بحران در ارمنستان؛ از اتهام جاسوس روسی تا جاسوس تُرک-آذری

مقامات حزب حاکم ارمنستان، در آستانه سفر احتمالی نیکول پاشینیان به مسکو، روسیه را به راه‌اندازی «جنگ هیبریدی» با هدف نفوذ در انتخابات ۲۰۲۶ و روی کار آوردن دولتی همسو با کرملین متهم کردند؛ اتهاماتی که با واکنش مسکو همراه شده است.

کد خبر: ۳۲۹۴۹۲

۱۷ ارديبهشت ۱۴۰۴ / ۱۶:۵۲

به گزارش روزپلاس، در آستانه سفر احتمالی نیکول پاشینیان، نخست‌وزیر ارمنستان، به مسکو، آرسن توروسیان، از نمایندگان ارشد حزب حاکم «پیمان مدنی»، روسیه را به تلاش سیستماتیک برای تأثیرگذاری بر نتایج انتخابات پارلمانی سال 2026 ارمنستان متهم کرد.

او با تکرار اظهارات روز گذشته آلن سیمونیان، رئیس پارلمان، مدعی شد که مسکو با هدف روی کار آوردن دولتی «مطلوب و گوش به فرمان» در ایروان، که به جای پیگیری حاکمیت و استقلال ارمنستان (رویکردی که دولت فعلی مدعی آن است)، منافع کرملین را تأمین کند، یک «جنگ هیبریدی» علیه این کشور به راه انداخته است.

آرسن توروسیان در ادامه توضیحات خود، مدعی شد که ارمنستان در مراحل مختلف پس از جنگ دوم قره‌باغ، ضربات این جنگ هیبریدی را احساس کرده و ابزارهای مورد استفاده روسیه از فشارهای اقتصادی تا عملیات اطلاعاتی را شامل می‌شود.

آلن سیمونیان نیز پیشتر ادعا کرده بود که روسیه به دنبال تغییر رژیم در ارمنستان است و حتی برای این منظور منابع مالی نیز هزینه می‌کند.

وی این اتهام را با استناد به اظهارنظرهایی در شبکه‌های تلویزیونی روسی که به گفته او از «تغییر حکومت در ارمنستان» سخن گفته و «تجمعات مخالفان را تبلیغ می‌کنند»، مطرح کرد.

رئیس پارلمان ارمنستان در ادامه اتهامات خود، روبرت کوچاریان، رئیس‌جمهور دوم این کشور و از رهبران اصلی اپوزیسیون فعلی را متهم کرد که در این جنگ هیبریدی به منافع روسیه خدمت می‌کند و او را «فردی با جایگاه جاسوس روسی در جمهوری ارمنستان» توصیف کرد.

با این حال، سیمونیان اذعان داشت که برای این اتهام سنگین خود «مدرک مشخصی» در دست ندارد و صرفاً بر این اساس چنین ادعایی را مطرح می‌کند که محتوای سخنرانی‌های کوچاریان و نمایندگان ائتلاف «هایاستان» (ارمنستان) تحت رهبری او، با اظهارات و مواضع رسمی روسیه «همخوانی» دارد.

واکنش تند تیم کوچاریان: شما جاسوس ترکیه و آذربایجان هستید!

این اظهارات سیمونیان با واکنش بسیار تند و سریع از سوی تیم روبرت کوچاریان مواجه شد. سیران اوهانیان، وزیر دفاع اسبق و رهبر کنونی فراکسیون «هایاستان» در پارلمان، در پاسخ، آلن سیمونیان و کل دولت حاکم را به «جاسوسی برای ترکیه و آذربایجان» متهم کرد.

اوهانیان گفت: «من فکر می‌کنم آلن سیمونیان باید بفهمد که این خود اوست که جاسوس است و این دولت فعلی است که جاسوس تاندم ترک-آذری است.»

وی افزود: «وقتی آنها [دولت پاشینیان] در نتیجه اقدامات مشترک ترکیه و آذربایجان در این وضعیت تحت فشار و سرکوب قرار گرفته‌اند، این دقیقاً معنای از دست دادن حاکمیت ملی است.»

اوهانیان تأکید کرد که ارمنستان در گذشته مستقل بود، اما در دوره دولت فعلی در حال از دست دادن این استقلال است.

دفتر روبرت کوچاریان نیز در واکنشی جداگانه، اظهارات رئیس پارلمان را به سخره گرفت.

باگرات میکویان، رئیس دفتر کوچاریان، در گفتگو با وب‌سایت News.am، آلن سیمونیان را دارای «جایگاه یک جاسوس سرجوخه آذربایجانی» خواند و با کنایه گفت: «کتاب اردوغان را به بغلش بدهید تا آرام بگیرد.»

واکنش مسکو: اظهارات سیمونیان تأسف‌بار است

ماریا زاخارووا، سخنگوی وزارت امور خارجه روسیه، امروز در واکنشی کوتاه، اظهارات سیمونیان را «تأسف‌بار» خواند و گفت: «لفاظی‌هایی که آلن سیمونیان به آن بازگشته، با شأن رئیس پارلمان همخوانی ندارد؛ این حملات و توهین‌ها قابل تأسف است.»

ریشه‌های تنش فزاینده در روابط ایروان و مسکو

تیرگی در روابط ارمنستان و روسیه، پس از آزادسازی کامل قره‌باغ توسط آذربایجان و کوچ جمعیت ارمنی آن در حضور نیروهای صلح‌بان روس، به اوج خود رسید و به اتهامات علنی دوجانبه منجر شد.

ایروان، مسکو را به «بی‌عملی» و عدم انجام تعهدات متحدانه خود متهم کرد، در حالی که مسکو، اتفاقات رخ داده را نتیجه تصمیم شخص پاشینیان مبنی بر به رسمیت شناختن قره‌باغ به عنوان بخشی از خاک آذربایجان دانست.

این تنش‌ها زمانی بیشتر شد که پارلمان ارمنستان با اکثریت آرای حزب حاکم، لایحه‌ای نمادین و غیرالزام‌آور را در مورد «آغاز فرآیند عضویت در اتحادیه اروپا» تصویب کرد.

هشدار سفیر روسیه به ایروان

سرگئی کوپیرکین، سفیر روسیه در ایروان، در واکنش به این اقدام با لحنی هشدار آمیز گفت که اتحادیه اروپا در تلاش است تا اتحاد میان ایروان و مسکو را از بین ببرد.

وی افزود: «ارمنستان به عنوان یک کشور مستقل حق دارد با هر کشوری که می‌خواهد روابط خود را توسعه دهد، اما ما به طور منطقی از متحدان ارمنی خود انتظار داریم که اجازه ندهند نیروهای روس‌ستیز در غرب، از کشور زیبای آنها برای گشودن جبهه دوم علیه روسیه در منطقه استفاده کنند و همچنین مشارکت خود در فرآیندهای پویای همگرایی اوراسیایی را تضعیف نکنند.»

آرسن توروسیان، از نمایندگان ارشد حزب حاکم «پیمان مدنی»، این اظهارات سفیر روسیه را یک «تهدید و باج‌خواهی آشکار» از سوی مسکو تفسیر کرد و گفت پیام آن این است که: «مبادا سعی کنید با کشورهای غربی روابط بهتری داشته باشید. زیرا ما می‌توانیم در ارمنستان ناآرامی ایجاد کنیم، درگیری تولید کنیم و غیره.»

سفرهای دیپلماتیک در بحبوحه تنش

علی‌رغم این جنگ لفظی و تنش‌های فزاینده، کانال‌های دیپلماتیک میان دو کشور همچنان باز است. قرار است در آینده نزدیک، مقامات بلندپایه روسی از جمله وزیر امور خارجه و رئیس شورای فدراسیون (مجلس سنا) به ایروان سفر کنند.

همچنین، انتظار می‌رود نیکول پاشینیان برای شرکت در مراسم هشتادمین سالگرد پیروزی در جنگ جهانی دوم در تاریخ 9 مه، به مسکو سفر کند، هرچند این سفر هنوز به طور رسمی از سوی ایروان تأیید نشده است.

سخنگوی نخست‌وزیر ارمنستان در پاسخ به سوالی در این باره تنها گفته است که «درباره سفرهای نخست‌وزیر در زمان مقتضی اطلاع‌رسانی خواهد شد.»