شبح ائتلاف آلترناتیو راستگرا روی سر نتانیاهو

ضربه هفتم اکتبر ۲۰۲۳ اعتبار سیاسی نتانیاهو را به شدت دچار چالش کرده و زمینه ها را برای شکل گیری یک ائتلاف راستگرای متشکل از مخالفان او فراهم ساخته است.

کد خبر: ۳۰۲۵۸۷

۱۵ مرداد ۱۴۰۳ / ۱۰:۵۴

به گزارش روزپلاس، روز گذشته آویگدور لیبرمن، رهبر حزب اسرائیل خانه ما که یکی از شخصیت های برجسته مخالف نتانیاهو به حساب می‌آید رسماً از گیدعون صعر برای ائتلاف دعوت کرد. این اقدام پس از آن انجام شد که نظرسنجی‌های 6 ماه اخیر عمدتاً نشان از تمایل بخشی از جامعه اسرائیل به تشکیل یک ائتلاف جدید با گرایش سیاسی «راست میانه» متشکل از لیبرمن، نفتالی بنت، نخست وزیر سابق و گیدعون صعر، رهبر حزب امید جدید داشت.

البته در بسیاری از این نظرسنجی‌ها به نام یوسی کوهن، رئیس پیشین موساد نیز اشاره شده بود، اما کوهن ماه گذشته اعلام کرد قصد ورود به سیاست را ندارد و از این سیاهه حذف شد.

نظرسنجی ها نشان می دهد اگر چنین ائتلافی تشکیل شود، ضمن برخورداری از پایگاه رأی احزاب اسرائیل خانه ما و یامیناه، می تواند از حزب لیکود و ائتلاف بلوک دولت به رهبری بنی گانتس نیز رأی گرفته و بین 25 تا 28 کرسی را در انتخابات مفروض از آن خود سازد. نکته مهم این است که این تعداد کرسی فرضی به معنای قرار گرفتن ائتلاف مذکور در جایگاه نخست است.

در برخی از نظرسنجی ها پس این حزب فرضی ائتلاف گانتس در جایگاه دوم قرار می گیرد و در برخی از دیگر نظرسنجی ها حزب لیکود به رهبری نتانیاهو دوم است. در نوشتار پیش رو نگاهی به شاخصه های ائتلاف مذکور خواهیم داشت.

تشکیل چنین ائتلافی مشخصاً کار دشواری است، زیرا اولاً جمع کردن سه سیاستمدار یاد شده در کنار هم با وجود اختلافاتی است که با یکدیگر در حوزه های مختلف باهم دارند، از جمله شدت گرایش به راست، ترجیحات اقتصادی و فرهنگی، میزان مخالفت با نتانیاهو، نگاه نسبت به آینده مناسبات با فلسطینیان و تقابل با گروه های مقاومت، نوع شراکت با ایالات متحده، نگاه به ایران و همچنین رویکرد نسبت به عرب های ساکن اسرائیل و احزاب عربی با یکدیگر.

به عنوان مثال نفتالی بنت و گیدعون صعر در مقام مواضع لفظی نیز با تشکیل دولت مستقل فلسطینی مخالف هستند، اما لیبرمن تحت شرایطی با توافق برای جدایی همیشگی سرنوشت فلسطینیان از اسرائیل موافق است.

از سوی دیگر شدت مخالفت لیبرمن با نتانیاهو بسیار بیشتر از صعر و بنت است. لیبرمن با نتانیاهو از سال 2018 مخالف شد و این تقابل هم دلایل شخصی پیدا کرده و هم اختلافات سیاسی، اما صعر تقریباً اختلاف نظر سیاسی با نتانیاهو ندارد و تنها مشی دیکتاتور مأبانه بی بی باعث خروج او از حزب لیکود و موضع گیری علیه وی شده است.

نفتالی بنت نیز تنها به دلیل جاه طلبی های شخصی در برابر بنیامین نتانیاهو قرار گرفته است. بنت تا قبل از تابستان 2021 هیچ اختلاف عمده ای با نتانیاهو نداشت ولی قرار گرفتن در رأس کابینه موسوم به تغییر جایگاه او را تغییر داد و در برابر نتانیاهو قرار داد.

از سوی دیگر اما دیگر اختلاف اعضای این ائتلاف فرضی، کرسی رهبری ائتلاف است، بعید به نظر می‌رسد گیدعون صعر، با توجه به جایگاه ضعیف خود در نظرسنجی ها ادعایی درباره رهبری این ائتلاف داشته باشد ولی قطعاً لیبرمن و بنت در این زمینه با هم وارد چالش خواهند شد. لیبرمن با دعوت از صعر پیش از بنت در واقع سعی کرده، این جایگاه را برای خود محفوظ نگه دارد.

زیرا ائتلاف صعر با لیبرمن، هم بنیاد اصلی حزب مذکور را تشکیل خواهد داد و بنت باید خود را با آن هماهنگ سازد و هم از سوی دیگر جایگاه لیبرمن را در رأس ائتلاف تثبیت می کند و قدرت بنت برای تجدیدنظر طلبی درباره رهبری این ائتلاف به شدت کاهش خواهد یافت.

هاآرتص: نتانیاهو اسرائیل را وارد تونلی تاریک کرده است

نتانیاهو باز هم مذاکرات مبادله اسرا را به شکست کشاند

در نهایت به نظر می‌رسد در صورت تشکیل چنین ائتلافی، بخش مهمی از «رأی سرگردان» فعلی که در نظرسنجی ها به سمت گانتس رفته و یا آن بخشی از هواداران لیکود که به دلیل شکست هفتم اکتبر فعلاً از این حزب رویگردان شده اند، می توانند پایگاه مناسبی برای جایگزینی آن پیدا کنند.

با وجود چنین چشم انداز مطلوبی هنوز فاصله زیادی تا تشکیل این ائتلاف باقی مانده است. اما تشکیل آن می تواند میزان امیدهای جناح میانه به رهبری گانتس و یائیر لاپید برای رهبری کابینه آتی را کم کند.