ترکیه به دنبال تجارت آزاد با سوریه

در شرایطی که سوریه هیچ نوع مواد خام و کالایی برای صادرات ندارد، توافقنامه تجارت آزاد فقط تضمین‌کننده منافع تجار و صادرکنندگان ترکیه خواهد بود.

کد خبر: ۳۲۱۵۵۷

۱۲ بهمن ۱۴۰۳ / ۱۲:۱۶

به گزارش روزپلاس، این روزها دولت اردوغان در ترکیه، بخش مهمی از توان دیپلماسی اقتصادی خود را روی سوریه متمرکز کرده تا در این کشور، امتیازات طلایی به دست آورد.

در همین حال، سرویس اطلاعاتی میت ترکیه نیز به دنبال دو هدف مهم است: اول این که با همکاری انس خطاب رییس جدید استخبارات سوریه، بازتعریف ساختار امنیتی دمشق بر مبنای الگوهای پیشنهادی آنکارا باشد و دوم این که سند امنیتی جدیدی بین ترکیه و سوریه امضا شود تا ارتش ترکیه در مواقع لزوم، بتواند به مناطق شمالی حمله کند. آن هم در شرایطی که همین حالا هم بخش مهمی از مناطق شمالی در غرب رود فرات در اشغال نیروهای ترکیه است.

شواهد نشان می‌دهد که تیم اردوغان می‌خواهد با فعالیت همزمان امنیتی و اقتصادی، کاری کند که علاوه بر در دست گرفتن بازار مصرف سوریه، بر منابع مالی این کشور نیز تسلط پیدا کند.

وقتی که الشرع کوتاه آمد

دو هفته پیش بود که تصمیم جدید احمد الجولانی درباره افزایش تعرفه گمرک، تجار ترکیه را خشمگین کرد. او که حالا خود را با نام احمد الشرع معرفی کرده، تعرفه گمرکی واردات کالا از ترکیه را به یک باره 5 برابر افزایش داد و این مساله باعث شد که گروه‌های بزرگ تجاری ترکیه، با یک شوک بزرگ روبرو شوند. اما عمر پولاد وزیر بازرگانی ترکیه، با انتشار یک بیانیه رسمی اعلام کرد که این اقدام دمشق، یک اقدام خاص برای کوتاه کردن دست تجار ترکیه از بازار سوریه نبوده و صرفاً به عنوان راهکاری موقتی برای افزایش درآمدهای دولت جدید است.

پولاد همچنین اعلام کرد که دو هیئت از وزارت بازرگانی و وزارت اقتصاد ترکیه به دمشق رفته‌اند تا تدابیر و تصمیمات مشترکی اتخاذ کنند.

دو روز پس از سخنان الجولانی، ابراهیم کالن رییس سرویس اطلاعاتی میت نیز به دمشق رفت و با احمد الشرع و انس خطاب مسئول استخبارات سوریه دیدار کرد.

ظاهراً مجموع گفتگوها، منجر به یک توافق اولیه شده و قرار است که به زودی توافقنامه تجارت آزاد بین طرفین، امضا شود. همه این اتفاقات در حالی روی می‌دهند که سوریه هیچ نوع مواد خام و کالایی برای صادرات ندارد، توافقنامه تجارت آزاد فقط تضمین‌کننده منافع تجار و صادرکنندگان ترکیه خواهد بود.

وزیر بازرگانی ترکیه گفته است:«ما مجموعه پیشنهادهای تجاری خود را به دولت جدید سوریه ابلاغ کردیم. آنها هم از خواسته‌های ما استقبال کردند. یکی از پیشنهادهای ما این بود: توافقنامه تجارت آزاد ترکیه و سوریه که قبلاً در سال 2007 امضا شده بود، پس از رویدادهای سال 2011 میلادی توسط هر دو طرف به حالت تعلیق درآمد. بیایید آن را به معنای وسیع‌تر احیا کنیم و کار را ادامه دهیم. آنها گفتند که در این مورد نظر مثبت دارند. تنها یک روز پس از تماس ما، تعرفه را کاهش دادند و به ویژه محصولاتی مانند شیر، تخم مرغ، آرد، آهن و فولاد و محصولات پلاستیکی که از محصولات ضروری مورد نیاز در بخش‌های ساختمانی و غذایی هستند، هم اکنون با تعرفه ناچیز، از ترکیه وارد سوریه می‌شوند».

آمارهای رسمی نشان می‌دهد که در سال گذشته قبل از فروپاشی دولت اسد، 2.2 میلیارد دلار کالا از ترکیه به سوریه صادر شده و بین 1 تا 25 ژانویه 2024 میلادی هم 161 میلیون دلار صادرات صورت گرفته است.

صادرات ترکیه به سوریه در 25 روز نخست سال جدید میلادی با 35.5 درصد افزایش به 219 میلیون دلار رسیده و در کل دوران حکومت جدید سوریه، میزان صادرات از ترکیه به این کشور با افزایش 33 درصدی روبرو شده است.

نقشه راه ترکیه برای تسلط بر اقتصاد سوریه

بررسی مواضع و اقدامات دولت ترکیه نشان می‌دهد که در حال حاضر، آنکارا نقشه راهی ترسیم کرده تا با استفاده از عوامل و ابزارهای متنوع و متعدد، بر اقتصاد و منابع مالی سوریه تسلط پیدا کند.

برخی از مهمترین راهکارها و تصمیمات ترکیه از این قرار است:

1.وابسته کردن کشاورزی و امنیت غذایی سوریه به ترکیه با استفاده از دو ابزار مهم گروکشی آبی و همچنین در اختیار گرفتن بازار مصرف مواد غذایی.

2.تلاش برای در دست گرفتن مدیریت توسعه بخش نفت سوریه.

3.تلاش برای کسب بیشترین سهم از بازسازی ترکیه.

4.آرایش و چیدمان عوامل تصمیم گیرنده سیاسی و اقتصادی دولت جدید سوریه بر اساس منافع مالی ترکیه.

5.استفاده از ظرفیت‌های شرکت‌ها، گروه‌ها و عناصر ترکمان و اخوانی در حوزه صادرات خدمات فنی مهندسی و پیمانکاری.

6.فروش کلان تسلیحات و تجهیزات محصول صنایع دفاعی ترکیه به سوریه.

7.تشکیل کنسرسیوم‌های بزرگ مالی و عمرانی با حضور موسسات مالی قطری، اماراتی و سعودی در سوریه.

8.تداوم اقامت نیروی کار ماهر و ارزان سوری در ترکیه و اعزام کارگران ماهر ترکیه به سوریه.

وضعیت سیاسی و امنیتی سوریه در دوران بشار اسد و نحوه تعامل دولت اردوغان با معارضین سوری در ادلب، عفرین و مناطق دیگر، به شکلی بود که صادرات کالا از ترکیه به سوریه، فقط مناطق محدودی از سوریه را در برمی گرفت.

اما حالا بر اساس نقشه راه وزارت بازرگانی ترکیه، سه هدف مهم این کشور برای فتح بازار سوریه، عبارتند از: استیلا بر حلب به عنوان قلب مالی سوریه. تعیین تکلیف مناطق کردنشین شرق فرات به ویژه حسکه، کوبانی و دیرک به منظور گسترده شدن چتر صادرات ترکیه به این مناطق و بالاخره تلاش برای سرمایه گذاری مشترک با موسسات مالی عربی در لاذقیه و مناطق مرفه نشین سوریه.

در پایان باید گفت: بر اساس آمارهای رسمی ترکیه، 3 میلیون و 600 هزار نفر آواره سوری در استان‌های مختلف ترکیه ساکن شده بوند و در دوران جدید، فقط 200 هزار نفر از این افراد به کشور خود بازگشته‌اند.

در همین حال، گزارش‌های وزارت کشور و وزارت بازرگانی ترکیه نشان می‌دهد که بیش از 650 شرکت اقتصادی توسط آوارگان سوری در ترکیه تاسیس شده و در حال فعالیت هستند و 35 هزار نفر از صاحبان سرمایه و اصناف مرفه سوری در ترکیه، به شدت سرمایه گذاری، تابعیت ترکیه را دریافت کرده‌اند.