گزارش/

خبرسازان سیما و شبکه خانگی/ از عزم جدی حاتمی‌کیا تا ناکامی مدیری

مهدی نقویان رئیس سیمافیلم، ابراهیم حاتمی کیا کارگردان موسی «کلیم الله (ع)»، ایرج طهماسب، مهران مدیری و مهدی خسروی مجری مناظره‌ها امسال چهره‌های خبرساز تلویزیون و شبکه نمایش خانگی بودند.

کد خبر: ۳۲۶۰۲۰

۰۵ فروردين ۱۴۰۴ / ۰۸:۴۵

به گزارش روزپلاس، سال ۱۴۰۳ به گواه همه اتفاقات و رویدادهایی که در ۱۲ ماه اخیر رخ داد بحران‌های بسیاری را در پی داشت. طبیعتاً این بحران‌ها باعث شد برخی از چهره‌ها در شرایط سختِ تصمیم گیری، اختلافات و چالش‌ها بیشتر در معرض کنش و واکنش‌های رسانه‌ای قرار بگیرند؛ چهره‌هایی که گاه خبرساز شدند و در ویترین رسانه‌ها قرار گرفتند یا حتی در پشت صحنه اتفاقات بودند اما رویکردهای تصمیم سازی را بر عهده داشتند.

چند سالی است در گزارش‌هایی به سراغ خبرسازترین چهره‌های تلویزیون و شبکه نمایش خانگی می‌رویم که در گزارش پیش رو به رسم هر سال پنج چهره از میان همه نام‌های تأثیرگذار و شاخص سال ۱۴۰۳ به تناسب اتفاقات، خبرها، حواشی، چالش‌ها و موضع گیری های اتخاذ شده، انتخاب شده‌اند تا با یادآوری آنچه کرده‌اند و یا تصویر و ذهنیتی که در مخاطبشان ساخته‌اند به مرور و واکاوی تحولات سیما در سالی که گذشت بپردازیم. حتماً می‌شد چهره‌های دیگری هم در این گزارش دیده شوند با این حال تلاش کردیم از چهره‌هایی بگوییم که شاید برخی به واسطه یک موضع گیری در صدر رسانه‌ها قرار گرفته‌اند یا برعکس هیچ اظهارنظری نداشته‌اند اما عملکردشان همواره واکنش برانگیز بوده است.

مهدی نقویان؛ رئیس سیمافیلم

مهدی نقویان از دی ماه ۱۴۰۱ به عنوان رئیس سیمافیلم انتخاب شد که یکی از کلیدی‌ترین و حساس‌ترین بخش‌های صداوسیماست؛ جایی که خروجی آن علناً به سریال‌های روی آنتن منتهی می‌شود. خروجی این مرکز به راحتی پیش روی مخاطب قرار می‌گیرد و می‌تواند آثارش را به قضاوت بنشیند. کیفیت و استاندارد این سریال‌ها در لحظه توسط مخاطب سنجیده می‌شود. سریال‌هایی که امروز رقبای بسیاری هم در مدیوم‌های مختلف دارد از سریال‌های شبکه نمایش خانگی تا سریال‌های خارجی و حتی محتواهایی که در فضای مجازی ساخته می‌شود. این مرکز در یک سال اخیر مسئول اصلی خروجی آنتن تلویزیون بوده است به ویژه که از سال گذشته گروه‌های فیلم و سریال شبکه‌ها هم منحل شده و همه زیر نظر گروه‌هایی واحد در خود سیمافیلم ایجاد شدند.

نقویان به عنوان رئیس مرکز سیمافیلم یکی از اصلی ترین مدیران در نسبت با فرایند اصلی تولید سریال در صداوسیما است. واژه «یکی» از این حیث است که برخی سیاستگذاری‌های ساخت سریال در تلویزیون گاه فراتر از افراد است و به مناسبات بروکراتیک یا حتی فراتر از تصمیمات شخصی برمی گردد. اما درباره نقویان چند نکته حائز اهمیت است. او از دی ۱۴۰۱ به عنوان رئیس مرکز سیمافیلم منصوب شد و جزو مدیرانی بود که برای اولین بار و پس از سال‌ها برای این مرکز و آثارش یک نشست خبری برگزار کرد. او در این چند سال هم در پشت صحنه سریال‌ها که با حضور خبرنگاران انجام شده است، تلاش کرد تا به سوال‌ها، پاسخ دهد و غیرمنصفانه است اگر به این ویژگی در میان برخی مدیران محافظه کار تلویزیون اشاره نشود که از ابتدای انتصابشان حتی یک بار هم نسبت به سیاستگذاری ها و اتفاقات و حواشی مرتبط با مسئولیت خود مصاحبه نکرده‌اند.

رئیس سیمافیلم طی دو سال حضورش در مرکز با چالش‌های مختلفی هم روبه‌رو بود. یکی از آنها مطالبه مخاطب برای ساخت دوباره سریال «پایتخت» بود که توانست از عهده این مأموریت برآید و بالاخره تولید این سریال پرمخاطب را به سرانجام برساند. حالا فارغ از کیفیت مجموعه، در نوروز ۱۴۰۴ فصل هفتم «پایتخت» پس از حاشیه‌ها و چالش‌های چند ساله و پس از ۳ سال رونمایی می‌شود.

در یک سال اخیر در کنار مجموعه‌های کم مخاطب که انتقادهای زیادی را هم در برداشته‌اند سریال‌های پرمخاطب و رکوردشکن هم به آنتن رسیده‌اند. سریال «طوبی» از این جمله است که سعید سلطانی پس از چند سال تولیدش کرد. با این حال انتظار بیشتری می‌رود که تلویزیون در سال چندین سریال حداقل با ۵۰ درصد مخاطب داشته باشد.

امسال در کنار همه انتقادات به تلویزیون در بحث سریال‌های ضعیف، نکته دیگری هم تیتر خبرها شد. مسأله‌ای که اولین بار مهران مهام تهیه کننده سریال‌های پربیننده تلویزیون در برنامه «جام جم» با عنوان فیلمنامه‌های مهر و موم شده مطرح کرد. هرچند بعد از این سخنان، نقویان در یکی دیگر از قسمت‌های این برنامه سعی در تکذیب این گفته‌ها داشت و بیشتر روی اصل فیلمنامه (برعکس زمانی که تنها با فیلمنامه‌های ناقص و بدون پایان بندی سریال کلید می‌خورد) تاکید کرد. با این حال مشخص نشد که فیلمنامه‌های مهر و موم شده تا چه حد در صداوسیما جریان دارد و دست کارگردان تا چه حد برای بازنویسی‌های اثر باز است.

در عین حال راه سخت و چالش برانگیز مهدی نقویان حتماً در سال جدید هم ادامه دارد، همچنان هم در رقابت تلویزیون و شبکه خانگی و پر کردن کنداکتور شبانه شبکه‌های سیما که کاری طاقت فرساست مخاطب به قضاوت کم و کیف آثار می‌نشیند و خواه ناخواه بدون در نظر گرفتن سختی‌های پشت صحنه کارها آنها را نقد کرده و طبیعتاً انتظار تماشای سریال‌هایی استاندارد دارد.

ابراهیم حاتمی کیا؛ کارگردان موسی کلیم الله

شاید اگر امسال نسخه سینمایی «موسی کلیم الله (ع)» در جشنواره فیلم فجر رونمایی نمی‌شد، همچنان بسیاری باور نمی‌کردند که ابراهیم حاتمی کیا در یکی دو سال اخیر به شدت و حدت تمام درگیر بازنویسی و طراحی و پیش تولید سریال «موسی» بوده است. از آخرین سریال حاتمی کیا در تلویزیون سال‌ها می‌گذرد و او این سال‌ها بیشتر مشغول کارگردانی در سینما بوده است. به ویژه که ساخت سریال‌های الف ویژه در طراز «موسی (ع)» و «سلمان فارسی» بارها و سال‌ها به دلیل بودجه یا تصمیم گیری ها و سیاستگذاری‌های مدیریتی به تعویق افتاده است.

با این حال حاتمی کیا امسال نسخه صفر و سینمایی «موسی (ع)» را با نام «موسی کلیم الله (ع)» به جشنواره فیلم فجر رساند. فیلمی که در ایام جشنواره با سانس‌های فوق العاده مواجه شد و در میان چند فیلم اول آرای مردمی قرار داشت. این روزها هم رکوردزنی های این فیلم در گیشه نشان می‌دهد که به خوبی توانسته است ذائقه مخاطب را دست بگیرد و او را به سینماها بکشاند.

هر چند در بخش فروش فیلم نمی‌توان از نقش و سهم تأثیرگذار صداوسیما غافل شد که با جدیت از فیلمی که اتفاقاً محصول خودش است، حمایت می‌کند و نتیجه این حمایت هم در خروجی فروش کاملاً مشهود و آشکار است.

حال باید دید با اقبالی که مخاطب تاکنون نسبت به این فیلم نشان داده است چه زمانی پروسه تولید سریال کلید می‌خورد. محمود رضوی تهیه کننده فیلم و سریال «موسی (ع)» پیش از این گفته بود که تا تابستان سال آینده استودیوی تولید مجازی سریال آماده خواهد شد. همانطور که پیش از این هم گفته شده است دستاورد مهم این سریال ساخت استودیوی تولید مجازی است که از بسیاری از هزینه‌های ساخت لوکیشن جلوگیری می‌کند.

نکته مسلم اما درباره سریال همین است که حاتمی کیا عزمی جدی برای ساخت آن دارد. او در نشست خبری این فیلم سینمایی در جشنواره هم چندین بار در پاسخ به پرسش‌های پیاپی نسبت به منتفی شدن تولید سریال با صراحت و قطعیت بیان کرد که حتماً سریال را می‌سازد. او درباره شایعه استعفای خود از این پروژه تصریح کرده بود: «هرکسی این فکر را کرده، احمقانه فکر کرده است. من چهار سال عمر خود را روی این فیلم گذاشته‌ام و تازه نسخه پایلوت را ساخته ایم».

ایرج طهماسب؛ کارگردان «مهمونی»

حتی کارگردانان باتجربه و باسابقه هم بعد از سال‌ها کار کمتر می‌توانند همچنان رضایت نسل قدیمی را که مخاطب ثابت سریال‌هایشان بوده‌اند، به دست آورند. ایرج طهماسب اما آنچنان مخاطب شناس و کاربلد است که نه تنها دهه شصتی ها مخاطب ثابت برنامه‌های او هستند بلکه نسل جدید هم با برنامه‌هایش ارتباط می‌گیرد. او چندین سال «کلاه قرمزی» را در دهه ۹۰ روی آنتن داشت و بعد از سال‌ها با کوچ به شبکه خانگی «مهمونی» را ساخت که البته نوروز ۱۴۰۳ هم فصل جدید این مجموعه نمایشی را به تلویزیون و شبکه نسیم آورد.

پخش «مهمانی» در شبکه نسیم اگرچه به برنامه پربیننده ای آنچنان که انتظار می‌رفت بدل نشد با این حال جزو برگ برنده‌های تلویزیون در نوروز ۱۴۰۳ بود. مجموعه‌ای که از ستاره‌های توانمندی بهره گرفته بود و هر یک از صداپیشه هایش جزوه چهره‌های یک پروژه سینمایی یا سریالی محسوب می‌شوند.

حضور طهماسب با این اثر در تلویزیون آغاز یک همکاری و تعامل خوب با یکدیگر را گمانه زنی کرد. به ویژه بعد از چند سال غیبت طهماسب از سیما و حضورش در شبکه خانگی این همکاری دوباره به فال نیک گرفته شد. اوج رضایت طهماسب از تلویزیون هم به یکی از گفتگوهای او منتج شد که پس از سال‌ها صحبت‌هایش در یک مصاحبه ۲ نفره با اکبر نبوی شنیده شد. مصاحبه‌ای که خارج از مدیوم تلویزیون هم بود و طهماسب درباره صداوسیمای این روزها این چنین گفته بود: «غیر از مساله مالی که پدیده عجیبی در جهان هست، تلویزیون الان خوب شده است. کافی است ذوق و سلیقه داشته باشید و راه‌های خوبی از نظر اجرایی در کار شما وجود داشته باشد. آنها هم می‌پسندند. بعید می‌دانم مدیران تلویزیون بخواهند سریال بد بسازند.»

طهماسب در این گفتگو بیان کرده بود که دلیل این خوب شدن تلویزیون را هم نمی‌داند اما همین جمله‌ها کافی بود تا کنش و واکنش‌های مختلفی داشته باشد و حتی رئیس صداوسیما به آن واکنش نشان دهد و از این صحبت‌ها قدردانی کند. این مجری و کارگردان البته در ادامه گفتگویش انتقادهایی هم وارد کرد مثلاً درباره سرمایه‌ها و نام‌هایی که دیگر در تلویزیون نیستند و اعتباری برای تلویزیون بودند، سخن گفت. بعد از این مصاحبه او یک شب هم مهمان برنامه «هفت» در شبکه نمایش شد که باز هم اتفاقی معمول برای او که حتی در شبکه نمایش خانگی هم اهل مصاحبه در رئالیتی شوها نیست، نبود و این بار بیشتر روی اهمیت کار برای نسل «زد» حرف زد. شاید همین حضور کمرنگ طهماسب در رسانه‌ها باعث شده است که سخنانش مورد توجه هم قرار بگیرد.

با این حال ادامه حضور او در تلویزیون و ساخت مجموعه «مهمونی» به چالش‌هایی خورد و نتوانست ادامه دار شود. محمدرضا خوشرو مدیر شبکه نسیم چند باری به مشکل اسپانسر برای ساخت این مجموعه اشاره کرد و همزمان هم شایعاتی درباره درخواست بالای طهماسب برای دستمزد این مجموعه مطرح شد. تولید فصل جدید «مهمانی» در یک سال اخیر هر بار به تعویق افتاد تا اینکه خود طهماسب در پستی اعلام کرد که «همکاران و دوستانم، امسال مهمانی نداریم، به پروژه‌های دیگرتان بپردازید. ارادتمندم».

پس از آن محسن برمهانی معاون سیما در گفتگویی با خبرگزاری مهر درباره دلیل اینکه چرا فصل جدید «مهمانی» به سرانجام نرسید از سختی هماهنگی گروه این مجموعه گفت که هر یک شلوغی‌های خود را دارند.

مهران مدیری؛ مجری، کارگردان و برنامه ساز

مهران مدیری جزو چهره‌های خبرسازی است که تقریباً به واسطه پروژه‌های مختلفی که دارد در سال بارها تیتر رسانه‌ها قرار می‌گیرد. او امسال هم در صدر خبرهای رسمی و مجازی و تحلیل‌ها و وایرالی ها قرار داشت؛ هم در تلویزیون هم سینما و هم شبکه نمایش خانگی. شدت حضور او در پروژه‌ها گاه آنقدر بود که برخی هم در یادداشت‌های رسانه‌ای خواستار نبودش شدند و اینکه کمی به خود استراحت بدهد. این دغدغه از حیث اهمیت حضور مدیری است و توانمندی و استعدادش در ساخت آثاری که همیشه درخشیده است. با این حال امسال با همه پرکاری چندان سال درخشانی برای او نبود و حتی در سریال سازی هم نتوانست انتظار طرفدارانش را برآورده سازد.

او از اواخر سال گذشته اجرا و کارگردانی برنامه «اسکار» را در شبکه نمایش خانگی به عهده داشت که کپی‌ای از یک برنامه خارجی بود و با همراهی نیما شعبان نژاد میزبان چهره‌ها و هنرمندان شد. هنرمندان در این برنامه البته نه چهره‌هایی کمتر دیده شده که بیشتر همان دایره دوستان و همکاران مدیری در فیلم و سریال‌هایش بودند. شاید بخشی از حد متوسط بودن کار به همین حضور مهمانانی ارتباط داشت که چندان برای مخاطب بکر و نادیده نبودند. خود برنامه و آیتم‌ها و طراحی هم چندان اتفاق عجیبی در شبکه نمایش خانگی محسوب نشد و در میان رئالیتی شوها نتوانست آمار بالایی جذب کند.

از اواسط تابستان هم سینمایی «ساعت ۶ صبح» اکران شد که قصه، فیلمنامه و موقعیت‌ها خروجی را رقم زد که شکستی کامل برای مدیری بود. این فیلم نه تنها در گیشه فروش موفقی نداشت که خود اثر هم کار قابل دفاعی نبود. با این حال شکست‌های مدیری در ادامه پروژه‌های کاری او به «گل یا پوچ» رسید. یک بازی ایرانی که این کارگردان و چهره باسابقه صرفاً میزبانی آن را بر عهده داشت و این بار ترکیب حضور او و بازیکن‌های حرفه‌ای در برنامه توانست به یک اتفاق بدل شود. اتفاقی که تا ماه‌ها باعث شد بسیاری از کودک و بزرگ از دانش آموز مدرسه‌ای تا دیگران در مترو و خیابان مشغول بازی گل یا پوچ باشند. می‌توان حدس زد بیشترین دلیل فراگیر شدن این برنامه اینجا اتفاقاً به واسطه خود مدیری بوده است که حضوری به اندازه و هوشمندانه در برنامه داشت.

همزمان با این برنامه هم خبرهایی درباره ساخت سریال جدید این کارگردان مطرح منتشر می‌شد. سریال «قهوه پدری» که قرار بود باز هم به ماجرای یک فساد مالی خانوادگی ورود کند. از آنجایی که مدیری بیشتر از کارگردان سینما بودن، کارگردان تلویزیون است ناکامی او در فیلم جدیدش شاید تا حدی طبیعی هم جلوه کرد و همچنان مخاطب منتظر سریال جدید او بود تا بتواند بعد از مدت‌ها یک طنز کوبنده و نیش دار با موقعیت‌های بکر ببیند. اما سریال «قهوه پدری» نیز تو ذوق مخاطبش زد. افتتاحیه سریال، ادامه و حتی پایان بندی به معمولی‌ترین شکل از یک سریال با فضای طنازانه پیش رفت و نتوانست موفقیت و درخشش «هیولا» با بازی فرهاد اصلانی را تکرار کند.

با این حال مدیری هنوز هم یکی از نام‌های محبوب و کاربلد است که مخاطب دوست دارد او را در تلویزیون هم ببیند. شاید به همین دلیل است که بازگشت او به تلویزیون با ساخت سریال یا برنامه هر از گاهی هم به تیتر رسانه‌ها در یک سال اخیر بدل شده است. بازگشتی که البته مدیران رسانه ملی هنوز حکم به قطعیت آن نداده‌اند اما در مصاحبه‌ها به صورت غیررسمی از رایزنی با او برای رسیدن به فیلمنامه یا طرح‌های مورد توافق خبر داده‌اند. رایزنی‌هایی که هنوز در جریان است و نتوانست شب یلدا برای او مجوز تأیید تیتراژ یکی از برنامه‌ها را در برداشته باشد.

او این روزها با سریال «تاسیان» در شبکه نمایش خانگی حضور دارد و معمولاً هر چند کوتاه در برخی پروژه‌ها به عنوان بازیگر دیده می‌شود. امسال مدیری البته تبلیغ یک اسپری را هم بر عهده داشت که صرفاً در ثانیه‌هایی کوتاه خطاب به دوربین می‌گوید «واااو»!

مهدی خسروی؛ مجری مناظره‌ها

مناظره‌های انتخاباتی بعد از فوتبال‌های مهم رقابت‌های جهانی و شاید هم در مواردی قبل از آن پربیننده‌ترین برنامه‌های تلویزیونی در یکی دو دهه اخیر بوده است. بحث برانگیز شدن این مناظره‌ها در سال ۸۸ باعث شد رضا پورحسین مجری مناظره‌ها هم تا سال‌ها به عنوان مصداقی یاد شود که کمتر توانسته است این مناظره‌ها را هدایت و رهبری کند و جلوی بی اخلاقی را بگیرد. تجربه مناظره‌های سال ۸۸ البته باعث شد حتی مدل مناظره‌ها تغییر کند و دیگر دو به دو نباشد تا مرتضی حیدری به عنوان مجری‌ای که در دوره‌های بعد بارها به عنوان مجری مناظره‌ها انتخاب شد کمتر در مظان قضاوت‌های این چنینی قرار بگیرد.

امسال با درگذشت شهادت گونه سید ابراهیم رئیسی و برگزاری ناگهانی انتخابات ریاست جمهوری یک بار دیگر مناظره‌های انتخاباتی در تلویزیون احیا شد. مناظره‌هایی که پس از سال‌ها به صورت دو به دو هم برگزار شد و این بار مهدی خسروی صفر تا صد فرایند اجرای مناظره‌ها را به عهده گرفت.

شکل و شمایل برگزاری این مناظره‌ها در اولین جلسات با نقد و انتقادات رسانه‌ها همراه شد اما نوک پیکان این انتقادات عمدتاً، مدل اختصاص زمان، نحوه پرسش کردن، دکور و صحنه و … را نشان گرفته بود و مهدی خسروی توانست با برخورد منصفانه و به دور از جهت گیری از نقدها در امان باشد. ورود او در صورت لزوم به مباحث به موقع بود و در قطع کردن صحبت نامزدها سعی کرد رفتاری یکسان داشته باشد که البته همین رفتار هم از او انتظار می‌رفت. او تنها در یک قسمت از مناظره‌های دو به دو بین پزشکیان و جلیلی کمتر از بی طرفی بهره گرفت که اتفاقاً باعث شد نقدهایی را هم به همراه داشته باشد.

حضور مهدی خسروی با این حال اعتبار تازه ای برای تلویزیون بود که سال‌ها است در آن فعالیت دارد. او متولد ۱۳۵۶ و دانش‌آموخته مقطع کارشناسی‌ارشد رشته حقوق بین‌الملل است و فعالیت حرفه‌ای خودش را از سال ۱۳۷۸ به‌عنوان خبرنگار آغاز کرده است. خسروی سال هاست که اجرای خبر، سردبیر، تهیه‌کننده، مجری و گویندگی خبر را در کارنامه خود دارد.

تجربه حضور مهدی خسروی نشان داد تلویزیون می‌تواند در برهه‌های حساس به چهره‌ها و مجریان خود اعتماد کند و نباید صرفاً به چهره‌های تکراری بسنده کند.