سوکار؛ پیشران همکاری‌های اقتصادی جمهوری آذربایجان و گرجستان

جمهوری آذربایجان با سرمایه‌گذاری گسترده در بخش انرژی و حمل‌ونقل گرجستان،به‌عنوان یکی از اصلی‌ترین سرمایه‌گذاران این کشور شناخته می‌شود. شرکت سوکار با راه‌اندازی ترمینال نفتی، شبکه پمپ بنزین و خطوط لوله گاز نقش مهمی در توسعه اقتصادی گرجستان دارد.

کد خبر: ۳۱۶۸۴۳

۲۰ آذر ۱۴۰۳ / ۱۹:۵۴

به گزارش روزپلاس، در ربع قرن گذشته، یکی از مؤثرترین سیستم‌های مشارکت تجاری در منطقه قفقاز جنوبی شکل گرفته است که توانمندی‌های جمهوری آذربایجان و گرجستان را در زمینه‌های انرژی، حمل‌ونقل و لجستیک و کشاورزی و صنعت با هم ادغام کرده است.

در این میان، جمهوری آذربایجان به‌ طور سنتی سرمایه‌گذار اصلی در اقتصاد گرجستان بوده و بخش قابل‌توجهی از این سرمایه‌گذاری‌ها توسط «شرکت انرژی سوکار گرجستان»، شرکت فرعی «شرکت دولتی نفت آذربایجان» (سوکار)، انجام شده است.

این سرمایه‌گذاری‌ها به‌طور خاص در «ترمینال نفتی بندر کولوی»، «پایگاه‌های نفتی و شبکه پمپ بنزین‌ها» و «خطوط لوله گاز» انجام شده است. این سرمایه‌گذاری‌ها همچنان ادامه دارد و اخیراً دولت گرجستان با فروش شبکه خطوط لوله گاز در مناطق غربی این کشور به «شرکت گاز سوکار گرجستان» موافقت کرده است.

برای سال‌های متمادی، باکو و تفلیس در قالب پروژه‌های مشترک حمل‌ونقل و انرژی ارتباط نزدیکی با یکدیگر داشته‌اند.

شبکه‌ای از خطوط لوله نفت و گاز از خاک هر دو کشور عبور می‌کند و ترمینال‌هایی برای انتقال نفت، سوخت و محصولات پتروشیمی در بنادر گرجستان ساخته شده که از طریق آن‌ها مواد خام منطقه خزر به بازارهای کشورهای دریای سیاه و مدیترانه صادر و امنیت انرژی اروپا تأمین می‌شود.

در سال‌های اخیر، باکو و تفلیس همچنین پروژه‌های صادرات برق به بازار ترکیه و سپس به برخی از کشورهای جنوب اروپا را با سرعت دنبال کرده‌اند.

همکاری‌های مشترک در زمینه حمل‌ونقل و لجستیک نیز از اهمیت زیادی برخوردار است. برای حدود هفت سال، دو کشور در حال ترانزیت کالا از طریق «کریدور بین‌المللی ترانس خزر» با استفاده از «کریدور ریلی باکو-تفلیس-قارص» هستند که امسال مدرن‌سازی شده و اروپا و ترکیه را به آسیای مرکزی و چین متصل می‌کند.

آذربایجان؛ شریک تجاری و سرمایه‌گذار اصلی گرجستان

برای سال‌های متمادی، جمهوری آذربایجان یکی از چهار شریک تجاری اصلی گرجستان بوده است. حتی با وجود کاهش نسبی در حجم تجارت میان دو کشور در ماه‌های ژانویه تا اکتبر سال جاری، آذربایجان با حجم تجارت حدود 1.07 میلیارد دلار به‌ وضوح جایگاه خود را به‌ عنوان یکی از مهمترین شرکای تجاری گرجستان در منطقه پساشوروی حفظ کرده است.

جمهوری آذربایجان همراه با ترکیه برای سال‌های متمادی از سرمایه‌گذاران اصلی در گرجستان بوده‌اند و به رشد اقتصاد این کشور کمک کرده‌اند.

در حال حاضر، حدود 650 شرکت با سرمایه آذربایجانی در گرجستان فعالیت می‌کنند و در مجموع، آذربایجان از سال 1995 تاکنون بیش از 3.5 میلیارد دلار در اقتصاد گرجستان سرمایه‌گذاری کرده است.

در دوره اخیر، آذربایجان در کنار بریتانیا، ترکیه، ژاپن و مالت از سرمایه‌گذاران اصلی در اقتصاد گرجستان بوده و اگرچه دوره اوج سرمایه‌گذاری به پایان رسیده، اما در دو سال گذشته دولت‌های دو کشور به‌طور فعال روابط تجاری خود را گسترش داده و زمینه‌های جدیدی را برای سرمایه‌گذاری ایجاد کرده‌اند.

«میکائیل جباراف» و «لوان داویداشویلی»، وزرای اقتصاد آذربایجان و گرجستان، در دیدار اخیر خود در باکو اعلام کردند که دو کشور در تلاش برای تحقق پتانسیل‌های تجارت دوجانبه هستند و سرمایه‌گذاری‌های آذربایجان در اقتصاد گرجستان رو به افزایش است.

در این دیدار با تأکید بر اهمیت گسترش سرمایه‌گذاری و همکاری در پروژه‌های زیرساختی در سطح منطقه، افزایش مجدد سرمایه‌گذاری‌های آذربایجان در گرجستان مورد تقدیر قرار گرفت.

سرمایه‌گذاران آذربایجانی به حوزه‌های حمل‌ونقل، لجستیک، ساخت‌وساز، امور مالی، صنعت، املاک و مخابرات علاقه‌مند هستند. بر اساس آمارهای «اداره ملی آمار گرجستان»، آذربایجان سال گذشته 53.6 میلیون دلار در اقتصاد گرجستان سرمایه‌گذاری کرده که 31.5 برابر بیشتر از سال قبل از آن است.

در طول 15 سال گذشته، «شرکت انرژی سوکار گرجستان»، شرکت فرعی «شرکت دولتی نفت آذربایجان» (سوکار)، نقش اصلی را در جریان سرمایه‌گذاری در گرجستان ایفا کرده و بیش از 1.1 میلیارد دلار در طرح‌های مختلف در این کشور سرمایه‌گذاری کرده است.

به گزارش مجله «فوربز»، در حال حاضر «شرکت انرژی سوکار گرجستان» یکی از بزرگترین شرکت‌ها در گرجستان است و بیش از پنج هزار نفر در آن مشغول به کار هستند. یکی از اولین پروژه‌های بزرگ این شرکت، راه‌اندازی «ترمینال نفتی دریای سیاه» در بندر «کولوی» گرجستان در ماه مه 2008 بود که 350 میلیون دلار برای ساخت آن سرمایه‌گذاری شد. ظرفیت این ترمینال 10 میلیون تن نفت و محصولات پتروشیمی در سال است که عمدتاً از آذربایجان و کشورهای آسیای مرکزی از طریق راه‌آهن، کشتی، تانکر و غیره به این بندر منتقل می‌شود.

«سوکار انرژی گرجستان» میلیون‌ها دلار برای ایجاد یک شبکه پمپ بنزین در گرجستان سرمایه‌گذاری کرده که شامل چندین پایگاه نفتی و ده‌ها پمپ بنزین می‌شود.

در حال حاضر، 107 پمپ بنزین با نام تجاری «سوکار» در گرجستان فعالیت می‌کند که 15 مورد از آن‌ها دارای ایستگاه شارژ خودروهای برقی هستند.

در سال‌های 2007 تا 2009، بخش «سوکار گاز گرجستان» اولین مرحله از طرح گازرسانی به گرجستان را آغاز کرد و با مدرن‌سازی و احداث 880 کیلومتر خط لوله اصلی و توزیع گاز، حدود 90 هزار مشترک را به «سوخت آبی» متصل کرد.

از آن زمان، روند مدرن‌سازی سیستم توزیع گاز گرجستان به‌طور پیوسته گسترش یافته است. به‌طوری که از سال 2007 تا 2023، این شرکت 11.2 هزار کیلومتر خط لوله گاز جدید احداث کرده و بیش از 700 منطقه مسکونی در گرجستان را به شبکه گاز متصل کرده است. «سوکار گاز گرجستان» همچنین با هزینه خود در احداث خطوط لوله گاز در مناطق «کومو کارتلی» و «کاختی» که ارمنی‌های ساکن در گرجستان در آن زندگی می‌کنند، سرمایه‌گذاری کرده است.

برای درک میزان کار انجام شده، باید یادآوری کرد که در پایان سال 2008، میزان گازرسانی در گرجستان 46 درصد و تعداد مشترکان شبکه گاز 71 هزار نفر بود. اما پس از 15 سال، در ابتدای سال 2024، تعداد کاربران شبکه گاز گرجستان به 870 هزار نفر افزایش یافته و پیش‌بینی می‌شود که تا پایان سال 2024، میزان گازرسانی در گرجستان به 90 درصد برسد.

اخیراً «ایراکلی کوباخیدزه»، نخست‌وزیر گرجستان، با امضای دستوری با فروش مستقیم خطوط لوله گاز در مناطق غربی گرجستان به «شرکت گاز سوکار گرجستان» به مبلغ 19.8 میلیون لاری موافقت کرده است.

این قرارداد شامل خصوصی‌سازی 41 خط لوله گاز در روستاهای مناطق «ایمرتی»، «گوریا» و «سامگرلو- زمو سوانتی» است. این روند قرار است 17 سال به طول انجامد و پرداخت‌ها به دولت گرجستان طبق برنامه از سال 2032 آغاز خواهد شد و شرکت فرعی «سوکار» سالانه حدود دو میلیون لاری به مدت 10 سال پرداخت خواهد کرد.

در حال حاضر، «سوکار» جایگاه خود را به‌عنوان تأمین‌کننده اصلی گاز طبیعی و همچنین نفت و فرآورده‌های نفتی به گرجستان حفظ کرده و «سوکار گرجستان» به‌طور پیوسته در حال اجرای پروژه‌های اقتصادی، انرژی، انسانی و سایر پروژه‌ها در گرجستان است.