آمریکا در قبال سیاست ترکیه در قبرس تغییر موضع می‌دهد؟

یکی از مقامات سابق پنتاگون پیشنهادی را درباره قبرس به وزارت امور خارجه آمریکا ارائه داده که می‌تواند مانند دینامیت زیر دیوار روابط آنکارا – واشنگتن، تخریب فراوان به دنبال بیاورد.

کد خبر: ۳۲۹۶۰۱

۱۹ ارديبهشت ۱۴۰۴ / ۱۵:۱۳

به گزارش روزپلاس،  این روزها جراید و رسانه‌های قبرس و یونان، مرتباً تحلیل‌ها و مصاحبه‌هایی از مایکل روبین منتشر می‌کنند که موجب خشنودی و مسرت مقامات این دو کشور و خشم شدید مقامات ترکیه شده است.

مایکل روبین از مسئولین سابق پنتاگون و از تحلیلگران آمریکا در حوزه مطالعات ترکیه و خاورمیانه، طی یک ماه گذشته، هفت بار در یادداشت‌ها، مصاحبه‌های تلویزیونی و پادکست‌های خود به ترکیه تاخته و سیاست اردوغان در جزیره قبرس را به چالش کشیده است.

از اقدام سه کشور ترک تا خشم اردوغان

سفر اخیر رجب طیب اردوغان رییس جمهور ترکیه به بخش ترک نشین قبرس، یک بار دیگر بنزین بر آتش اختلافات ریخت. چرا که از دید سازمان ملل متحد و اتحادیه اروپا، کل جزیره قبرس یک واحد سیاسی یکپارچه است.

اما دولت ترکیه به دستور اردوغان در بخش ترک نشین شمال جزیره، کاخ بزرگی به منظور استقرار دولت، پارلمان و قوه قضائیه واحدی موسوم به «جمهوری ترک قبرس شمالی» تاسیس کرد.

اردوغان یک بار دیگر در جزیره قبرس، بر ضرورت حمایت آنکارا از استقلال دولت ترک‌های قبرس تاکید کرد. این در حالی است که تنها یک هفته قبل از آن، مقامات سه کشور ترک زبان یعنی قزاقستان، ترکمنستان و ازبکستان در نشست سمرقند و با حضور فوندرلاین رییس کمیسیون اتحادیه اروپا، سیاست دولت ترکیه در مورد قبرس را رد کرده و رسماً اعلام کردند که می‌خواهند با دولت رسمی قبرس روابط دیپلماتیک برقرار کنند.

اقدام این سه کشور ترک زبان، اردوغان را خشمگین کرد و با وجود آن که بخش مهمی از ساختمان‌سازی و تاسیسات داخلی در قبرس ترک به پایان نرسیده بود، اردوغان شتابزده به جزیره رفت و کاخ ریاست جمهوری و نخست وزیری را افتتاح کرد.

درخواست جنجالی مایکل روبین درباره ترکیه

انتشار گسترده دیدگاه‌های مایکل روبین در رسانه‌های یونان و انتقادات تند او از سیاست‌های اردوغان، موجب عصبانیت آنکارا شد. چرا که روبین پیشنهاد تندی در مورد ترکیه مطرح کرده و اگر وزارت امور خارجه دولت ترامپ به این پیشنهاد عمل کند، بخش مهمی از دیوار روابط آنکارا – واشنگتن، فرو خواهد ریخت.

پیشنهاد مایکل روبین چنین است: «واشنگتن هر چه زودتر، کل اقدامات دولت ترکیه در بخش ترک نشین جزیره قبرس را به عنوان سیاست اشغالگری قلمداد کند».

ارجان کوچک گزارشگر روزنامه قرار چاپ آنکارا بر این باور است که ترکیه باید اظهارات روبین را جدی بگیرد.

این روزنامه نگار ترک می‌گوید: «وقتی که یکی از مقامات سابق پنتاگون، پیشنهاد توقیف و مصادره هواپیماهای ترکیش ایرلاین را مطرح می‌کند، نباید در برابر چنین نگرشی تعلل کرد. دستگاه دیپلماسی ما باید به این فکر کند که چرا در شرایط فعلی، یک بار دیگر پرونده حکم قدیمی دادگاه حقوق بشر اروپا روی میز گذاشته شده است».

منظور از حکم مزبور، محکومیت دولت ترکیه به پرداخت 90 میلیون یورو غرامت به اهالی بخش روم نشین قبرس است. دادگاه حقوق بشر اروپا در سال 2014 میلادی اعلام کرده بود که ترکیه به شهروندان قبرس خسارت وارد کرده و باید برای جبران خسارات، 90 میلیون یورو واریز کند. اما آنکارا به این حکم اعتنایی نکرد و این نیز یکی دیگر از اختلافات مهم بر سر راه پیوستن ترکیه به اتحادیه اروپا است.

روبین اعلام کرده که حتی پس از پایان جنگ جهانی اول و انحلال امپراتوری عثمانی، اداره‌ای برای پرداخت دیون عثمانی به کشورهای جهان وجود داشت و حالا هم باید چنین اقدامی صروت بگیرد.

روبین که ترکیه را در قبرس اشغالگر، متجاوز و غارتگر اعلام کرده، معتقد است که دولت اردوغان از پرداخت غرامت به صدها هزار قبرسی یونانی که در اثر حمله ترکیه از خانه و سرزمین خود آواره شدند، خودداری کرده و از آنجایی که بدهی آنکارا معادل قیمت سه فروند اف-16 است، قبرس باید از متحدان اتحادیه اروپا خود بخواهد دارایی‌های ترکیه از جمله هواپیماهای مسافربری خطوط هوایی ترکیه، را توقیف کنند.

مایکل روبین، عضو ارشد موسسه امریکن اینتر پرایز درباره ترکیه می‌نویسد: «اکنون تقریباً 50 سال از حمله ارتش ترکیه به قبرس و اشغال و پاکسازی قومی یک سوم این کشور می‌گذرد. توجیه ترکیه مبنی بر اینکه حمله آنها برای محافظت از ترک‌های قبرس ضروری بوده، به سه دلیل پوچ و توخالی است: اول، حکومت نظامی یونان در آتن ظرف چند روز سقوط کرد و قبرسی‌های ترک با هیچ نوع تهدیدی روبرو نبودند. دوم، تصرف زمین توسط ترکیه پس از پایان بحران رخ داد. در حالی که ترکیه، یونان، بریتانیا و یونانی‌ها و ترک‌های قبرس در ژنو مشغول مذاکره برای صلح بودند. سوم، ترکیه متعاقباً منطقه اشغالی را با مهاجران ترک از آناتولی پر کرد و اساساً قبرسی‌های ترک را در سرزمین خودشان به اقلیتی دو برابر تبدیل کرد».

ترکیه یک دردسر است، نه یک متحد

روبین در ادامه خطاب به وزارت امور خارجه دولت ترامپ نوشته است: هنری کیسینجر مشاور امنیت ملی، برای توجیه تجاوز ترکیه، اصول اخلاقی را کنار گذاشت و حاضر بود برای خشنود کردن حاکمان ترکیه، قبرس را قربانی کند. اما در شرایط کنونی، ترکیه برای ناتو یک دردسر است، نه یک متحد. در همین حال، اهمیت اقتصادی و استراتژیک مدیترانه شرقی در حال افزایش است. برای مثال، برای ایالات متحده تقریباً غیرممکن است که بدون در اختیار داشتن بندر الکساندروپولیس، به اوکراین گاز عرضه کند. در همین حال، تلاش‌های بین‌المللی برای تأمین کمک‌های بشردوستانه به غزه از طریق بندر لارناکای قبرس ممکن است.

روبین درباره اهمیت قبرس برای آمریکا می‌گوید: «حتی با اینکه قبرس پا پیش گذاشته و فراتر از توان خود برای تبدیل شدن به یک متحد ضروری آمریکا تلاش می‌کند، وزارت امور خارجه ما، با امتناع از به رسمیت شناختن رسمی اشغال غیرقانونی نیم قرنی ترکیه، واقعاً به متحد قبرسی ما توهین می‌کند. نباید منطقه اشغالی را به عنوان منطقه تحت اداره ترک‌های قبرس توصیف کنیم».

روبین خطاب به دولت ترامپ گفته است: «این جور بازی‌های کلامی هیچ وقت جواب نخواهد داد. باید به طور واضح، ترکیه را اشغالگر بنامیم. مقامات آمریکایی به طور خصوصی می‌گویند که اکراه وزارت امور خارجه در توصیف حضور ترکیه در قبرس به عنوان اشغال، ناشی از ترس مداوم از برانگیختن خصومت با سران ترکیه است. برخی دیگر نقش ترکیه در ناتو را مهم می‌دانند تا از هرگونه خشم و عصبانیت رجب طیب اردوغان رهبر دمدمی مزاج ترکیه، جلوگیری کنند. این هم نگرانی بی‌جایی است. به رسمیت شناختن نسل کشی ارامنه را در نظر بگیرید. برای دهه‌ها، مقامات آمریکایی قول دادند که این نسل‌کشی را به رسمیت بشناسند، اما از ترس واکنش ترکیه، از تعهد خود عدول کردند. ولی جو بایدن به قولش عمل کرد. او رهبر ترکیه را به عنوان یک ببر کاغذی رسوا کرد. وقت آن رسیده که یک اشتباه 50 ساله را جبران کنیم. قبرس توسط ترکیه اشغال شده است. وقت آن رسیده که این را واقعیت را به شکل رسمی بیان کنیم و پایان دادن به اشغالگری ترکیه را مبنای استراتژی شرق مدیترانه قرار دهیم».

اظهارات روبین در حالی از سوی یونان و قبرس مورد استقبال قرار گرفته که رسانه‌های تحت امر حزب حاکم ترکیه، از گفتگوی تلفنی بین اردوغان و ترامپ اظهار خشنودی کرده‌اند و معتقدند که اردوغان هر طوری شده، ترامپ را برای سفر به آنکارا، اقناع خواهد کرد.