخت‌های غربی بویژه کشورهای اروپایی و همین طور دانشگاه‌ها و دبیرستان‌های آمریکایی به محلی برای حمایت از مردم فلسطین، آرمان فلسطین و کشور فلسطین و مقابله با جنایت صهیونیست‌ها تبدیل شوند. همین طور آنها باور نمی‌کردند که سازوکارهای غربی مانند ICC یا ICJ به محلی برای بازخواست صهیونیست‌ها تبدیل شود.

* مردم فلسطین هیچ‌گاه امیدی به سازوکارهای حقوقی یا سیاسی نداشته‌اند

اقدامی که آفریقای جنوبی انجام داد؛ اقدامی بود که مورد حمایت همه کشورهای مستقل قرار گرفت. لذا آنقدر جنایت صهیونیست‌ها، گسترده و وسیع  و پر حجم بود که حتی سازوکارهای غربی هم نتوانستند در مقابل آن سکوت کند.

اما واقعیت این است که مردم فلسطین هیچ‌گاه امیدی به این ساز وکارهای در واقع حقوقی یا سیاسی نداشته‌اند؛ هرچند که وظیفه این سازوکارهاست که به دنبال استیفای حقوق مردم فلسطین و مقابله با جنایتکاران باشند.

مردم فلسطین با اتکا به باور خودشان و اتکا به قدرت، هوش و خلاقیت جوانان خودشان و با امید به آینده‌ای درخشان در مقابل اشغالگران ایستاده‌اند و علیرغم همه فشارها و جنایت‌هایی که صهیونیست‌ها و حامیان غربی شان انجام می‌دهند؛ هیچگاه خللی در عزم راسخ شان برای مقاومت در برابر جنایتکاران صهیونیست ایجاد نشده است.

* همکاری ایران و نیجر

خیرنگار:: اخیرا گزارش هایی در رسانه‌های غربی مبنی بر انجام برخی پروژه‌های معدنی و استخراج مواد کانی بین ایران و نیجر منتشر شده است. کشورهای آفریقایی در حال حاضر در دوران پسااستعمار قرار دارند و بسیاری از آنها به دنبال استقلال هر چه بیشتر برای خودشان هستند. نظر جنابعالی در این خصوص و روابط بین ایران و نیجر چیست و همچنین ایران چه کمکی می تواند به این کشورها در زمینه دستیابی کامل به استقلال خود داشته باشد؟

باقری: همان طور که اشاره کردید جمهوری اسلامی به عنوان یک کشور مستقل و مقتدر در جهان مبتنی بر چند جانبه گرایی در این مسیر حرکت می کند که ظرفیت‌های مختلف در نقاط مختلف جهان برای هویت یابی و توانمندشدن، به عنوان اولویت سیاست خارجی ایران عمل بکنند.

در همین چارچوب، کشورهای مختلف در آمریکای لاتین و آفریقا در اولویت سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران قرار دارند.

ما ظرفیت‌های بسیار مناسبی برای همکاری های اقتصادی چه در امریکای لاتین و چه در آفریقا داریم. این ظرفیت‌ها می‌تواند موجب توانمندسازی این کشورها برای توسعه و پیشرفتشان بشود و در نتیجه آنها را برای ایستادگی در برابر استعمار نو، پایدارتر و مقاوم‌تر کند.

لذا در دوره ریاست جمهوری آیت‌الله رئیسی، آمریکای لاتین و آفریقا از جمله اولویت‌های نخست همکاری‌های اقتصادی جمهوری اسلامی ایران بود و این سیاست همچنان تداوم خواهد داشت.

* سه کشور اروپایی آژانس را تبدیل به محل تسویه حساب سیاسی خودشان با ایران کردند

خبرنگار: اخیرا سه کشور اروپایی نامه‌ای را مبتنی بر نگرانی‌های خود در خصوص نقض توافق هسته‌ای سال ۲۰۱۵ به شورای امنیت ارسال کردند. آمریکا تنها کشور در جهان است  که از بمب اتم استفاده کرده و امروزه خودش را در موضعی قرار داده که به دیگران در خصوص بمب اتم و تسلیحات هسته‌ای درس اخلاق می‌دهد.
به نظر جنابعالی این یک کار ریاکارانه است یا یک ترویج ترس نسبت به ایران ؟

باقری: همان طور که اشاره کردید، این آمریکا بود که بدون هیچ دلیل منطقی از توافق سال ۲۰۱۵ کنار کشید و خودش را از چارچوب این توافق خارج کرد.
اروپایی‌ها از حدود دو سال پیش، هیچ اقدام مثبتی در عرصه مذاکرات انجام ندادند. قطعا این اقدام سه کشور اروپایی از جمله اقدامات فریبکارانه آنهاست که در حالی که هیچ جدیت و اراده‌ای برای پیگیری مذاکرات از خودشان نشان نمی‌دهند، ایران را به ناحق متهم به عدول و نقض تعهداتش می‌کنند.

ایران در چارچوب تعهداتی که در چارچوب توافق ۲۰۱۵ داشت همچنان در آن مسیر حرکت می کند. اقداماتی که ایران در خصوص توسعه فعالیت‌های هسته ای خود انجام می‌دهد و در دوره پیش رو هم قطعا این فعالیت‌ها را توسعه خواهد داد در چارچوب معاهده ان.پی.تی و زیر نظر آژانس بین المللی انرژی اتمی صورت می گیرد و لذا ایران مرتکب هیچ گونه تخلف و نقض تعهدی نشده است و این طرف‌های غربی به ویژه سه کشور اروپایی هستند که با سوءاستفاده از ظرفیت ساز و کار فنی و تخصصی آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، به دنبال جبران ناکامیًها و شکست‌هایشان در عرصه‌های دیگر هستند و در واقع آژانس بین المللی انرژی اتمی را تبدیل به محل تسویه حساب سیاسی خودشان با ایران کردند که قطعا در این مسیر موفق نخواهند شد.

* هیچ گاه تحریم‌ها نتوانسته آمریکایی‌ها را به اهداف خودشان برسانند

خبرنگار:  ایران کشوری است که بیشترین تحریم‌ها علیه آن اعمال شده و در عین حال روسیه نیز کشوری است که این روزها بیشترین تحریم‌ها را علیه آن اعمال می‌کنند. آیا این رژیم تحریم‌ها می‌تواند همکاری‌های بیشتری را بین ایران و روسیه شکل بدهد و این اقدامات به چه نحوی می تواند کمک کننده باشذ؟ همچنین مکانیسم‌های جهانی همانند بانک جهانی و خود سازمان ملل به عنوان مکانیسم‌های که باید به نفع همگان کار کنند عملا از میزان تاثیر و موثر بودنشان در چنین فضایی کاسته شده است. نظر جنابعالی در این خصوص چیست؟

باقری: این یک واقعیت است که تحریم‌های غیرقانونی آمریکا علیه ایران و روسیه بر این دو کشور تاثیراتی گذاشته، ولی بر ایران و روسیه موثر نبوده است. به این معنا که تحریم‌ها توانسته برای ایران و روسیه موانع و مشکلاتی  ایجاد کند، ولی هیچ گاه این تحریم‌ها نتوانسته آمریکایی‌ها را به اهداف خودشان برسانند.
لذا شما مشاهده می‌کنید که امروز که ما به عنوان جمهوری اسلامی ایران بعد ار چند دهه تحریم های آمریکا پیشرفته تر از گذشته در حال نگاه به یک افق بلند و روبه جلو هستیم.

امروز ایران در کنار چند کشور بزرگ در چارچوب سازوکارهای چند جانبه گرایی مانند شانگهای و بریکس در حال هم افزایی ظرفیت‌های خودش با دیگر قدرت ها جهت مقابله با یکجانبه گرایی آمریکا است.

این یک واقعیت است که اگر کشورهای مستقل و قدرت‌های بزرگ مانند ایران، روسیه و چین و دیگر قدرتها در چارچوب سازمان همکاری شانگهای و مجموعه بریکس، ظرفیت‌های خود را با هم به اشتراک بگذارند چندان دور نخواهد بود که تحریم‌ها دست و پای تحریم کنندگان را محدود خواهد کرد و دست و پای آنها را خواهد بست.

* تحریم‌ها برای ایران و روسیه هزینه‌هایی ایجاد کرده ولی فرصت‌هایی هم در اختیار آنها قرار داده

البته سازو کارهای مالی و بانکی که آمریکایی‌ها در چارچوب بانک جهانی یا صندوق بین‌المللی پول تدارک دیده‌اند در واقع توانسته‌اند برای مدتی ظرفیت‌هایی را برای آنها ایجاد کنند، ولی عزم راسخ کشورهای مستقل در چارچوب مجموعه بریکس برای دلارزدایی از مناسبات اقتصادی و تجاریشان و همین طور ایجاد موسسات مستقل مانند بانک بریکس به این کشورها اجازه می‌دهد که از اتکا به ظرفیت‌های غربی رهایی پیدا کنند و این توانایی نزد این کشورها وجود دارد.

شما وقتی دقت کنید می‌بینید در مجموعه کشورهای بریکس بزرگترین کشورهای تولید کننده نفت و گاز که ایران و روسیه هستند حضور دارند. همین طور بزرگترین کشورهای مصرف کننده نفت جهان که هند و چین هستند حضور دارند.

اگر بزرگترین تولیدکنندگان انرژی و بزرگترین واردکنندگان انرژی در یک مجموعه حضور داشته باشند، اینها می‌توانند با تدوین ساز و کارهایی بین خودشان، بتوانند نیازهای اقتصادی خود را در عرصه های مختلف پوشش بدهند و از اتکای ظرفیت‌هایی که جزء سازوکارهای غربی است فارغ و از آنها بی نیاز شوند.
لذا تحریم‌ها برای ایران و روسیه هزینه‌هایی ایجاد کرده و از طرف دیگر هم این فرصت را در اختیار این کشورها قرار داده است که راه‌حل توسعه پایدار و موفقیت و پیشرفت مطمئن را در دستور کار قرار دهند.

* راه‌حل بلندمدت این است که به ساز وکارهای چند جانبه گرایی تکیه شود

راه‌حل بلندمدت این است که به ساز وکارهای چند جانبه گرایی تکیه شود و خود را از اتکا و اعتماد به ظرفیت‌هایی که مبتنی بر سازوکارهای غربی است رها کرد و این تجربه‌ای است که ظرف چند سال اخیر بویژه در همکاری ایران و روسیه و چین منجر به همبستگی و هم افزایی در عرصه‌های اقتصادی و تجاری شده و نشان داده که این کشورها از این توانایی برخوردارند تا آینده‌ای مطمئن برای  پیشرفت خود و جهان مستقل ترتیب بدهند.