شهید القدس| سردار سلیمانی و استراتژی مقاومت چندلایه منطقه‌ای

محمد بیات، کارشناس مسائل غرب آسیا در یادداشتی در تبیین میراث حاج قاسم سلیمانی در دو دهه ابتدای قرن بیست و یکم به زمینه‌ها و ابعاد جبهه چندلایه مقاومت علیه رژیم صهیونیستی و محدود کردن ارتش آمریکا در منطقه اشاره کرده است.

کد خبر: ۳۱۸۸۵۰

۱۳ دی ۱۴۰۳ / ۱۶:۲۱

به گزارش روزپلاس، بزرگ‌ترین دستاورد شبکه مقاومت در جریان نبرد «طوفان الاقصی» را می‌توان رونمایی از جبهه واحد و چندلایه در برابر ماشین جنگی رژیم صهیونیستی و متحد کلیدی آن یعنی فرماندهی مرکزی ایالات متحده آمریکا (سنتکام) دانست.

براساس این راهبرد، گروه‌های مقاومت تحت هدایت جمهوری اسلامی ایران در سه لایه اقدام به ایجاد «حلقه آتش» در محیط پیرامونی رژیم صهیونیستی در منطقه شرق عربی کردند:

حلقه اول گروه‌های حماس و جهاد اسلامی مستقر در غزه و کرانه باختری، لایه دوم حزب الله لبنان در جبهه شمالی و انصارالله یمن در جبهه جنوبی و در نهایت مقاومت اسلامی عراق- سوریه در لایه سوم به حمایت از مجاهدان فلسطینی وارد معادلات میدانی شدند.

بسیاری از تحلیلگران معتقدند این میراث ارزشمند محصول بیش از دو دهه مجاهدت سپهبد شهید حاج قاسم سلیمانی در منطقه غرب آسیا بوده است. برهمین اساس در ادامه این یادداشت سعی شده تا به بررسی میراث «شهید القدس» در جریان نبرد طوفان الاقصی و ضربات وارده آنها به رژیم صهیونیستی و آمریکا پرداخته شود.

حزب الله در خدمت آرمان قدس

هشتم اکتبر 2023 تنها یک روز پس از عملیات طوفان الاقصی، حزب‌الله لبنان به همراه شاخه‌های حماس و جهاد اسلامی مستقر در جنوب لبنان اقدام به هدف قراردادن ایستگاه‌های جاسوسی، پادگان‌ها و نیروهای نظامی اسرائیل در جبهه شمالی کرد. سلسله حملات محدود اما هدفمند حزب الله سبب شد تا پس از گذشت مدت کوتاهی ارتش اسرائیل یک‌سوم از استعدادهای نظامی خود را در یگان‌های مختلف راهی مرز مشترک با لبنان کند. پس از مدت کوتاهی طرفین منازعه با انتخاب نقاط نظامی و در مناطق مرزی سعی کردند تا به نقطه موازنه دست یابند؛ اما روند پیش‌روی ارتش رژیم صهیونیستی در غزه سبب افزایش تبادل آتش در نقاط مرزی شد. همین موضوع موجب آوارگی بین 80 هزار الی 200 هزار شهرک‌نشین در شعاع 1.25 مایلی و آسیب جدی به اقتصاد اسرائیل شد. منابع عبری خسارت اقتصادی وارد شده به اقتصاد شمال فلسطین اشغالی را هفته‌ای 150 میلیون دلار اعلام کردند.

ضربات هدفمند حزب‌الله به رژیم صهیونیستی، موجب اخلال در زیست عادی در شمال فلسطین اشغالی و در عین حال ایجاد وضعیت «بی‌اعتباری» در میان دولتمردان اسرائیل شده بود. چنین وضعیتی سبب شد تا نتانیاهو شخصاً به آمریکا سفر کرده و «چراغ سبز» حمله به جنوب لبنان را از دولت آمریکا دریافت کند.

حادثه تروریستی پیجرها در لبنان، هدف قرار دادن زنجیره فرماندهی نیروی رضوان حزب‌الله، ترور شهید سید حسن نصرالله، دبیرکل مقاومت اسلامی حزب‌الله لبنان و در نهایت آغاز جنگ زمینی در این کشور واکنش عصبی صهیونیست‌ها به ماه‌ها تحقیر از سوی رزمندگان حزب الله بود.

با وجود حملات بی‌سابقه رژیم صهیونیستی علیه استعدادها و توانمندی‌های انسانی- نظامی مقاومت، اما در نهایت رزمندگان مقاومت توانستند با موشک‌باران گسترده و حملات هدفمند پهپادی، دشمن را مجبور به عقب‌نشینی و پذیرش پیشنهاد آتش‌بس کنند.

انصارالله، ضلع قدرتمند محور مقاومت

با آغاز تجاوز زمینی ارتش رژیم صهیونیستی به نوار غزه، نیروهای مسلح یمن نیز با صدور بیانیه‌ای اعلام کرد که براساس رسالت دینی، عربی و انسانی خود جنوب سرزمین‌های اشغالی؛ به ویژه بندر ایلات را هدف قرار خواهد داد. از ابتدای جنگ تاکنون نیروهای مسلح یمن بیش از 400 حمله موشکی- پهپادی به سمت سرزمین‌های اشغالی انجام داده است. سلسله حملات مقاومت یمن به شهر بندری ایلات در جنوب سرزمین‌های اشغالی سبب شد تا تقریباً فعالیت‌ عادی تجاری در ایلات متوقف شود.

با آغاز حمله زمینی ارتش اسرائیل به غزه و محاصره کامل این باریکه سبب شد تا مقاومت یمن از نوزدهم نوامبر 2023 عملیات ضدصهیونیستی علیه کشتی‌های وابسته به اسرائیل را آغاز کند. بنا بر گزارش‌های رسانه‌های غربی، اقدامات صنعا علیه اسرائیل سبب به خطر افتادن 12 درصد تجارت جهانی در محدوده شمال اقیانوس هند شد.

مجموع این حملات سبب شد تا شرکت‌های بزرگ کشتی‌رانی مانند مدیترانه، گروه سی.ام.ای، سی.جی.ام، مرسک، هاپاگ- لوید و کشتی‌های شرکت نفتی بریتیش پترولیوم با انتشار بیانیه‌های مختلف اعلام کنند که به جای عبور از مسیر سنتی سوئز- باب المندب (24 روز) از مسیر دورتر یعنی دماغه امیدنیک (34 روز) برای رسیدن به بازارهای هدف اقدام خواهند کرد.

نخستین گام آمریکا برای مقابله با انصارالله و عقب راندن مقاومت، ایجاد سازوکار امنیت دریایی «نگهبانان رفاه» با حضور قریب به 10 کشور بود. پس از مدتی کشورهای استرالیا و یونان نیز به این ائتلاف پیوستند. براساس اعلامیه منتشر شده از سوی سنتکام، مأموریت این گروه دریایی ایجاد خط امن برای عبور کشتی‌های تجاری از دریای سرخ و دفع حملات مقاومت اعلام شد. شکست طرح اولیه واشنگتن برای بازگشت امنیت به دریای سرخ سبب شد تا این کشور به همراه ژاپن اقدام به ارائه پیش‌نویس و تصویب قطعنامه 2722 در شورای امنیت سازمان ملل کند تا از این طریق زمینه قانونی برای اقدام علیه صنعا فراهم شود.

پس از تصویب این قطعنامه آمریکا و انگلیس با همراهی استرالیا، کانادا، هلند و بحرین در بامداد دوازدهم ژانویه 2024 به وسیله 70 حمله هوایی بیش از 60 نقطه راهبردی را در 30 سایت به وسیله 150 موشک هدایت شونده در صنعا، الحدیده، تعز، زمار، ریمه، عبس، کمران و زبید هدف قرار دادند. ماه‌ها بعد، ناکامی متحدان اسرائیل برای عقب راندن مجاهدان یمنی سبب شده است تا از نخستین روزهای دسامبر 2024 رژیم صهیونیستی فرآیند تجاوز به اهداف حیاتی در شمال یمن را آغاز کند. حمله به بنادر، فرودگاه‌ها، انبارهای موشکی، مراکز آموزشی و نیروگاه‌های برق نشان دهنده اوج انفعال صهیونیست‌ها در برابر موشک‌های هایپرسونیک و قدرت پهپادی مقاومت یمن است.

مقاومت اسلامی عراق، مهار سنتکام در غرب آسیا

حوزه شرق عربی دیگر میدان برخورد میان محور مقاومت و سنتکام است. گروه‌های مقاومت عراقی- سوری پس از آغاز جنگ طوفان الاقصی با هدف قرار دادن پایگاه‌ها و منافع مرتبط با آمریکا و در برخی موارد حمله به اهدافی در سرزمین‌های اشغالی، ضمن ایجاد بازدارنگی در برابر بازیگران فرامنطقه‌ای، به دنبال برقراری آتش‌بس در نوار غزه هستند.

به گزارش فاکس نیوز در آن زمان گزارش داد که از از هفتم اکتبر 2023 تا پنجم فوریه 2024 نیروهای مقاومت 168 حمله موشکی- پهپادی علیه منافع آمریکا در عراق و سوریه ترتیب دادند. امروز تعداد این حملات از مرز 250 مورد گذشته است. نقطه عطف حملات مقاومت به نیروهای آمریکایی را می‌توان حمله به «برج 22» در نزدیکی پایگاه سری التنف در مرز سوریه- اردن در ژانویه سال جاری دانست. در جریان این حمله حداقل 3 آمریکایی کشته و ده‌ها نفر زخمی شدند.

در پاسخ به این حمله شامگاه جمعه دوم فوریه نیروهای فرماندهی مرکزی آمریکا با انتشار بیانیه‌ای از حمله هوایی به 85 هدف در 12 نقطه در المیادین، البوکمال و گذرگاه القائم خبر داد. در جریان این تجاوز آشکار به حاکمیت و تمامیت ارضی عراق- سوریه، ارتش آمریکا از 125 مهمات دقیق استفاده کرد. براساس اخبار تایید نشده از سوی منابع عراقی در مورد این حمله حداقل 16 شهروند عراقی در غرب استان الانبار شهید و 25 نفر دیگر مجروح شدند.

واشنگتن مدعی است در جریان این حمله به مکان‌هایی همچون مقر فرماندهی و کنترل، مراکز اطلاعاتی، راکت‌ها، موشک‌ها، انبار پهپادها و تاسیسات زنجیره تدارکات و مهمات گروه‌های مقاومت و حامیان سپاه پاسداران که حمله علیه نیروهای آمریکایی و متحدان آن را تسهیل می‌کردند را هدف قرار داده است.

به فاصله چند روز آمریکا در حمله‌ای پهپادی به بغداد، دو تن از فرماندهان کتائب حزب الله به نام‌های ارکان العلیاوی و ابو باقر الساعدی را به شهادت رساند. اقدامات فوق اما سبب نشد تا مقاومت اسلامی عراق از ماموریت حمایت از جبهه غزه عقب‌نشینی کند و با تداوم حملات پهپادی به مراکز حیاتی در فلسطین اشغالی، تعهد خود به آرمان فلسطین را نشان دادند.

بهره سخن

مهم‌ترین ویژگی گروه های مقاومت را می‌توان انعطاف پذیری این سیاست در دوران‌های مختلف دانست. به بیان دیگر اگر روزی بازیگری از این محور حذف یا به آن اضافه شود، گروه‌های مقاومت به سرعت می‌توانند تحت هدایت ایران، با شرایط جدید انطباق یافته و جبهه جدیدی علیه رژیم اشغالگر قدس ایجاد کنند. با توجه به تاثیر شگرف عملیات طوفان الاقصی بر روی افکار عمومی کشورهای مسلمان و قدرت گیری مجدد گروه‌های اسلام گرا در سراسر منطقه، این احتمال وجود دارد که گروه‌های جدیدی از دل منطقه ظهور کرده و به دایره محور مقاومت ملحق شوند.

در این بین کاشت این شجره الطیبه از سوی شهید سردار سلیمانی امکان راهبردی در اختیار محور مقاومت قرار داده است تا در بزنگاه خطر بتواند در برابر «تهدیدات حیاتی» آرایش دفاعی گرفته و اجازه آسیب رساندن به ستون خیمه مقاومت را ندهد.