گزارش/

فضای سیاسی ملتهب لبنان/ موضع دقیق حزب‌الله مقابل نواف سلام

حزب‌الله و جنبش امل به همراه نبیه بری، صراحتا مخالفت خود را با انتخاب غافلگیرانه «نواف سلام» به عنوان مامور تشکیل دولت جدید لبنان ابراز کرده و آن را نقض توافقی می‌دانند که میان این دو جنبش با جوزف عون پیش از انتخاب وی به عنوان رئیس‌جمهور حاصل شد.

کد خبر: ۳۲۰۰۸۶

۲۶ دی ۱۴۰۳ / ۱۲:۵۶

به گزارش روزپلاس، در حالی که ارزیابی‌های سیاسی لبنان و همچنین گزارش‌های منتشر شده توسط رسانه‌ها و محافل این کشور، حاکی از شانس بالای نجیب میقاتی برای نخست وزیری دوباره در این کشور بود، «نواف سلام» که حتی نام او در میان نامزدهای جدی نخست وزیری مطرح نشده بود و در شب قبل از رایزنی‌های روز دوشنبه، تنها 20 رای برای او وجود داشت، از جانب «جوزف عون» رئیس جمهور جدید لبنان، مامور به تشکیل دولت جدید این کشور شد.

متشنج شدن فضای سیاسی لبنان با انتخاب نواف سلام

نواف سلام یکی از سیاستمداران معروف لبنانی است که پیش از این پست‌هایی همچون نماینده لبنان در سازمان ملل و رئیس دیوان بین‌المللی دادگستری داشت. شاید نتوان نواف سلام را از اعضای جریان غربگرای 14 مارس که فعالیت‌های آن در راستای خدمت به آمریکا و رژیم صهیونیستی است، دانست؛ اما او هرگز با هژمونی آمریکا و اروپا بر لبنان مشکلی نداشته هست.

در واقع نواف سلام را می‌توان نقطه تقاطع عربستان، آمریکا و اروپا در لبنان دانست.

بنابراین برخی ناظران معتقدند که جوزف عون به عنوان یک شخصیت بی‌حاشیه لبنانی که به کمک حزب الله و جنبش امل توانست رئیس جمهور لبنان شود و به این ترتیب خلاء ریاست جمهوری بعد از گذشت بیش از دو سال و نیم پایان یابد، اکنون موضعی متفاوت از خود نشان داده است.

در همین زمینه، روزنامه الاخبار در مقاله امروز خود به بررسی صحنه سیاسی لبنان طی هفته گذشته بعد از ریاست جمهوری جوزف عون و سپس انتخاب نواف سلام به عنوان مامور تشکیل دولت پرداخته و اعلام کرد که روز گذشته، فضای سیاسی لبنان به شدت ملتهب شد و علت این امر، آن است که جوزف عون با انتخاب نواف سلام به عنوان مامور تشکیل دولت، در واقع به توافقی که با جنبش امل و حزب الله در فاصله میان دور اول و دور دوم نشست پارلمانی برای انتخاب رئیس جمهور در تاریخ 9 ژانویه رسیده بود، پایبند نماند.

احتمال تحریم دولت آینده لبنان

اتفاقی که اکنون در عرصه سیاسی لبنان رخ داده، بیانگر تحولی است که واقعیت سیاسی لبنان را تحت تاثیر قرار می‌دهد. کاری که جوزف عون انجام داد موجب شده تا حزب‌الله و جنبش امل اولین توافق انجام شده با او را نقض شده بدانند. در این میان به نظر می‌رسد که موضع منفی حزب الله و جنبش امل نسبت به انتخاب نواف سلام به عنوان مامور تشکیل دولت، هم به نواف سلام و هم جوزف عون ابلاغ شده و احتمال دارد که این دو جنبش از مشارکت در دولت آینده خودداری کنند.

این وضعیت مستلزم انجام تماس‌هایی از طرف جوزف عون با «نبیه بری» رئیس پارلمان لبنان و مسئولان حزب الله بود. بعد از آن «امانوئل ماکرون» رئیس جمهور فرانسه نیز با نبیه بری تماس گرفت و از او خواست که رایزنی‌های تشکیل دولت آینده را تحریم نکند. ماکرون به نبیه بری گفت که فرانسه به نواف سلام اعتماد دارد و می‌خواهد که همه در لبنان برای تشکیل سریع دولت و اجرای توافق طائف و همچنین توافق آتش بسی که اخیراً با اسرائیل انجام شده است، همکاری کنند.

نزدیکان نواف سلام می‌گویند که او قبل از انتخاب شدن به عنوان نخست وزیر مامور به تشکیل دولت لبنان هیچ تماسی با حزب‌الله و جنبش امل نداشته و به نمایندگان حامی خود گفته است که نمی‌خواهد نخست وزیر دولتی باشد که طبق شکاف‌های سیاسی شکل می‌گیرد. او گفته بود خواستار توافقی مانند آنچه که در مورد انتخاب رئیس جمهور اتفاق افتاد، است.

برخی منابع هم می‌گویند که نواف سلام قبل از ترک بیروت پیام‌هایی به حزب الله و جنبش امل داده بود؛ به ویژه زمانی که مطلع شد این دو جنبش به نجیب میقاتی رای می‌دهند و همچنین توافقی میان جوزف عون با عربستان و آمریکا بر سر ابقای نجیب میقاتی تا زمان انتخابات پارلمانی بعدی لبنان وجود دارد.

ابراز نارضایتی نبیه بری از انتخاب نواف سلام

همچنین تلاش‌هایی برای آرام کردن فضا و متقاعد کردن حزب الله و جنبش امل جهت مشارکت در دولت بعدی صورت گرفته و جوزف عون و نواف سلام گفتند که آماده همکاری با همه گروه‌ها هستند و نمی‌خواهند هیچ گروهی را حذف کنند. دیدار سه جانبه‌ای هم میان جوزف عون، نبیه بری و نواف سلام برگزار شد که منابع آگاه لبنانی می‌گویند برخلاف آرامش ظاهری در این نشست، نبیه بری نارضایتی خود را صراحتاً نشان داده و تاکید کرد که اقدامات سیاسی انجام شده در دوره اخیر، برای گروه‌های شیعه در لبنان غیر قابل قبول است.

بر اساس این گزارش، همچنین نبیه بری به جوزف عون گفته، اتفاقی که افتاده در تضاد با قانون اساسی و همزیستی مسالمت آمیز در لبنان است و او نمی‌تواند این «کودتا» را که طی آن 27 نماینده شیعه در لبنان نادیده گرفته شده‌اند بپذیرد. اما با وجود این اختلافات، جوزف عون و نواف سلام بر مشارکت و همکاری همه گروه‌ها در دولت‌ جدید تاکید کرده‌اند.

منابع نزدیک به حزب الله و جنبش امل گزارش دادند که این دو جنبش در رایزنی‌های غیر الزام آور برای تشکیل دولت مشارکت نخواهند کرد؛ زیرا معتقدند اشتباه بزرگی رخ داده و برای مشارکت واقعی در دولت باید اقدامات جدی‌تری انجام شود. درواقع حزب الله و جنبش امل به دنبال تضمین‌هایی برای مشارکت واقعی در دولت، تحلیل دقیق قطعنامه 1701 و توافق بر سر اصل مقابله با رژیم صهیونیستی و همچنین مشخص شدن تکلیف توافقات قبلی با جوزف عون هستند.

تلاش جوزف عون برای جلب نظر و حمایت شیعیان

طبق گزارش‌ها، نواف سلام در روزهای آینده با گروه‌های پارلمانی لبنان جهت تشکیل دولت آینده رایزنی می‌کند و امانوئل ماکرون هم قرار است روز جمعه به بیروت سفر کند. به طور کلی، لبنان اکنون فضای سیاسی متشنجی دارد و انتخاب نواف سلام به عنوان نخست وزیر مامور به تشکیل دولت لبنان، بدون اینکه اجماعی بر سر او وجود داشته باشد، منجر به ایجاد تنش‌های جدی می‌شود.

جوزف عون که سعی دارد بگوید به توافقی که با حزب‌الله و جنبش امل داشته پایبند است، همچنان پیام‌های مثبتی برای احزاب شیعه ارسال می‌کند و هنگام استقبال از هیئت شورای عالی شیعیان لبنان به ریاست شیخ علی خطیب، تمایل داشت پیام‌های اطمینان بخشی برای شیعیان بفرستد و تاکید کرد که نمی‌خواهد دوره ریاست جمهوری او بدون حمایت یک مولفه اصلی در لبنان بگذرد.

از سوی دیگر، منابع پارلمانی گزارش دادند که حزب الله و جنبش امل خواهان تنش نیستند؛ اما حاضر نیستند هیچ امتیازی بدهند و منتظرند بدانند که نواف سلام قرار است بدون کسب آرای شیعیان و شکستن منشور ملی چه کار کند‌. به نظر می‌رسد که حزب الله و جنبش امل تضمین‌های جدی درباره مشارکت واقعی آنها در دولت، علاوه بر مشارکت در تصمیم گیری‌های مربوط به پرونده‌هایی همچون اجرای قطعنامه 1701 و اصل مبارزه با دشمن صهیونیستی طبق توافقی که قبل از انتخاب جوزف عون به عنوان رئیس جمهور لبنان با او داشتند، هستند.