کوچاریان: پاشینیان به روسیه خیانت کرد و قره‌باغ را تسلیم کرد

رئیس‌جمهور سابق ارمنستان، نیکول پاشینیان را به «تسلیم قره‌باغ» متهم کرد و گفت که نادیده گرفتن پیشنهاد گروه مینسک و به رسمیت شناختن قره‌باغ به عنوان بخشی از جمهوری آذربایجان، اشتباهات بزرگ پاشینیان بودند.

کد خبر: ۳۲۳۱۹۴

۳۰ بهمن ۱۴۰۳ / ۱۰:۰۳

به گزارش روزپلاس، روبرت کوچاریان، رئیس‌جمهور سابق ارمنستان، در نشستی خبری که پس از حدود سه سال برگزار کرد، اعلام کرد که قصد ندارد از سیاست کناره‌گیری کند و ائتلاف «هایستان» به رهبری او در تمام رویدادهای سیاسی، از جمله اعتراضات خیابانی و انتخابات پارلمانی، مشارکت فعال خواهد داشت.

رئیس‌جمهور سابق ارمنستان، «نیکول پاشینیان» نخست‌وزیر این کشور، را به «تسلیم کردن قره‌باغ» متهم کرد.

کوچاریان در این نشست خبری که با حضور حدود 50 رسانه و به مدت بیش از چهار ساعت برگزار شد، برای اولین بار به طور مفصل در مورد اتفاقات قره‌باغ و دلایل آن صحبت کرد.

وی با بیان اینکه تسلیم قره‌باغ در دو مرحله انجام شد، گفت: «مرحله اول از سال 2018 تا 2020 و مرحله دوم از سال 2020 تا جنگ 2023 بود.»

کوچاریان با تأکید بر اینکه همه چیز با نادیده گرفتن پیشنهاد سال 2019 گروه مینسک سازمان امنیت و همکاری اروپا توسط نیکول پاشینیان آغاز شد، گفت: «در سال 2019 پیشنهاد بسیار خوبی مطرح شد که قابل‌قبول بود، اما پاشینیان آن را رد کرد و گفت که مذاکرات را از نقطه صفر شروع می‌کند. او به نمایندگان گروه مینسک گفت که شما کی هستید و 30 سال در حال انجام چه کاری بودید؟ من خودم تصمیم می‌گیرم و هر چه بخواهم مذاکره می‌کنم.»

رئیس‌جمهور سابق ارمنستان افزود: «پاشینیان با این اقدام مذاکرات را به بن‌بست کشاند و سپس با اعلام اینکه قره‌باغ ارمنستان است و تمام، به مذاکرات پایان داد و این موضوع به طور اجتناب‌ناپذیری منجر به جنگ 2020 شد. در حالی که اگر پاشینیان پیشنهاد گروه مینسک را رد نمی‌کرد و وارد مذاکرات می‌شد، می‌توانست از جنگ جلوگیری کند.»

کوچاریان با بیان اینکه غرور، ناتوانی در پیش‌بینی و ماجراجویی از جمله دلایل اشتباهات پاشینیان بودند، گفت: «پس از شکست در جنگ، رمبوی پوچ‌گرا به قهرمان تراژدی سیاسی تبدیل شد.»

وی با تأکید بر اینکه دومین اشتباه بزرگ پاشینیان یا مرحله دوم تسلیم قره‌باغ در پراگ اتفاق افتاد، گفت: «در پراگ، نخست‌وزیر ارمنستان، قره‌باغ را به عنوان بخشی از جمهوری آذربایجان به رسمیت شناخت. این به معنای صدور حکم مرگ برای قره‌باغ بود.»

کوچاریان با بیان اینکه پاشینیان با این تصمیم نقش میانجیگری روسیه در مورد قره‌باغ که در بیانیه 9 نوامبر 2020 به آن اشاره شده بود را از بین برد، گفت: «پاشینیان با مشاهده شکست روسیه در جنگ اوکراین، تصمیم گرفت که از این قطار پیاده شود و با رها کردن قره‌باغ و واگذار کردن مسئولیت آن به روسیه، خود را کنار کشید.»

رئیس‌جمهور سابق ارمنستان در پایان با اشاره به اینکه بسیاری در ارمنستان از روسیه به دلیل عمل نکردن به تعهداتش ناراضی هستند، گفت: «باید به این موضوع از دیدگاه روسیه نگاه کنیم. روسیه برای متوقف کردن اتفاقات قره‌باغ چاره‌ای جز مداخله نظامی نداشت؛ اما مداخله نظامی برای چه کسی؟ برای ارمنستانی که در لحظه سرنوشت‌ساز تو را رها کرده و به اردوگاه دشمنان تو پیوسته است؟ آیا کسی برای دوستی که به او خیانت کرده، وارد جنگ می‌شود؟ فکر نمی‌کنم.»

کوچاریان: هیچ سندی در دوران من و قبل از آن محرمانه نبود

رئیس‌جمهور سابق ارمنستان اعلام کرد که هیچ سندی در دوران او و قبل از آن در مورد قره‌باغ محرمانه نبوده است.

روبرت کوچاریان در ادامه اظهارات خود در نشست خبری روز گذشته، به انتقاد از نیکول پاشینیان، نخست‌وزیر ارمنستان، پرداخت و گفت که پاشینیان با مخفی‌کاری در مورد مذاکرات و اسناد مربوط به قره‌باغ، باعث سردرگمی و بی‌اعتمادی مردم شده است.

وی با اشاره به اینکه در دوران او و قبل از آن، هیچ سندی در مورد مذاکرات قره‌باغ محرمانه نبوده است، گفت: «دو پیشنهاد ارائه‌ شده در دوران لئون تر پتروسیان، رئیس‌جمهور سابق ارمنستان و همچنین طرح ایجاد دولت واحد و اصول مادرید، همگی منتشر شده بودند. تنها پیشنهاد کی وست و آخرین پیشنهاد اصلاح‌شده گروه مینسک در سال 2019 در دوران نیکول پاشینیان منتشر نشده‌اند.»

کوچاریان با کنایه به پاشینیان گفت: «حالا می‌گویند که یکی را از زیر تخت خواب و یکی را از داخل یخچال پیدا کرده‌ایم. می‌دانید چرا؟ چون در هفت سال سه وزیر خارجه عوض کرده است.»

وی همچنین در مورد نحوه بازگشت آوارگان قره‌باغ گفت: «تنها راه ممکن، پایبند بودن به بیانیه سه‌جانبه 9 نوامبر 2020 است. احتمال موفقیت کم است، اما باید از آن استفاده کرد. اگر جمهوری آذربایجان می‌گوید که باید یک مسیر وجود داشته باشد، ما می‌توانیم بگوییم که این مسیر تنها یکی از بندهای بیانیه سه‌جانبه است. اگر شما آماده هستید که به تمام بندهای این بیانیه بازگردید، بیایید مذاکره کنیم. این تنها راهی است که می‌توان موضوع بازگشت آوارگان قره‌باغ را به مذاکرات بازگرداند.»

کوچاریان در بخش دیگری از سخنان خود به پیشنهاد رئیس‌جمهور آذربایجان در سال 1999 برای واگذاری مغری در قبال قره‌باغ اشاره کرد و گفت که این پیشنهاد را نه پذیرفته و نه رد کرده است.

وی گفت: «من نه بله گفتم و نه رد کردم. من بسیار محتاطانه عمل کردم تا مذاکرات بدون هیچ‌گونه تعهدی ادامه یابد.»

کوچاریان با تأکید بر اینکه جزئیات این مذاکرات را با هیچ‌یک از کشورهای عضو گروه مینسک در میان نگذاشته است، گفت که می‌خواسته تا خود رئیس‌جمهور آذربایجان آمادگی خود را برای واگذاری قره‌باغ اعلام کند.

وی همچنین گفت که از نقش ترکیه در این موضوع تنها از طریق اسناد افشا شده مطلع شده است.

کوچاریان افزود: «ما با رئیس‌جمهور آذربایجان مذاکره می‌کردیم و او این پیشنهاد را مطرح می‌کرد و من می‌گفتم که ما نمی‌توانیم مرز خود با ایران را از دست بدهیم. این روند برای ما سودمند بود، اما من از همان روز اول شک نداشتم که این مذاکرات به نتیجه مطلوب برای ما نخواهد رسید. چرا مطمئن بودم؟ زیرا در آن زمان رئیس‌جمهور آذربایجان 6 منطقه را دریافت می‌کرد و بنابراین انگیزه‌ای برای دادن قره‌باغ نداشت.»

رئیس‌جمهور سابق ارمنستان همچنین با اشاره به سفر استروب تالبات، معاون وزیر خارجه آمریکا، به ایروان در تاریخ 27 اکتبر 1999 و دیدار با او و وازگن سرکیسیان، نخست‌وزیر وقت ارمنستان، گفت که تالبات هیچ‌گونه پیشنهادی با خود نداشته و آمریکا به طور کلی هیچ‌گونه پیشنهادی مطرح نکرده است و تالبات تنها برای آشنایی با دیدگاه‌های او به ارمنستان سفر کرده بود.

کوچاریان افزود: «رئیس‌جمهور آذربایجان جزئیات مذاکرات ما را به طرف آمریکایی گفته بود و هیئت آمریکایی به سرپرستی تالبات برای بررسی درستی این اطلاعات و همچنین مقایسه دیدگاه‌های ما و باکو در مورد مذاکرات، به ارمنستان آمدند. هیچ‌گونه پیشنهادی وجود نداشت و هیچ پیشنهادی روی میز ما قرار ندادند تا ما آن را بپذیریم یا رد کنیم. در تمام این روند که دو سال طول کشید، تنها پیشنهاد ارائه‌شده از سوی گروه مینسک، پیشنهاد کی وست بود.»

در اسناد افشا شده وزارت خارجه آمریکا آمده که تالبات پس از دیدار با کوچاریان و سرکیسیان در ایروان در تاریخ 27 اکتبر 1999، همان روز به آنکارا سفر کرده و به رئیس‌جمهور ترکیه گفته که «وازگن سرکیسیان از طرح‌های کوچاریان به طور کامل اطلاع ندارد».

کوچاریان در نشست خبری خود این موضوع را رد کرد و گفت: «وازگن سرکیسیان از همه‌چیز خبر داشت. او نخست‌وزیر ارمنستان بود و اکثریت پارلمان را در اختیار داشت. در آن زمان هیچ تصمیم و راه‌حلی بدون موافقت وازگن سرکیسیان قابل‌ اجرا نبود.»

کوچاریان در پاسخ به این سؤال که «چرا تالبات چنین برداشتی از دیدار با سرکیسیان داشته است؟» گفت: «او در حال صحبت با دمیرل است. من به شما می‌گویم که وازگن سرکیسیان از همه‌چیز و با تمام جزئیات خبر داشت و در جلسه با تالبات از ابتدا تا انتها حضور داشت. نمی‌دانم که او به دمیرل چه گفته یا چه نگفته، این برداشت خودش است.»

کوچاریان: ایران مانع بزرگ در مقابل کریدور زنگه‌زور است

رئیس‌جمهور سابق ارمنستان معتقد است که ایران مانع بزرگی در مقابل سیاست‌های جمهوری آذربایجان و اعمال فشار بر ارمنستان است.

روبرت کوچاریان در ادامه نشست خبری خود با اشاره به مناقشه بین ارمنستان و جمهوری آذربایجان بر سر ایجاد «کریدور زنگه‌زور» گفت که موضع ایران در این مورد به نفع ارمنستان و به ضرر جمهوری آذربایجان است.

وی با بیان اینکه ارمنستان در حال حاضر مشکل خاصی با منطقه سیونیک ندارد، افزود: «اگر این موضع ایران نبود، جمهوری آذربایجان هیچ‌گونه مانعی در مقابل خود نمی‌دید و دولت ارمنستان نیز می‌گفت که "چه‌کار کنیم؟ مگر می‌شود برای این کوه‌ها بجنگیم؟" ترس از جنگ واقعاً زیاد است.»

کوچاریان در پایان با اشاره به مذاکرات ارمنستان و جمهوری آذربایجان برای بازگشایی مسیرهای ارتباطی گفت که باکو به دنبال ایجاد یک مسیر بدون نظارت گمرکی و بدون مانع است که جمهوری آذربایجان را به نخجوان متصل کند، اما ایروان تأکید دارد که این مسیرها باید تحت حاکمیت دو کشور باشند.