آیا ترامپ، اردوغان را امیدوار کرد؟

تحلیلگران و روزنامه نگاران نزدیک به اردوغان، در مورد تقویت روابط آنکارا – واشنگتن، دیدگاهی اغراق‌آمیز دارند و تماس تلفنی بین اردوغان و ترامپ را در هاله‌ای غلو و خوشبینی روایت می‌کنند.

کد خبر: ۳۲۵۹۳۴

۰۳ فروردين ۱۴۰۴ / ۲۰:۲۱

به گزارش روزپلاس، این روزها و در شرایطی که بحران اقتصادی و همچنین بحران سیاسی دستگیری شهردار استانبول ترکیه را دربرگرفته، رسانه‌های نزدیک به حاکم، به دنبال برجسته کردن خبر دیگری هستند. خبری که شاید در دنیای دیپلماسی، یک خبر کاملا عادی و روزمره است اما از دید جراید و رسانه‌های تحت امر اردوغان و حزب عدالت و توسعه، جایگاه بالاتری پیدا کرده است.

مسئله این است که بین دونالد ترامپ رییس جمهور آمریکا و رجب طیب اردوغان رئیس جمهور ترکیه یک تماس تلفنی برقرار شده است. اما رسانه‌های آنکارا، آن قدر این موضوع را برجسته کرده‌اند که گویی نقطه عطف مهمی در تاریخ روابط آنکارا – واشنگتن به وجود آمده است.

طبق عادت مرسوم سالیان گذشته، تحلیلگران و روزنامه نگاران نزدیک به اردوغان، در مورد تقویت روابط آنکارا – واشنگتن، دیدگاهی اغراق‌آمیز دارند و تماس تلفنی بین اردوغان و ترامپ را در هاله‌ای غلو و خوشبینی روایت می‌کنند. اما سوال اینجاست: ورای تمام بازی‌های رسانه‌ای و تبلیغاتی، چه ظرفیت‌های واقعی و نمایانی برای توسعه روابط ترکیه و آمریکا وجود دارد؟ آیا دونالد ترامپ که قبلا برای اردوغان نامه توهین‌آمیز فرستاده و تهدید کرده بود که می‌تواند با چند تویت اقتصاد ترکیه را نابود کند، حالا و در دومین دوره مسئولیت، واقعا اردوغان را امیدوار کرده است؟

بگذارید برای یافتن پاسخ‌هایی روشن به این سوالات، به دیدگاه‌های برخی از مقامات رسمی و همچنین تحلیلگران سیاسی آنکارا و استانبول اشاره کنیم.

تمایل اردوغان برای سفر به واشنگتن

در دوران ریاست جمهوری جو بایدن، رجب طیب اردوغان رییس جمهور ترکیه، هیچگاه برای دیدار دوجانبه و رسمی به کاخ سفید دعوت نشد و این حسرت بر دل اردوغان ماند که با رئیس جمهور دموکرات آمریکا یک جلسه خودمانی داشته باشد. با آن که اردوغان در اثنای پیوستن سوئد و فنلاند به سازمان نظامی ناتو، اهرم فشار مناسبی پیدا کرد، اما بایدن باز هم راضی به دیدار نشد. لذا طبیعی  است که در دوران دوم مسئولیت ترامپ، اردوغان باز هم به دنبال آن باشد که در کاخ سفید، مهمان شود.

هاکان فیدان، وزیر امور خارجه ترکیه در مصاحبه با خنده فرات دبیر روزنامه حریت چاپ آنکارا، درباره سفر اردوغان گفته است: «قبل از سفر احتمالی رئیس جمهورمان به واشنگتن، بررسی و دیداری در سطح وزرای خارجه انجام خواهیم داد. رئیس جمهور ما برای سفر آمریکا رویکرد مثبتی دارد و از چنین چیزی استقبال می‌کند. با این حال، ما هنوز تاریخ مشخصی را اعلام نکرده ایم».

فیدان این سخنان را به شیوه‌ای بیان کرده که گویی؛ این کاخ سفید است که بی‌صبرانه منتظر اعلام زنان سفر اردوغان به واشنگتن است!

وزیر امور خارجه کابینه اردوغان در ادامه گفته است: «خوشبختانه گفتگوی تلفنی بسیار مثبتی بین دو رییس جمهور صورت گرفت. رئیس جمهور ما یکی از رهبرانی است که ترامپ به او احترام می‌گذارد و این موضوع را در گفت‌وگوی تلفنی به صراحت بیان کرد. رئیس جمهور کشورمان در این دیدار بر انتظارات ترکیه در زمینه مبارزه با تروریسم و اهمیت رفع محدودیت‌ها برای همکاری‌های صنایع دفاعی تاکید کرد. وی بار دیگر بر اهمیت صلح در اوکراین هم تاکید کرد. رویکرد ترامپ نیز بسیار مثبت بوده است. او می‌خواهد مشکلات بین دو کشور را با رئیس جمهور ما حل کند. ما نیز در این زمینه با همکاران و همتایانمان در حال تعامل و رایزنی هستیم».

پس از تحولات اخیر سوریه و توافق بین شبه نظامیان کُرد «قسد» با دمشق، اردوغان امیدوار است که نیروهای آمریکایی مناطق کردنشین سوریه را ترک کنند و فضا برای ترکیه مهیاتر شود.

فیدان درباره این موضوع نیز گفته است: «به باور ما، ادامه حضور نیروهای آمریکایی در سوریه جزو اولویت‌های رئیس جمهور آمریکا نیست. از سوی دیگر، افکار عمومی آمریکا، فایده و سودمندی تداوم حضور نظامی آمریکا در سوریه را زیر سوال برده است. پیش از این، ایران، روسیه و رژیم اسد در سوریه حضور داشتند. اما اکنون شرایط تغییر کرده است. پرزیدنت ترامپ باید در مورد ادامه حضور نیروهای آمریکایی متقاعد شود. اگر آمریکا ارتش خود را خارج کند، هزینه کمتری برای آنها خواهد داشت».

کدام جمله، اردوغان را ذوق زده کرد؟

عبدالقادر سلوی از دبیران روزنامه حریت و از نویسندگانی که به طور مستقیم با رییس جمهور ترکیه ارتباط دارد، یکی دیگر از تحلیلگرانی است که با عباراتی سرشار از غلو و اغراق، اهمیت تماس تلفنی بین ترامپ و اردوغان را توصیف کرده و در ستون تحلیل خود، چنین تیتری به کار برده است: آن جمله‌ای که ترامپ به اردوغان گفت، چه بود؟

سلوی نوشته است: «من می‌خواهم یک داستان مهم پشت پرده را به اشتراک بگذارم که معتقدم بخش مهمی از تحولات منطقه را روشن می‌کند. در گفتگوی تلفنی رئیس جمهور اردوغان و ترامپ رئیس جمهور آمریکا جمله مهمی وجود دارد. ترامپ خطاب به رئیس جمهور اردوغان گفت: ما در مورد سیاست‌های منطقه‌ای خود، با شما کار خواهیم کرد.»

تحلیلگر نزدیک به اردوغان در ادامه می‌نویسد: «رئیس جمهور آمریکا همچنین می‌گوید که سفیر جدیدی در آنکارا منصوب کرده است و در صورت نیاز به تماس مستقیم، به سرعت ارتباط برقرار خواهد شد. توماس باراک، سفیر منصوب شده توسط ترامپ در آنکارا، پیشینه‌ای مرتبط با تاریخ ما دارد. او نوه یک خانواده مسیحی لبنانی است که در سال 1900 از زحله لبنان به ایالات متحده مهاجرت کردند. به عبارت دیگر، ریشه خانواده او بر تابعیت عثمانی است. فراموش نکنیم که پیروزی ترامپ، زمین لرزه‌ای به بزرگی 9 ریشتر بود و دنیا را لرزاند! جهان و به ویژه منطقه ما در حال طراحی مجدد است. در چنین دوره گذار حساسی، مهم است که ترامپ رئیس جمهور آمریکا به رئیس جمهور اردوغان گفته؛ در مورد سیاست‌های منطقه‌ای خود با شما همکاری خواهیم کرد».

سلوی در ادامه، عباراتی شبیه سخنان هاکان فیدان به کار برده و می‌گوید: «ترامپ رهبری است که همواره، قدرت رئیس جمهور اردوغان را تایید کرده است. او بارها گفته؛ اردوغان یک رهبر بسیار باهوش و قوی است. او در اولین دوره ریاست جمهوری خود به شبکه فاکس‌اند فرندز رفت و گفت: رهبران خارجی مانند اردوغان شطرنج بازانی در سطح جهانی هستند. رهبران جهان از من خواستند که با اردوغان تماس بگیرم. در زمانی که جهان در حال تغییر شکل است، گفتگوی مستقیم بین اردوغان و ترامپ یک فرصت مهم است».

گفتنی است؛ توماس جی. باراک، جونیور که به عنوان سفیر جدید آمریکا در ترکیه انتخاب شده، از دوستان صمیمی ترامپ است و در سال 2016 میلادی ریاست مراسم تحلیف او را بر عهده داشت. با این حال، باراک فاقد تجارب دیپلماتیک است و به عنوان دلال املاک و مستغلات و مدیر یک شرکت مالی شناخته می‌شود که در اماارت متحده عربی و عربستان سعودی؛ به فعالیت غیرقانونی مرتکب شده بود.

سخنان فیدان، سلوی و بسیاری از مقامات سیاسی و مطبوعایت ترکیه نشان دهنده این واقعیت است که جلب اعتنا و توجه مقامات کاخ سفید برای سران حزب عدالت و توسعه و دولت اردوغان، اهمیت حیاتی دارد.