از هوش مصنوعی تا کریدور میانی؛ جهش در روابط چین و قزاقستان

روابط چین و قزاقستان در فوریه ۲۰۲۵ شاهد تحولات چشمگیری بود. افزایش حجم تجارت دوجانبه، سرمایه‌گذاری‌های چین در قزاقستان، امضای توافقنامه‌های همکاری در زمینه‌های مختلف و رشد چشمگیر ترانزیت از طریق «کریدور میانی»، از جمله این تحولات هستند.

کد خبر: ۳۲۴۴۵۷

۱۴ اسفند ۱۴۰۳ / ۲۰:۱۴

به گزارش روزپلاس، ماه فوریه 2025 میلادی شاهد تحولات قابل‌توجهی در راستای توسعه روابط میان جمهوری خلق چین و جمهوری قزاقستان بود. اگرچه این روند رو به رشد، با توجه به افزایش حجم تجارت دوجانبه بین آستانه و پکن به بیش از 40 میلیارد دلار در سال 2024 (معادل رشد نزدیک به 9 درصد نسبت به سال 2023) امری دور از انتظار نبود، اما سرمایه‌گذاری‌های چین در اقتصاد قزاقستان نیز به طور چشمگیری افزایش یافته است.

بر اساس آمار و اطلاعات موجود، در حال حاضر 45 پروژه مشترک میان دو کشور، با ارزش تقریبی 14.5 میلیارد دلار در حال اجرا است. تنها در ماه نوامبر 2024، دو طرف توافق‌نامه‌هایی به ارزش 2.5 میلیارد دلار به امضا رساندند که نشان‌دهنده عزم جدی آن‌ها برای گسترش همکاری‌های اقتصادی است.

این تحولات، نشانگر اهمیت فزاینده روابط چین و قزاقستان در عرصه بین‌المللی و به‌ویژه در منطقه آسیای مرکزی است.

تلاش قزاقستان برای تبدیل شدن به قطب منطقه‌ای هوش مصنوعی و رباتیک

در راستای تحکیم روابط دوجانبه، همکاری‌های چین و قزاقستان در زمینه فناوری‌های نوین نیز گسترش یافته است. در همین راستا، ماه فوریه 2025 با امضای توافقنامه‌ای در حاشیه «مجمع بین‌المللی دیجیتال آلماتی» (5 فوریه)، گام مهمی در جهت توسعه همکاری‌های فناوری میان دو کشور برداشته شد.

بر اساس این توافقنامه، وزارت توسعه دیجیتال، نوآوری و صنایع هوافضای قزاقستان، شرکت پیشرو چینی «AgiBot» و تعدادی از دانشگاه‌های قزاقستان، در زمینه توسعه رباتیک و هوش مصنوعی در این کشور همکاری خواهند کرد.

منابع قزاقستانی با اشاره به اجرایی شدن فوری این تفاهم‌نامه، هدف از آن را «تبدیل قزاقستان به قطب منطقه‌ای نوآوری در زمینه رباتیک و هوش مصنوعی» اعلام کرده‌اند. این توافقنامه نشان‌دهنده عزم جدی قزاقستان برای بهره‌مندی از فناوری‌های پیشرفته چین در راستای توسعه اقتصادی و فناورانه خود است.

آلماتی میزبان جشن فانوس کنسولگری چین شد

در تاریخ 11 فوریه، کنسولگری چین در آلماتی، مراسمی را به مناسبت جشن فانوس با عنوان «دیدار گرم جشن بهار: جشن سال نوی چینی با هم» برگزار کرد. این رویداد، مقامات بلندپایه، نمایندگان دیپلماتیک، اعضای جامعه تجاری، جامعه چینی‌های مقیم قزاقستان و دانشجویان را گردهم آورد.

ژانیبک آبدراشوف، رئیس نمایندگی وزارت امور خارجه قزاقستان در آلماتی، در سخنرانی خود ضمن تأکید بر اهمیت تقویت «مشارکت راهبردی ابدی و همه‌جانبه با چین»، روابط دوجانبه بین دو کشور را «نمونه‌ای از دوستی تزلزل‌ناپذیر و همکاری متقابل سودمند» توصیف کرد.

جیانگ وی، سرکنسول چین نیز به نوبه خود، به طور ویژه به «اعتماد سیاسی» موجود بین دو کشور اشاره کرد.

وی همچنین یادآور شد که در حالی که سال 2024 سال گردشگری قزاقستان در چین بود، سال جاری به عنوان سال گردشگری چین در قزاقستان نامگذاری شده است.

به گفته وی، این امر «فرصت‌های جدیدی را برای تبادلات فرهنگی و توسعه گردشگری» فراهم خواهد کرد.

کارشناسان در این راستا تأکید می‌کنند که وجود رژیم بدون روادید که از سال 2023 اجرایی شده است، به موفقیت سال گردشگری کمک خواهد کرد. از جمله برنامه‌های آتی می‌توان به برگزاری جشنواره‌های غذا، نمایشگاه‌های هنری، همایش‌های فرهنگی و غیره اشاره کرد. شایان ذکر است که در سال 2024، بیش از نیم میلیون گردشگر چینی از قزاقستان بازدید کردند که این رقم نسبت به سال قبل 5 درصد رشد داشته است.

امضای توافقنامه‌های همکاری در زمینه‌های صنعت، لجستیک و سرمایه‌گذاری

در تاریخ 11 فوریه، همزمان با برگزاری جشن فانوس در آلماتی، «مجمع تجاری قزاقستان و چین» در آستانه نیز برگزار شد که طی آن، 8 توافقنامه در راستای توسعه همکاری‌های دوجانبه در زمینه‌های صنعت، لجستیک و سرمایه‌گذاری به امضا رسید.

افزایش صادرات گاز قزاقستان به چین

روز بعد، شرکت «QazaqGaz» قزاقستان و شرکت «PetroChina» چین بر سر افزایش صادرات گاز قزاقستان به چین در سال جاری به توافق رسیدند. اگرچه رقم دقیق حجم صادرات اعلام نشده، اما این توافق نشان‌دهنده افزایش تمایل دو کشور به گسترش همکاری‌های انرژی است. لازم به ذکر است که جزئیات قرارداد صادرات گاز بین دو کشور در سال 2023 برای بازه زمانی 2023 تا 2026 نیز منتشر نشده است.

راه‌اندازی مجتمع‌های لجستیکی مشترک

در تاریخ 24 فوریه، برنامه‌هایی برای راه‌اندازی سه مجتمع لجستیکی مشترک، از جمله مجتمع لجستیکی آلماتی (GTS-2)، در سال 2025 اعلام شد. این امر نشان‌دهنده تلاش دو کشور برای تقویت زیرساخت‌های حمل‌ونقل و لجستیک در راستای تسهیل تجارت دوجانبه است.

رشد چشمگیر ترانزیت از طریق کریدور میانی

در تاریخ 25 فوریه، مدیران عامل شرکت‌های «راه‌آهن قزاقستان» و «راه‌آهن چین» از افزایش 13 درصدی حجم حمل‌ونقل ریلی بین قزاقستان و چین در سال 2024 خبر دادند که به 32 میلیون تن رسیده است. رشد حمل‌ونقل در ژانویه 2025 نیز قابل‌توجه بوده و 18 درصد گزارش شده است.

این گزارش، حاکی از روند رو به رشد حمل‌ونقل کالا بین دو کشور است. به ویژه، حجم حمل‌ونقل از طریق «کریدور میانی» (مسیر ترانزیت بین‌المللی ترانس‌خزر) در سال گذشته 33 برابر افزایش یافته است. این امر، نشان‌دهنده منافع ترانزیتی آذربایجان نیز هست. توسعه زیرساخت‌های آذربایجان در این مسیر، به طور قابل‌توجهی به افزایش اهمیت ترانس‌خزر کمک می‌کند.

افتتاح ترمینال حمل‌ونقل و لجستیک در شهر شیان چین در سال گذشته نیز نقش مثبتی در تقویت موقعیت آستانه و باکو به عنوان حلقه‌های مهم در شبکه حمل‌ونقل اوراسیا ایفا می‌کند.

سفیر جدید چین در قزاقستان: دوستی بین دو کشور در قلب مردم ریشه دوانده است

در تاریخ 26 فوریه، هان چونلین، سفیر جدید چین در قزاقستان، در سخنرانی خود به مناسبت آغاز مأموریتش، از «ریشه‌دار شدن دوستی بین دو کشور در قلب مردم» سخن گفت و «چشم‌انداز امیدوارکننده روابط دوجانبه در دنیای ناآرام» را مورد تأکید قرار داد.

ساخت مجتمع متالورژی در منطقه ویژه اقتصادی ژیبک ژولی

در تاریخ 27 فوریه، طرفین قزاقستانی و چینی در خصوص اجرای پروژه ساخت مجتمع متالورژی با ظرفیت 3 میلیون تن فولاد در منطقه ویژه اقتصادی ژیبک ژولی واقع در استان جامبیل به تبادل‌نظر پرداختند. برنامه‌ریزی شده که عملیات ساخت‌وساز این پروژه در ماه آوریل سال جاری میلادی آغاز شود.

آمادگی قزاقستان برای شرکت در نمایشگاه فرهنگی-گردشگری در سین‌کیانگ

در آخرین روز ماه فوریه، اخباری مبنی بر آماده‌سازی شرکت‌های قزاقستانی برای شرکت در نمایشگاه فرهنگی-گردشگری در سین‌کیانگ که در بهار سال جاری برگزار خواهد شد، منتشر شد.