ترکیه و سناریوی حذف مهمترین رقیب اردوغان

سناریوی حزب حاکم ترکیه برای انتخابات آتی، حذف اکرم امام اوغلو است. چرا که او رقیب قدرتمندی است که از همین حال، پیروزی او تضمین شده و اردوغان، هاکان فیدان و دیگران، نمی‌توانند با او رقابت کنند.

کد خبر: ۳۲۲۷۹۳

۲۶ بهمن ۱۴۰۳ / ۱۳:۳۵

به گزارش روزپلاس، این روزها در ترکیه، جنگ و دعوای رسانه‌ای و سیاسی بین دولت و بزرگترین حزب مخالف، ادامه دارد. دادستان کل استانبول، با صدور دستور یک عملیات همزمان صبحگاهی، بیش از 11 تن از اعضای شورای شهر و معاونین شهرداری استانبول را دستگیر و روانه زندان کرد.

این افراد، به حمایت از تروریسم متهم شده‌اند. اما اکرم امام اوغلو شهردار کلانشهر استانبول می‌گوید: «آنها کارمندان و مدیران عادی و قانونی شهرداری هستند و هیچ ربطی به ترور و ترویسم ندارند. هدف اصلی دادستان، دستگیری خود من است و اینها همه بهانه است. می‌خواهند ما را کنار بزنند».

روزنامه سوزجو که پرتیراژترین روزنامه چاپ آنکارا است، در تیتر و عکس صفحه اول، از قول امام اوغلو، دولت و قوه قضاییه را به دوری از آداب رقابت جوانمردانه متهم کرده است.

امام اوغلو خطاب به رجب طیب اردوغان رییس جمهور ترکیه و رهبر حزب عدالت و توسعه گفته است: «شما هنوز هم پیروزی حزب ما در انتخابات سال 2024 را هضم نکرده‌اید. بگذاردی به یادتان بیاورم. حزب ما، یک میلیون رای از شما جلو افتاد و شما دوم شدید. حالا هم می‌خواهید با سوء استفاده از قدرت و استفاده ابزاری از قوه قضا، ملت را به عناوین مختلف فریب دهید. ما قصد داریم ترکیه را به دموکراسی و رفاهی که شایسته آن است برسانیم، ما خواهان برگزاری انتخابات زودهنگام هستیم».

اعمال فشار بر شهرداران احزاب مخالف دولت در ترکیه، واکنش اروپا را هم به دنبال آورد. پارلمان اروپا، عزل خودسرانه شهرداران به دستور  دولت را محکوم کرده و احتمال صدور حکم ممنوعیت فعالیت سیاسی برای امام اوغلو را نشانه فشار و استبداد دانست.

پارلمان اروپا تاکید کرد که این عمل نقض دموکراسی محلی و مخالفان سیاسی است.

تحلیلگران می‌گویند: سناریوی حزب حاکم ترکیه برای انتخابات آتی، حذف اکرم امام اوغلو است. چرا که او رقیب قدرتمندی است که از همین حالا، پیروزی او تضمین شده و اردوغان، هاکان فیدان و دیگران، نمی‌توانند با او رقابت کنند.

بر اساس قوانین ترکیه، هر فردی که با حکم قطعی دادگاه، با «ممنوعیت فعالیت سیاسی» روبرو شود، در هیچ انتخاباتی حق نامزدی نخواهد داشت و از عضویت در کلیه احزاب هم محروم خواهد ماند. این تنها سلاحی است که اردوغان می‌تواند با استفاده از آن، امام اوغلو را کنار بزند. چرا که او از سال 2019 تا 2014 در استانبول، به عنوان یک شهردار محبوب و موفق مورد تقدیر قرار گرفت و در انتخابات بعدی هم رای گرفت. اردوغان بارها اذعان کرده «هر که استانبول را ببرد، کل ترکیه را برده است. هر سیاستمداری هم که استانبول را زا دست دهد، کل ترکیه را از دست داده است». به همین خاطر، از سال 2019 میلادی که حزب اردوغان، برای اولین بار در آنکارا، استانبول و آدانا از مخالفین خود شکست خورده، بسیاری از تحلیلگران می‌گویند، حزب عدالت و توسعه به ایستگاه آخر رسیده و باید قدرت را واگذار کند.

در این میان، با وجود آن که مخالفین سیاسی مشهوری همچون علی باباجان، احمد داود اوغلو و فاتح اربکان بر صحنه سیاست ترکیه حضور دارند، نظرسنجی‌های میدانی حاکی از این است که دو سیاستمدار محبوب اصلی جامعه، عبارتند از اکرم امام اوغلو شهردار استانبول و منصور یواش شهردار آنکارا. این دو شهردار، مورد حمایت حزب جمهوری خلق یعنی حزب لاییست – کمالیست جمهوری خلق هستند که از 102 سال پیش در حال فعالیت است.

اردوغان بر اساس نص آشکار قانون، حق ندارد در انتخابات بعدی نامزد شود. اما از حالا اعلام کرده که به دنبال اصلاح قانون اساسی است و حتماً نامزد خواهد شد.

گفته می‌شود: اگر اردوغان در مسیر اصلاح قانون اساسی موفق نشود، به احتمال قوی، هاکان فیدان رییس سابق سرویس اطلاعاتی میت و وزیر کنونی امور خارجه، نامزد مورد حمایت حزب حاکم خواهد بود.

امام اوغلو چه می‌گوید؟
اکرم امام اوغلو شهردار استانبول، این روزها از یک سو باید نگران مدیریت کلانشهر 16 میلیون نفری استانبول باشد تا روزنامه‌ها و شبکه‌های تلویزیونی تحت امر اردوغان به او حمله نکنند، از دیگر سو باید همراه با تیم مشاورین حقوقی و حزبی، پرونده محاکمه‌های خود را پیگیری کند.

برخی از سیاستمداران مخالف اردوغان، به امام اوغلو توصیه کرده‌اند کنار بکشد.

او در پاسخ گفته است: «من مانند کلیچدار اوغلو رفتار نخواهم کرد. اگر بدانم حضور من به نفع مردم و حزب نیست، حتماً کنار می‌کشم. من و منصور یواش، شانه به شانه کار می‌کنیم و در کنار هم می‌مانیم».

امام اوغلو درباره احتمال صدور «حکم ممنوعیت فعالیت سیاسی» نیز گفت: «این گونه تهدیدها انگیزه‌ام را از بین نمی‌برد و کار خودمان را می‌کنیم. اقدامات حزب ما، کل فضای سیاسی ترکیه را متحول خواهد کرد. در سال 2019 میلادی هم، تیم مشاورین اردوغان، چندین پرونده روی میز گذاشتند تا من در انتخابات شرکت نکنم. ولی کوتاه نیامدم و با رای مردم پیروز شدم. حالا هم کوتاه نمی‌آیم. آنها سعی دارند با پرونده‌های ساختگی موانعی بر سر راه من ایجاد کنند. اما بدانند که این کارها روحیه من را تضعیف نمی‌کند، فقط وقتم را تلف می‌کند. در عرض یک روز، در سه محکمه مرا محاکمه کردند! ولی ترس و هراسی نداشتیم و سربلند بیرون آمدیم».

امام اوغلو خطاب به اردوغان و دولت گفت: «به شما توصیه می‌کنم به دنبال بازی جوانمردانه باشید. این کارهای شما، فقط به اعتبار بین‌المللی ترکیه لطمه می‌زند».

چرا اردوغان از منصور یواش نمی‌ترسد؟
شواهد نشان می‌دهد که تمام انرژی دولت، حزب حاکم و دادستان‌های تحت امر اردوغان، بر روی هدف مشترکی به نام کنار زدن اکرم امام اوغلو متمرکز شده و ظاهراً، اردوغان از منصور یواش باکی ندارد. چرا؟ آیا این فقط به خاطر محبوبیت بالای امام اوغلو است؟

روژ گیراسون، بنیانگذار موسسه تحقیقاتی راوست (Rawest Research) می‌گوید: «تحقیقات میدانی ما، حاکی از این است که فاکتور رای دهندگان کُردی، می‌تواند سرنوشت سیاسی مخالفین اردوغان را تغییر دهد. ما می‌دانیم که کردها در دوره قبلی هم به شکل معنی داری از اردوغان فاصله گرفتند و در آینده نیز به او رای نخواهند داد. اما مساله اینجاست که منصور یواش به عنوان یک سیاستمدار ملی گرا، جایگاهی در میان کردها ندارد. ولی امام اوغلو، نزد همه کردها محبوب است. پس اردوغان چنین فرمولی طراحی کرده: اگر کردها به من هم رای ندهند مهم نیست. آن چه اهمیت دارد، نامزد نشدن امام اوغلو و ورود منصور یواش به صحنه رقابت است. کردها به یواش رای نخواهند داد و ما با سبد رای محافظه کاران و ملی گرایان، پیروز خواهیم شد».

طاها آک یول تحلیلگر مشهور ترکیه نیز نوشته است: «طبق قانون اساسی، اردوغان حق ندارد برای سومین دوره نامزد انتخابات ریاست جمهوری شود. خود او در انتخابات گذشته گفته بود: برای آخرین بار به این برادرتان اعتماد کنید و به من رای بدهید! اما همین چند روز پیش، حرف قبلی خود را از یاد برد و مدعی شد که در انتخابات سال 2028 نیز بیش از 50 درصد از مردم ترکیه به او رای خواهند داد. اردوغان در این مسیر، از دادستان‌های قوه قضاییه کمک گرفته تا هر جوری شده، یک بهانه سیاسی برای کنار زدن امام اوغلو پیدا کنند. اردوغان، هم به دنبال بسیج عمومی و استفاده از کل امکانات کشور است، هم به دنبال تغییر و اصلاح قانون اساسی. ولی مشخص نیست که این شرایط در دو سال و نیم پیش رو چگونه پیش خواهد رفت. این در حالی است که ما در ترکیه، چیزی به نام مشکل اپوزیسیون داریم. مخالفین اردوغان، بسیار پراکنده هستند و تنوع و تعداد احزاب در ترکیه، احزاب مظهر دموکراسی نیست، نشانه تفرقه است. تا اینجای کار، منصور یواش به شکلی هوشمندانه رفتار کرده و به حزب اردوغان فرصت نداد از سخنان و مواضع او، سوء استفاده کنند. باید در دو سال و نیم آتی، یواش و امام اوغلو، باهوش و با درایت باشند و به حزب حاکم، فرصت تفرقه افکنی ندهند».

آک یول در ادامه نوشته «نظام سیاسی – اجرایی ریاستی به ترکیه لطمه زد. امیدوارم شرایطی به وجود بیاید که یک بار دیگر به نظام پارلمانی بازگردیم».

در پایان باید گفت: تیم اردوغان و اتاق فکر حزب عدالت و توسعه به دنبال آن است که چه در انتخابات پیش از موعد، چه در انتخابات در زمان از پیش تعیین شده، قدرت را به مخالفین واگذار نکند. برای رسیدن به این هدف، از هر ابزاری استفاده می‌شود اما دست کم در شرایط کنونی، اوضاع و احوال اقتصادی و افکاری عمومی ترکیه، به نفع حزب حاکم نیست.