افزایش تنش‌ها همزمان با دیدار وزرای‌خارجه چین و ژاپن

همزمان با سفر وزیر امور خارجه چین برای شرکت در نشست وزرای خارجه چین، ژاپن و کره جنوبی به توکیو، کشتی‌های گارد ساحلی چین وارد آب‌های مورد مناقشه دیائویو شدند.

کد خبر: ۳۲۵۹۴۰

۰۳ فروردين ۱۴۰۴ / ۲۰:۵۷

به گزارش روزپلاس، همزمان با سفر وزیر امور خارجه چین، برای شرکت در نشست وزرای خارجه چین، ژاپن و کره جنوبی، دو کشتی گارد ساحلی چین وارد آب‌های دیائویو (که ژاپن آن را سنکاکو می‌نامد) شدند. بنابر گزارش‌ها، این دومین بار در یک هفته اخیر بود که کشتی‌های چینی وارد این منطقه مورد مناقشه میان چین و ژاپن می‌شودند.

کارشناسان بر این باورند که این اقدام گارد ساحلی چین تصادفی نبوده و پیامی مبنی بر عدم سازش پکن بر سر مسائل حاکمیتی است.

به گزارش رسانه ژاپنی کیودو نیوز، یک روز پیش از نشست سه‌جانبه وزرای سه کشور چین، ژاپن و کره جنوبی، شیگه‌رو ایشیبا، نخست‌وزیر ژاپن، در اقامتگاه رسمی خود با همنایان چینی و کره‌ای خود دیدار و در مورد همکاری‌های دوجانبه تبادل نظر کرد.

یوشیماسا هایاشی، دبیر ارشد کابینه ژاپن، نیز به طورجداگانه و در همان روز با وزرای خارجه چین و کره جنوبی دیدار کرده بود. وی در نشست خبری اخیر خود گفته بود: امیدواریم که ضمن تأکید بر همکاری‌های آینده، درباره اوضاع بین‌المللی نیز تبادل نظر صریحی داشته باشیم.

همزمان با این دیدارها، مائو نینگ، سخنگوی وزارت خارجه چین، در کنفرانس خبری این وزارت‌خانه در پاسخ به پرسشی درباره نشست وزرای خارجه سه کشور گفت که این نشست بر گسترش همکاری‌های چین، ژاپن و کره جنوبی و همچنین مسائل منطقه‌ای و بین‌المللی مورد علاقه مشترک متمرکز خواهد بود. وی همچنین تأکید کرد که روابط چین و ژاپن در حال بهبود و توسعه است.

با وجود این اظهارات، کیودو نیوز ژاپن گزارش داد که دو کشتی گارد ساحلی چین بامداد همان روز وارد «آب‌های سرزمینی ژاپن» در نزدیکی جزایر سنکاکو شدند و ضمن انتقاد از این اقدام پکن، آن را نشانه‌ای از تصمیم پکن برای اعمال فشار یک جانبه به ژاپن تلقی کرد.

چین و ژاپن بر سر مالکیت این جزایر و آب‌های اطراف آن اختلاف نظر دارند. این چهارمین بار در سال جاری و دومین بار در یک هفته اخیر است که کشتی‌های گارد ساحلی چین وارد این منطقه می‌شوند. کشتی‌های چینی پیش‌تر در 14 مارس، 12 فوریه و 8 ژانویه سال جاری میلادی نیز در این آب‌ها گشت‌زنی کرده بودند.

وانگ هونگ‌رن، استاد علوم سیاسی در دانشگاه چنگ‌گانگ تایوان، در مصاحبه‌ای در این باره تحلیل کرد که حتی اگر اقدامات گارد ساحلی چین با هماهنگی وزارت خارجه انجام نشده باشد، باز هم بر فضای کلی سفر وانگ یی به ژاپن تأثیر خواهد گذاشت.

وی افزود که این اقدام پیامی آشکار مبنی بر اینکه چین در مورد مسائلی مانند دیائویو و تایوان، که به حاکمیت ملی مرتبط هستند، هیچ‌گونه مصالحه‌ای نخواهد کرد، به ژاپن ارسال می‌کند.

موضع ژاپن درباره تایوان و واکنش چین

به گفته تحلیلگران، یکی از دلایل این اقدام پکن، می‌تواند ناشی از  اظهارات هفته گذشته دولت ژاپن باشد. توکیو هفته گذشته به نمایندگان مجلس ژاپن اعلام کرده بود که بیانیه مشترک چین و ژاپن که در سال 1972 امضا شده‌ است از نظر حقوقی الزام‌آور نیست و محدودیتی برای سفر مقامات محلی ژاپن به تایوان ایجاد نمی‌کند.

وزارت خارجه چین روز دوشنبه گذشته به این اقدام ژاپن واکنش نشان داده و اعلام کرد که پکن قویاً با هرگونه تماس رسمی میان کشورهای دارای روابط دیپلماتیک با چین و تایوان مخالف است. وزارت خارجه چین همچنین تأکید کرد که اصل چین واحد، اساس سیاسی روابط پکن و توکیو است.

پیش از این نیز، شیگه‌رو ایشیبا، نخست‌وزیر ژاپن، در جریان سفر خود به ایالات متحده، درباره مسائل مربوط به تایوان و دریای شرقی چین با دونالد ترامپ، گفت‌وگو کرد، که این موضوع باعث نگرانی و نارضایتی شدید چین شد.

با این حال، منابع ژاپنی گزارش داده‌اند که کابینه ایشیبا در ارزیابی اوضاع رویکردی آرام و محتاطانه در پیش گرفته است و بر این باور است که اگر چین به‌شدت از این موضوع ناراضی بود، همان روز جلسه اعتراض خود را به‌طور رسمی اعلام می‌کرد.

گفت‌وگوهای اقتصادی چین و ژاپن پس از شش سال

با وجود اختلافات شدید سیاسی و ژئوپولیتیک همزمان با حضور وانگ‌یی در توکیو، گفت‌وگوهای اقتصادی سطح بالای چین و ژاپن برای نخستین بار پس از شش سال و در ادامه نشست وزرای خارجه سه کشور از سرگرفته شد که به گفته منابع چینی، گفتگوهای سازنده و خوبی حول روابط تجاری میان دو کشور انجام شده است.

این در حالی است که سیاست‌های تعرفه‌ای ترامپ موجب نگرانی بسیاری از کشورهای منطقه من جمله خود ژاپن شده بطوری که وزارت خارجه ژاپن پیشتر اعلام کرده بود که چین و ژاپن موضع مشترکی در مورد تعرفه‌های تجاری نخواهند داشت.

به گفته تحلیلگران منطقه، سیاست‌های ترامپ نسبت به متحدان آمریکا دیگر مانند دوران جو بایدن بر پایه همبستگی نیست و چین که به دنبال روابط تجاری باثبات است، حتی اگر مستقیماً ایالات متحده را مورد انتقاد قرار ندهد، می‌تواند از لحن دیپلماتیک نرم برای بیان خواسته‌های خود در زمینه کاهش موانع تجاری و تقویت همکاری‌های اقتصادی با ژاپن و کره جنوبی استفاده کند.

از اقدامات و اظهارات متناقض پکن و توکیو به نظر می‌رسد که دو کشور با وجود تلاش برای یافتن راه حلی برای حل مسائل ریشه‌ای خود هستند، امّا سلایق و منافع متضاد طرفین در روابط مشترک و همچنین دخالت‌های کشورهای ثالثی همچون آمریکا ، حل ریشه‌ای این اختلافات را در هاله‌ای از ابهام قرار داده‌است.