سرنوشت بحران سیاسی گرجستان در انتظار تحلیف ترامپ

بحران سیاسی گرجستان با خروج نمادین زورابیشویلی از کاخ ریاست‌جمهوری ادامه دارد، درحالیکه اعتراضات کم‌جمعیت اپوزیسیون در تلاش برای جلب‌توجه غرب به اوضاع کشور است. تحلیلگران از بی‌نتیجه بودن این تحرکات و بی‌تفاوتی مردم نسبت به روند سیاسی کنونی می‌گویند.

کد خبر: ۳۱۹۱۳۴

۱۶ دی ۱۴۰۳ / ۱۷:۴۶

به گزارش روزپلاس، با آغاز سال 2025، بحران سیاسی گرجستان همچنان ادامه دارد و کشورهای منطقه با نگرانی تحولات این کشور را دنبال می‌کنند. تنش‌های سیاسی اخیر با برگزاری مراسم تحلیف «میخائیل کاولاشویلی» به عنوان رئیس‌جمهور جدید گرجستان در پارلمان این کشور در تاریخ 29 دسامبر و سخنرانی «سالومه زورابیشویلی» رئیس‌جمهور سابق در مقابل کاخ «اوربلیانی» به اوج خود رسید.

زورابیشویلی در این سخنرانی با اعلام اینکه تنها منبع مشروعیت، مردم هستند، تصمیم خود را برای ترک کاخ ریاست جمهوری و ادامه فعالیت به عنوان تنها نهاد قانونی در کشور اعلام کرد.

وی با بیان اینکه «مشروعیت را با خود می‌برم، پرچم را با خود می‌برم، اعتمادی را که شما به من داشتید با خود می‌برم» به طور نمادین پرچم گرجستان را با خود برد.

اما سؤال اساسی این است که با خروج زورابیشویلی از کاخ ریاست جمهوری و در اختیار نداشتن ابزارهای لازم برای اعمال نفوذ بر قدرت، سرنوشت سیاسی گرجستان به کدام سو خواهد رفت؟

گرچه تجمعات اعتراضی مردم ادامه دارد، اما میزان مشارکت و شدت این اعتراضات به طور کامل از اراده زورابیشویلی خارج است و زمان و چگونگی پایان آن‌ها نامشخص باقی مانده است.

از سوی دیگر، رئیس‌جمهور سابق هیچ ابزاری برای وادار کردن کمیسیون مرکزی انتخابات گرجستان به ابطال انتخابات پارلمانی اخیر و برگزاری انتخابات جدید ندارد و رئیس‌جمهور، نخست‌وزیر و پارلمان نیز هیچ تمایلی به این کار ندارند.

بی‌تفاوتی مردم و انتظار برای تحلیف ترامپ

به گفته‌ بدری ناچکبیا، استاد علوم سیاسی و روزنامه‌نگار برجسته‌ گرجستان، بسیاری از کارشناسان و نمایندگان اقشار مختلف جامعه‌ گرجستان در 29 دسامبر 2024 منتظر اتخاذ اقدامات مشخصی بودند.

وی در ادامه افزود: «این اقدامات چه بود؟ به احتمال زیاد، ادامه‌ روند نافرمانی مدنی در برابر مقامات و تحریم نتایج انتخابات پارلمانی؛ اما یکی از مهم‌ترین دلایل، به عقیده‌ من، این بود که فعالیت‌ها و ادعاهای زورابیشویلی در مقام ریاست جمهوری برای رهبری، با بی‌توجهی مواجه شد. واکنش به سخنرانی او در 29 دسامبر از سوی حامیانش و تعدادی از احزاب سیاسی بسیار ناچیز بود.»

ناچکبیا دلیل این امر را موضع قوی دولت گرجستان در قبال احزابی می‌داند که بیش از 1٪ آرا را در انتخابات اخیر کسب کرده‌اند. این احزاب حق دریافت بودجه‌ دولتی را دارند و بسیاری از آن‌ها با دریافت این پول موافقت کرده‌اند. طبق قوانین گرجستان، این امر کاملاً قانونی است و حزب حاکم از این موقعیت استفاده کرده و موافقت احزاب با دریافت پول از دولت را به عنوان نشانه‌ای از مشروعیت بخشیدن به موجودیت خود و انتخابات پارلمانی تلقی کرده است.

ناچکبیا با اشاره به این موضوع، احتمال می‌دهد که درگیری‌های لفظی بین بسیاری از رهبران و اعضای فعال اپوزیسیون در این مورد، نوعی بی‌تفاوتی نسبت به روندهای جاری در مردم ایجاد کرده باشد.

وی همچنین به تعداد کم شرکت‌کنندگان در سخنرانی زورابیشویلی در 29 دسامبر اشاره کرد و گفت: «یکی دیگر از عوامل اصلی، به نظر من، مخاطبان سخنرانی رئیس‌جمهور زورابیشویلی در 29 دسامبر بود. تعداد آن‌ها برای بسیاری شوکه کننده بود. حدود 2000 نفر در آنجا حضور داشتند، در حالی که اپوزیسیون قبلاً موفق به جمع‌آوری جمعیت بسیار بیشتری در تجمعات خود شده بود.»

ناچکبیا معتقد است که این اتفاق در یک برهه‌ حساس، بار دیگر نشان می‌دهد که احزاب اصلی اپوزیسیون فقط در حرف از زورابیشویلی حمایت می‌کردند و در عمل از او حمایت کامل و قاطعانه‌ای نکردند. این یکی از دلایلی بود که او کاخ ریاست جمهوری را ترک کرد.

به گفته‌ ناچکبیا، اکنون در واقع دوره‌ دوم ترامپ فرا رسیده است. این واکنش مورد انتظار پس از مراسم تحلیف دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور جدید آمریکا است. در واقع، هر دو طرف منتظر این اتفاق هستند. وی بدون پرداختن به جزئیات، اظهار داشت که به احتمال زیاد پس از این دوره، اوضاع روشن خواهد شد و مشخص می‌شود که دولت و مردم گرجستان با چه چالش‌های سیاسی جدیدی روبرو خواهند شد.

اعتراضات اخیر گرجستان، نمایشی برای غرب

آرچیل سیخارولیدزه، تحلیلگر سیاسی و بنیان‌گذار مرکز تحقیقاتی SIKHA، با اشاره به کاهش چشمگیر تعداد شرکت‌کنندگان در تجمعات اخیر گرجستان، معتقد است که این اعتراضات صرفاً نمایشی برای جلب‌توجه غرب است.

سیخارولیدزه می‌گوید: «در حال حاضر نیز شاهد برگزاری تجمعات اعتراضی هستیم، اما در واقع تعداد بسیار کمی از مردم در آن‌ها شرکت می‌کنند. شرکت‌کنندگان عمدتاً از اعضای احزاب و برخی افراد تندرو تشکیل شده‌اند. به نظر من، تجمعات اخیر نشان می‌دهد که نارضایتی یک چیز است و تعصب کورکورانه‌ طرفدار اروپا چیز دیگر. این تعصب هیچ حمایتی ندارد. به نظر من، سالومه زورابیشویلی بدون جایگاه ریاست جمهوری، هیچ وزنی ندارد و ادعاهای او مبنی بر سفر به مناطق مختلف کشور، به طور ملایم بگوییم، خنده‌دار است. زورابیشویلی در مناطق گرجستان هیچ محبوبیتی ندارد. تنها نقش او در مرکز تفلیس و برای رسانه‌های غربی بود. بدون حمایت رسانه‌های غربی و بدون جایگاه ریاست جمهوری، او به هیچ جایی نمی‌رسد. به نظر من، او هیچ آینده‌ سیاسی ندارد.»

به گفته‌ سیخارولیدزه، هدف تجمعات کم‌جمعیت فعلی، ایجاد تصویری ساختگی برای غرب است.

وی می‌افزاید: «این افراد با تهیه عکس و فیلم از این تجمعات و ارسال آن‌ها به غرب، سعی دارند غرب را به اقدام وادار کنند و چنین وانمود کنند که مردم گرجستان برای آینده‌ روشن خود می‌جنگند؛ اما واقعیت این است که این افراد دیگر در تجمعات شرکت نخواهند کرد. در این صورت، غرب چه دلیلی برای تحریم یا اقدامات دیگر خواهد داشت؟ حامیان اپوزیسیون در غرب به این تصاویر نیاز دارند تا آن‌ها را به عنوان بهانه‌ای برای اظهارات و تحریم‌های خود علیه دولت گرجستان ارائه دهند؛ بنابراین، این تجمعات ادامه خواهد داشت، اما مشخص است که به جایی نخواهد رسید. حزب رویای گرجستان موضع خود را حفظ خواهد کرد. بخش بزرگی از جمعیت از این‌گونه تندروی و رویکرد افراطی به اروپایی شدن حمایت نمی‌کنند. دیر یا زود، این ماجرا به پایان خواهد رسید.»