بازتاب گسترده انحلال پ ک ک؛ پایان چهل سال خشونت

بسیاری از نهادهای رسانه‌ای ترکیه، منطقه و جهان، خبر انحلال حزب موسوم به کارگران کردستان (پ ک ک) را به عنوان یک نقطه عطف سیاسی مهم در تاریخ تحولات سیاسی اخیر قلمداد کرده‌اند.

کد خبر: ۳۲۹۹۰۹

۲۲ ارديبهشت ۱۴۰۴ / ۱۸:۵۲

به گزارش روزپلاس، پ ک ک که از سال 1978 میلادی تاسیس شده و از سال 1984 فعالیت مسلحانه را آغاز کرده بود، به ایستگاه آخر رسید و با انتشار بیانیه‌ای رسمی، خبر انحلال حزب و پایان دادن به فعالیت مسلحانه را اعلام کرد.

این گروه که خود را به عنوان حزب کارگران کردستان معرفی می‌کرد، در سالیان آغازین تاسیس، ادعای تاسیس کردستان مستقل را به عنوان آرمان خود به جهانیان معرفی کرده بود. اما حالا عبدالله اوجالان رهبر زندانی پ.ک.ک، بر این باور است که تاریخ انقضای پ ک ک فرا رسیده و باید منحل شود.

سران پ ک ک نیز پس از کش و قوسی دو ماهه، رسماً اعلام کردند که با برگزاری کنگره دوازدهم و پس از بحث و گفتگوی سه روزه، خواسته اوجالان را پذیرفته‌اند و به فعالیت خود، پایان می‌دهند.

رسانه‌های نزدیک به پ ک ک در چند ماه اخیر، روند گفتگو بین اوجالان، دولت و سران پ.ک.ک در کوهستان قندیل را به عنوان روند مذاکرات صلح برای تثبیت دموکراسی توصیف کردند. اما مقامات ترکیه به طور دائمی از این عبارت استفاده کردند: «روند ساخت ترکیه‌ای بدون ترور».

شاید همین تفاوت ظاهری کافی باشد تا بدانیم که برخلاف ادعاهایی که توسط اوجالان و رفقای او مطرح شده، دولت اردوغان، صرفاً به موضوعی به نام حرکت در مسیر پایان دادن به تروریسم گام برداشته و نه توجه به مطالبات کردها و اصلاحات سایسی.

اگر چه اوجالان در سال 2013 میلادی هم دستور پایان دادن به فعالیت مسلحانه را صادر کرده و آن روند بدون نتیجه باقی مانده بود، اما در هر صورت اعلام رسمی انحلال پ.ک.ک، خبری است که نزد افکاری عمومی مردم ترکیه، از اهمیت سیاسی بالایی برخوردار است.

مشاور ارشد اردوغان چه گفت؟

مهمت اوچوم مشاور ارشد رییس جمهور ترکیه، اولین مقام سیاسی این کشور بود که به بیانیه رسمی انحلال پ.ک.ک واکنش داد.

او درباره روند کنونی گفته است: «دستیابی به هدف ترکیه‌ای عاری از ترور و تحقق هدف بزرگتری به نام قرنِ ترکیه، نماد وفاداری ما به خاطرات والای شهدای عزیزمان است که جان خود را برای وحدت تجزیه‌ناپذیر میهن فدا کردند. این روند تحت رهبری ملی رئیس جمهور اردوغان و رهبری سیاسی شجاعانه آقای باغچلی، در حال تبدیل شدن به یک واقعیت است. ترک‌ها و کردها، به همراه تمام عناصر مردم ترکیه، با پیروزی در جنگ استقلال در مبارزه برای بقا علیه امپریالیسم و با تأسیس جمهوری ترکیه، سرنوشت خود را برای همیشه با هم تعیین کردند. همچنان که آتاتورک تصریح کرده، همه اجزای مردم ترکیه، از جمله ترک‌ها و کردها، عناصر اساسی ملت ترک هستند».

اوچوم در ادامه نوشته است: «بیانیه‌های صادر شده برای ترکیه‌ای عاری از تروریسم این موارد را آشکار می‌کند: 1. کردها از اجزای اصلی و تشکیل دهنده ملت ترکیه هستند. 2.کردها، به عنوان بخش جدایی‌ناپذیر ملت ترک، بنیانگذاران و صاحبان دائمی جمهوری ترکیه هستند. 3.جمهوری ترکیه همچنین دولت ملی کردها است. 4.قرن ترکیه؛ قرن، قرن ترک‌ها و کردها است. این اظهارات تأیید و اعلام تاریخی ادغام کردها با جمهوری ترکیه و ملت ترک است».

بازتاب گسترده در رسانه‌های ترکیه و جهان

بیانیه انحلال قدیمی‌ترین گروه مسلح داخلی ترکیه، بازتاب گسترده‌ای در رسانه‌های جهان داشت.

خبرگزاری رویترز خبر انحلال این گروه را با چنین تیتری بیان کرد: «پ‌ک‌ک که بیش از 40 سال با دولت ترکیه در جنگ بوده، خود را منحل و به مبارزه مسلحانه پایان داده است».

در این گزارش آمده است که این تصمیم می‌تواند پیامدهای مهمی نه تنها برای ترکیه، بلکه برای موازنه‌های منطقه‌ای، به ویژه سوریه، داشته باشد.

فرانس 24 بیانیه انحلال پ.ک.ک را «تصمیمی تاریخی» توصیف کرد. فرانس 24 گزارش داد که این سازمان، انحلال را در کنگره تحت هدایت عبدالله اوجالان انجام داده و اوجالان این روند را مدیریت خواهد کرد.

گزارش مزبور، شامل اظهارات اخیر اردوغان، رئیس جمهور ترکیه، مبنی بر «خلاصی کامل کشور از بلای تروریسم» نیز می‌شد. «پ‌ک‌ک تصمیم گرفته که ساختار سازمانی خود را منحل کند و به مبارزه مسلحانه پایان دهد. این تصمیم پس از کنگره این سازمان در شمال عراق اعلام شد».

روزنامه آمریکایی نیویورک تایمز نیز چنین تیتری به کار برد: «گروه شورشی کُرد پایان درگیری با دولت ترکیه را اعلام کرد».

در ادامه آمده است: «گروه چریکی کُرد حزب کارگران کردستان که توسط اتحادیه اروپا، ایالات متحده و ترکیه به عنوان یک سازمان تروریستی شناخته می‌شود، روز دوشنبه اعلام کرد که خود را منحل می‌کند و به مبارزه مسلحانه ‌ای که بیش از 40 سال پیش علیه دولت ترکیه آغاز کرده بود و منجر به مرگ تقریباً 45000 نفر شد، پایان می‌دهد».

شبکه الجزیره مستقر در قطر با تیتر «پایان 40 سال خشونت» و با استناد به اطلاعات منابع نزدیک به پ ک ک چنین ارزیابی کرد که این گام می‌تواند آغاز یک روند صلح جدید باشد. «پ.ک.ک منحل شده و متعهد شد که به دهه‌ها درگیری با ترکیه پایان دهد. طرح انحلال، بخشی از یک ابتکار صلح جدید با آنکارا که برای پایان دادن به 40 سال خشونت طراحی شده است».

همچنین سی‌ان‌ان جهانی، انحلال خودخواسته پ‌ک‌ک را «نقطه عطفی تاریخی» توصیف و تأکید کرد که این بیانیه جدی‌ترین گامی است که برای پایان دادن به درگیری طولانی‌مدت با ترکیه برداشته شده است.

جزئیات نخواهید!

مقامات سیاسی و امنیتی دولت ترکیه حاضر نشده اند درباره روند خلع سلاح پ.ک.ک اطلاع رسانی کنند. آنان همچنین درباره احتمال عفو فرماندهان و اعضای پ.ک.ک نیز صحبت نکرده اند اما به این اشاره شده که خبری از آزادی عبدالله اوجالان نخواهد بود.

با این حال گفته شده که اوجالان از این به بعد، به جای زندان، در خانه ای ویلایی در جزیره ایمره آلی، زندگی نسبتاً آزادانه خواهد داشت و خبرنگاران نیز به زودی برای اولین بار به دیدار او خواهند رفت.

در مورد احتمال روند اصلاح قانون اساسی و توجه به مطالبات پ.ک.ک نیز اطلاع رسانی خاصی صورت نگرفته است. اما برخی از رسانه ها اعلام کرده اند که دولت اردوغان، با وساطت یک کشور اروپایی، اجازه داده که گروهی از ناظران سازمان بین الملل به عراق بروند و بر پروسه خلع سلاح اعضای پ.ک.ک نظارت کنند. همه اینها در حالی است که جمیل بایاک مرد شماره 2 پ.ک.ک اعلام کرده که از نظر او، بازگشت اعضای قدیمی پ.ک.ک به ترکیه، مساوی حبس خواهد بود.