زورابیشویلی در مسیر غرب؛ تداوم بحران سیاسی گرجستان

با وجود انتصاب «سالومه زورابیشویلی» رئیس‌جمهور سابق گرجستان به‌عنوان پژوهشگر در آمریکا، بحران مشروعیت سیاسی در گرجستان تشدید شده است. تحلیلگران معتقدند غرب همچنان از برگزاری انتخابات زودهنگام حمایت می‌کند.

کد خبر: ۳۱۹۶۹۵

۲۲ دی ۱۴۰۳ / ۱۲:۲۹

به گزارش روزپلاس،  به نظر می‌رسد غرب کم‌کم به پذیرش نتایج انتخابات پارلمانی گرجستان نزدیک می‌شود. این برداشت از تصمیمات اخیر مرتبط با آینده کاری سالومه زورابیشویلی، رئیس‌جمهور پیشین این کشور، قوت می‌گیرد. زورابیشویلی پس از پایان دوره ریاست‌جمهوری به عنوان پژوهشگر برنامه هنری کیسینجر در مؤسسه مک‌کین دانشگاه ایالتی آریزونا برای سال 2025 انتخاب شده است.

طبق بیانیه منتشر شده، او قرار است از تجربیات دیپلماتیک و سیاسی خود برای پیگیری برگزاری انتخابات جدید و ترویج دموکراسی در گرجستان بهره گیرد. این در حالی است که پس از مراسم تحلیف رئیس‌جمهور جدید، میخائیل کاولاشویلی، زورابیشویلی همچنان پارلمان را «غیرقانونی» می‌داند و علی‌رغم ترک کاخ ریاست‌جمهوری، خود را رئیس‌جمهور قانونی گرجستان معرفی می‌کند.

حالا که زورابیشویلی عازم آریزونا شده، پرسش‌هایی مطرح است: آیا او در حالی که هزاران کیلومتر از گرجستان فاصله دارد می‌تواند همچنان به ادعای خود به عنوان رئیس‌جمهور ادامه دهد؟ و آیا با این دوری، گرجستان او را به دست فراموشی نخواهد سپرد؟

بحران سیاسی در گرجستان و بازیگران داخلی و خارجی

شوتا آپخایدزه، مدیر مرکز مطالعات اسلامی قفقاز و کارشناس دانشگاه مالی دولت روسیه، معتقد است که بحران سیاسی در گرجستان همچنان ادامه خواهد داشت و اپوزیسیون به مخالفت با مشروعیت رئیس‌جمهور و پارلمان جدید این کشور اصرار می‌ورزد.

وی گفت: «بحران سیاسی و قطب‌بندی جامعه به این زودی پایان نخواهد یافت. غرب همچنان از موضوع برگزاری انتخابات زودهنگام حمایت می‌کند. در حالی که ابتدا نهادهایی مانند سازمان امنیت و همکاری اروپا و شورای اروپا انتخابات را تأیید کرده بودند، اما به تدریج از این موضع عقب‌نشینی کردند. این بحران تعمیق خواهد یافت و اپوزیسیون با استفاده از این فضا، به فشار بر دولت ادامه می‌دهد.»

او با اشاره به محدودیت منابع اپوزیسیون افزود: «اگرچه این جریان‌ها تا حدی به حاشیه رانده شده‌اند، اما در بهره‌گیری از تبلیغات مهارت دارند و تلاش می‌کنند گرجستان را به عنوان کشوری که از ادغام با اروپا فاصله می‌گیرد نشان دهند. استفاده از نسل جوان به‌عنوان نیروی راهبردی آن‌ها، باعث ایجاد اعتراضات خیابانی و تشدید بحران سیاسی شده است.»

آپخایدزه همچنین درباره سالومه زورابیشویلی اظهار داشت: «تصمیم او برای عزیمت به غرب کاملاً هدفمند و برنامه‌ریزی‌شده است و از حمایت سیاستمداران غربی برخوردار است. این اقدام نوعی به رسمیت شناختن غیررسمی مشروعیت او به‌عنوان رئیس‌جمهوری است که دیگر به طور رسمی این مقام را ندارد.»

او افزود: «غرب هنوز رئیس‌جمهور منتخب جدید را به رسمیت نشناخته و این وضعیت دوگانگی قدرت را به وجود آورده است. یک رئیس‌جمهور رسمی که طبق قانون اساسی انتخاب شده و یک رئیس‌جمهور غیررسمی که مورد حمایت اپوزیسیون و غرب است، شرایط پیچیده‌ای را در عرصه حقوق بین‌الملل ایجاد کرده است.»

مسیر زورابیشویلی به سمت غرب کاملاً روشن است

پروفسور استانیسلاو تکاچنکو، مدیر برنامه کارشناسی ارشد دیپلماسی در دانشگاه دولتی سنت پترزبورگ، معتقد است که پدیده «رئیس‌جمهور وارداتی» از خارج در فضای پساشوروی امری شناخته‌شده است.

وی گفت: «این تجربه را کشورهای حوزه بالتیک در دهه‌های 1990 و 2000 به طور کامل پشت سر گذاشتند. اغلب کشورهای پساشوروی در صورت وقوع انقلاب‌های رنگین، رؤسای جمهور ذخیره‌ای داشتند که مشروعیت داخلی آن‌ها تقریباً صفر بود و تنها در دوره انتخابات بر فرآیندهای سیاسی داخلی تأثیر می‌گذاشتند.»

تکاچنکو پیروزی سالومه زورابیشویلی، شهروند فرانسه، در انتخابات ریاست‌جمهوری گرجستان در سال 2018 را نتیجه شرایط خاصی دانست: «تلاش‌های گرجستان برای بازنگری در نتایج جنگ اوت 2008 از طریق نزدیکی به غرب، حمایت نیروهای تأثیرگذار داخلی و امید مردم به عضویت در اتحادیه اروپا از جمله عوامل این پیروزی بودند. با این حال، این شرایط منحصربه‌فرد بودند و حضور یک شهروند فرانسوی در رأس قدرت نتوانست رؤیاهای گرجستان را محقق کند.»

او افزود که مسیر آینده زورابیشویلی به‌وضوح به سمت غرب ادامه دارد: «مؤسسات پژوهشی متعددی در فرانسه و آمریکا وجود دارند که بورس‌های تحصیلی و فرصت سخنرانی درباره مسائل سیاسی قفقاز جنوبی و اوراسیا را به او ارائه خواهند داد. پس از حضور در مؤسسه مک‌کین در آریزونا، او ممکن است در اندیشکده‌های واشنگتن یا سازمان‌های غیردولتی اروپا به فعالیت بپردازد.»

تکاچنکو همچنین اظهار داشت که زورابیشویلی به عنوان رئیس‌جمهور گرجستان تنها توسط افرادی به رسمیت شناخته خواهد شد که به دنبال بی‌ثبات‌سازی کشور و تبدیل گرجستان به یک «دولت خدمتگزار کامیکازه» هستند.

او پیش‌بینی کرد: «مردم گرجستان به‌سرعت زورابیشویلی را فراموش خواهند کرد. او کار چندانی برای دفاع از منافع ملی انجام نداد و آشکارا در خدمت منافع کشورهای غربی بود. حمایت 59 درصدی از او در انتخابات 2018 روزی به عنوان یک اشتباه تاریخی نامیده خواهد شد و این توصیفی عادلانه خواهد بود.»