بررسی/

«جگر هندی» اقتباسی معاصر از گلستان سعدی/ سنگلج نیازمند بازسازی است

کارگردان «جگر هندی» با اشاره به اینکه این نمایش اقتباسی آزاد از حکایتی در گلستان سعدی است با انتقاد از عملکرد مسئولان فرهنگی بالادست، خواستار مرمت و بازسازی تماشاخانه سنگلج شد.

کد خبر: ۳۲۸۱۰۰

۰۱ ارديبهشت ۱۴۰۴ / ۰۹:۰۱

به گزارش روزپلاس، رحمت امینی کارگردان و مدرس تئاتر که این روزها نمایش «جگر هندی» را در تماشاخانه سنگلج روی صحنه دارد به بهانه روز بزرگداشت سعدی و قرابت محتوایی این نمایش با کتاب گلستان این شاعر برجسته گفت: این نمایش اقتباسی آزاد از حکایتی در گلستان سعدی است. گلستان سعدی نثری موجز، شیرین و قابل فهم برای مخاطب امروزی دارد. این اثر نثر فارسی را به زیباترین شکل ممکن برای ما به یادگار گذاشته است و همچنان قابلیت امروزی‌سازی دارد.

وی با بیان اینکه نمایش درباره سیرت پادشاهان در گلستان سعدی است، افزود: ماجرا از آنجا آغاز می‌شود که پادشاهی دچار بیماری‌ هولناک می‌شود و درمانش تنها در خوردن جگر انسان است. همین موقعیت، دستمایه خلق نمایشی طنزآمیز شده که بنیانی در گذشته و صورتی در اکنون دارد.

این مدرس تئاتر درباره شکل گیری این اثر نمایشی توضیح داد: متن اولیه نمایش پیش‌تر توسط حسن وارسته در تالار مولوی اجرا شده بود. در اجرای جدید، همراه با شایان صدرزاده از دانشجویان مستعد ادبیات نمایشی دانشگاه تهران دراماتورژی تازه‌ای انجام دادیم و نمایش را به سمت متاتئاتر سوق دادیم. متن کلاسیکی داریم که نشانه‌های اجرایی معاصر در خود دارد و بر اساس فاصله‌گذاری برشتی در مکتب پست‌مدرنیسم طراحی شده است.

امینی با اشاره به بهره‌گیری از گونه‌های اجرایی نمایش ایرانی همچون سیاه‌بازی، پرده‌خوانی و نقالی در این نمایش عنوان کرد: اگرچه این سبک‌ها در کار استفاده شده‌اند اما تماشاگر به طور مستقیم متوجه حضور آنها نمی‌شود. تلاش کردم میان شگردهای اجرایی ایرانی و عناصر آکادمیک غربی توازن برقرار شود تا در نهایت مخاطب با فضایی متفاوت مواجه شود. شاید عاملی که من را در مسیر رسیدن به این اثر یاری کرد، تجاربم در کارهای ایرانی بود و پس از آن سیر کارگاهی طی شده در تمرینات که متن حدود ۸-۹ بار در طول ۳ ماه تمرین دچار تغییر شد.

وی با انتقاد از کم‌کاری نهادهای فرهنگی برای نزدیک کردن جامعه به ادبیات کلاسیک، عنوان کرد: ما در کشور، رشته ادبیات فارسی داریم و بنیادهایی مانند بنیاد سعدی فعال هستند اما متأسفانه نه این نهادها و نه مردم کار جدی‌ برای پیوند میان مخاطب امروزی و شاعری چون سعدی نکرده‌اند. در مدارس مدتی گلستان سعدی مورد تدریس قرار گرفت، اما دیگر خبری از آموزش نیست و سطح سواد ادبی در حال افت است.

امینی ادامه داد: توجه به ادبیات معاصر و فانتزی خوب است اما ما در ایران هستیم و باید از ریشه‌هایمان غافل نشویم. هنرمندانی مانند من، محمد رحمانیان، حسین کیانی، محمد چرمشیر، علی شمس و پری صابری هنوز به ادیبان بزرگ این سرزمین توجه دارند، اما باید بررسی شود چرا تعداد هنرمندان علاقه‌مند به این حوزه کم شده است. توجه به آثار معاصر و فانتزی خوب است اما ما ایرانی هستیم و نیاز به توجه به این موارد بنیادی داریم که بنیان هایمان را فراموش نکنیم. نکته بعد این است که بنیاد سعدی چه می‌کند؟ چرا هیچ خبری از این بنیاد نیست؟ چرا از اجرای این نمایش که حدود یک ماه از آن می‌گذرد، خبر ندارد؟

وی با اشاره به لزوم حمایت از تولید آثار ملی در تماشاخانه سنگلج، گفت: سالن سنگلج باید بودجه‌ ویژه‌ای برای تولید این‌گونه نمایش‌ها در نظر بگیرد. همچنین لازم است بنیادهایی مثل بنیاد سعدی با سفارش اثر به نویسندگان و کارگردانان، نقش فعال‌تری ایفا کنند. در خارج از کشور، به سعدی بیش از داخل توجه می‌شود و او را حتی امروز نیز سخنوری معتبر می‌دانند.

امینی در بخش پایانی صحبت‌های خود به وضعیت تماشاخانه سنگلج اشاره کرد و توضیح داد: سنگلج سالن بی‌دفاعی است. وعده هایی بسیاری در مورد این تماشاخانه داده شد و اجرا نشد از جمله طرح توسعه این تماشاخانه که به ثمر ننشست، اکنون این مکان فرهنگی نیازمند مرمت و بازسازی جدی است. نهادهای بالادستی باید برای حفظ این سالن که نفس بزرگان تئاتر ایران در آن جاری بوده، بودجه‌ای اختصاص دهند. همچنین در واگذاری اجراها، باید تناسبی میان پیشکسوتان و جوانان برقرار شود و فراخوان‌ دادن شیوه مناسبی برای انتخاب آثار در این سالن نیست. به‌نظر من سنگلج باید دارای ۲ باکس اجرا باشد؛ یکی ویژه پیشکسوتان و دیگری برای معرفی آثار جوانان.

بازیگران نمایش کمدی «جگر هندی» (به ترتیب الفبا) فرزاد برهمن، دلارام ترکی، محسن جلالی راد، نوید جهان‌زاده، امین زارع، بهروز سروعلیشاهی، مهدی مهریار، محمدرضا نوری هستند. این اثر نمایشی تا ۷ اردیبهشت ساعت ۲۰:۱۵ در تماشاخانه سنگلج روی صحنه است.