ترکیه و کلاف سردرگم کردهای سوریه

آنکارا خواستار آن است که شبه نظامیان کُرد موسوم به «نیروهای سوریه دموکراتیک»، برای اثبات حُسن نیت، سلاح خود را بر زمین بگذارند. اما فرمانده این گروه از آمریکا خواسته، ترکیه را تحریم کند.

کد خبر: ۳۲۰۸۱۱

۰۳ بهمن ۱۴۰۳ / ۱۲:۰۵

به گزارش روزپلاس، این روزها در رسانه‌ها و محافل سیاسی ترکیه، اخبار و تحلیل‌های ضد و نقیضی درباره مذاکرات صلح منتشر می‌شوند.

برخی از تحلیلگران می‌گویند: دولت اردوغان در مذاکره با عبدالله اوجالان رهبر زندانی گروه تروریستی پ.ک.ک، به نتایج مثبتی رسیده، اما خود اردوغان در سخنرانی‌اش، جملاتی بر زبان آورد که نشان می‌دهد هنوز خبری از توافق نیست.

اردوغان در جمع نمایندگان حزب خود، سران پ.ک.ک را تهدید کرده و گفت: «اگر از راه گفتگو سلاح بر زمین نگذارند، از ابزارهای دیگری استفاده خواهیم کرد».

همه اینها در حالی است که دغدغه اصلی دولت اردوغان، این است که هزاران نفر از اعضای پ.ک.ک در نهادهای اقماری این گروه در شمال سوریه حضور دارند و حالا آنکارا به دنبال این است که با دستور اوجالان، آنها از سوریه خارج شوند و حاکمیت کل سوریه در اختیار جولانی باشد.

ترکیه اعلام کرده که حاضر نیست اجازه دهد چند واحد سیاسی مستقل به نام واحدهای خودگردانی دموکراتیک کردها در شمال سوریه فعالیت کنند. اما در این میان، حمایت مستقیم آمریکا از نهادهای اقماری پ.ک.ک در سوریه، مساله را پیچیده کرده است.

مظلوم عبدی: جولانی به زبان کُردی با من صحبت کرد

نام مظلوم عبدی یا مظلوم کوبانی به عنوان فرمانده کل شبه نظامیان کُرد موسوم به «نیروهای سوریه دموکراتیک»، در صدر لیست تروریست‌های تحت تعقیب ترکیه است. اما دونالد ترامپ در دوران نخست مسئولیت خود، او را با لفظ ژنرال مورد خطاب قرار داد و این اقدام، موجب خشم مقامات آنکارا شد.

مظلوم کوبانی در چند روز گذشته، سه دیدار مهم داشته که هر سه دیدار از سوی تحلیلگران سرویس اطلاعاتی میت ترکیه، با دقت دنبال شده است: دیدار با فرمانده آمریکایی سنتکام در حسکه، دیدار با احمد جولانی رئیس فعلی حکومت سوریه در دمشق و دیدار با مسعود بارزانی رهبر حزب دموکرات اقلیم کردستان عراق در اربیل.

عبدی از فرمانده سنتکام خواست، در برابر تهدیدات نظامی ترکیه، از کردهای سوریه دفاع کند و از کنگره آمریکا بخواهد ترکیه را تحریم کند. اما در مورد محتوای مذاکره عبدی با بارزانی، اطلاعاتی در دست نیست و صرفاً به بیان این نکته اکتفا شده که او از بارزانی خواسته برای کاهش تنش بین کردها و ترکیه میانجیگری کند.

عبدی در گفتگو با دو رسانه عربی زبان اعلام کرد: «در دمشق، دیدار خوبی با احمد الشرع داشتم. او در همان برخورد اول، به زبان کُردی با من سلام و احوالپرسی کرد و برخورد او محترمانه بود. ما درباره ضرورت فعالیت مشترک نظامیان کُرد و عرب صحبت کردیم. اما بعداً ما را به نشست هماهنگی نظامی دعوت نکردند و این یک خطای آشکار است. ما باید با همدیگر کار کنیم».

عبدی همچنین به العربیه گفته است: «نیروهای آمریکایی در حال حاضر در حال میانجیگری با ترکیه در شمال سوریه برای اعلام آتش بس دائمی هستند. اما ترکیه به دنبال گسترش قلمرو در شمال شرق سوریه است و به نظر می‌رسد اردوغان قصد دارد کوبانی (عین العرب) را برای تحکیم کنترل خود بر منطقه، اشغال کند».

سلاح در دست که باشد؟

دولت فعلی سوریه اعلام کرده که سلاح فقط باید در دست نیروهای تحت امر وزارت دفاع باشد و لازم است کردها نیز سلاح بر زمین بگذارند. هاکان فیدان وزیر امور خارجه ترکیه نیز این درخواست را تکرار کرده و گفته «اگر (قسد)، برای ثبات و آرامش در سوریه، حسن نیت دارد، همین حالا سلاح بر زمین بگذارد».

اما مظلوم عبدی درباره این موضوع گفته است: «ما هنوز تصمیمی در این مورد نگرفته‌ایم. قانون اساسی جدید سوریه باید حقوق کردها را تضمین کند».

صالح مسلم از دیگر رهبران کردهای سوری نزدیک به اوجالان گفته است: «قسد، فقط یک کلمه نیست که در یک روز به شکل فرمالیته و ساختگی به وجود آمده باشد و بخواهیم در یک روز آن را منحل کنیم. ما نیاز به توافق و تضمین داریم».

آمریکا و انگلیس چه می‌گویند؟

دعوت الهام احمد و حسن علی به عنوان دو تن از فرماندهان و رهبران کردهای سوری نزدیک به پ.ک.ک به انگلیس و سخنرانی آن دو در پارلمان لندن، اقدامی بود که خشم و اعتراض ترکیه را به دنبال آورد.

الهام احمد در پارلمان انگلیس اعلام کرده که از دید حزب او، تنها راه برقراری ثبات در سوریه، ایجاد ساختار فدرالیسم است. روزنامه آیدنلک چاپ آنکارا از دولت اردوغان خواسته مراتب اعتراض رسمی را اعلام کند و یادداشت هشدارآمیزی به سفیر انگلیس در ترکیه داده شود.

در شرایطی که تیم دونالد ترامپ به تازگی قدرت را در دست گرفته، مقامات واشنگتن تلاش می‌کنند درباره سوریه، ترکیه و کردها، محتاطانه، اجمالی و بدون ذکر جزئیات حرف بزنند.

در پایان باید گفت: موضوع تنش و اختلاف بین ترکیه و نهادهای اقماری پ.ک.ک در شمال سوریه، یک پرونده و موضوع چندجانبه و ذو ابعاد است و شواهد نشان داده که ترکیه فعلاً منتظر شنیدن روایت دولت جدید آمریکا درباره سوریه است و نمی‌خواهد به شکل سریع و آنی در مورد اقدام نظامی و حمله زمینی تصمیم بگیرد.

این موضوع در عین حال، یکی از عمیق‌ترین اختلافات بین آنکارا و واشنگتن است و اردوغان بارها از آمریکا خواسته به حمایت از «قسد» پایان دهد. اما فعلاً مشخص نیست ترامپ درباره این موضوع چه تصمیمی خواهد گرفت.