سه هدف راهبردی جولانی از دیدار با ترامپ در ریاض

«علیرضا مجیدی» کارشناس مسائل غرب آسیا در ویدئویی تحلیلی به بررسی دلایل دیدار دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا و ابومحمد الجولانی (احمد الشرع)،‌ رئیس دولت موقت سوریه در ریاض پرداخته است.

کد خبر: ۳۳۰۱۹۵

۲۵ ارديبهشت ۱۴۰۴ / ۲۱:۴۲

به گزارش روزپلاس، «علیرضا مجیدی» کارشناس مسائل غرب آسیا در ویدئویی تحلیلی به بررسی دلایل دیدار «دونالد ترامپ»، رئیس جمهور آمریکا و «ابومحمد الجولانی» (احمد الشرع)،‌ رئیس دولت موقت سوریه در ریاض پرداخته است.

روز چهارشنبه دیدار ابومحمد الجولانی (احمد الشرع)،‌ رئیس دولت انتقالی سوریه با دونالد ترامپ با وساطت «محمد بن سلمان »، ولیعهد عربستان سعودی در ریاض انجام شد.

آخرین بار 29 سال قبل «حافظ اسد» و «بیل کلینتون»، روسای جمهور وقت سوریه و آمریکا در سال 1996 با یکدیگر دیدار کرده بودند که همین مسئله بر اهمیت دیدار الشرع با ترامپ بعد از دهه‌ها سردی در روابط دمشق-واشنگتن می‌افزاید.

احمد الشرع از زمان رسیدن به قدرت تلاش داشته تا روند تحولات داخلی سوریه را بدون اعطای هرگونه امتیاز به سایر کنشگران سوری به پیش ببرد تا بدین شکل از انحصار قدرت و کنترل کامل خود بر دمشق و دور ساختن سایر بازیگران از معادلات قدرت در این کشور اطمینان حاصل کند.

این مسئله در عمل باعث ناخرسندی بسیاری از کشورهای اروپایی، روسیه و حتی دولت بایدن در آمریکا بود. با این حال به نظر می‌رسد با ورود ترامپ به کاخ سفید توجه به نقش آفرینی سایر طرف‌ها در تحولات سیاسی سوریه کم اهمیت‌تر از قبل شده است. در حقیقت عدم اهتمام و توجه ویژه ترامپ نسبت به تحولات داخلی سوریه، زمینه ساز تسهیل برقراری روابط بین دمشق و واشنگتن شده است.

در این بین باید افزود این دیدار مهم برای رئیس دولت انتقالی سوریه از سه جهت دارای اهمیت راهبردی است:

1. تلاش برای رفع تحریم های اقتصادی سوریه

کمتر ناظری است که در مورد این مسئله تردیدی به خود راه دهد که تحریم های سنگین اعمالی از سوی دولت آمریکا علیه نظام بشار اسد که از آن با عنوان تحریم های سزار نیز یاد می شد یکی از مهم ترین عوامل موثر در تضعیف بنیان های اقتصادی این کشور و در نهایت فروپاشی نظام اسد بود.

بعد از سرنگونی نظام بشار اسد، بسیاری از کشورهای منطقه به ویژه آماده سرمایه گذاری و ورود به بازار اقتصادی سوریه بودند اما در این مسیر با مانع بزرگی به نام تحریم های اقتصادی سوریه مواجه بودند. اکنون به نظر می رسد با اعلام رسمی رئیس جمهور آمریکا مبنی بر لغو و یا حتی اعطای معافیت های تحریمی به نظام سیاسی جدید سوریه زمینه برای ورود سرمایه های خارجی به بازار و اقتصاد سوریه تسهیل شود که همین امر به وضوح سبب افزایش محبوبیت و مقبولیت نظام احمد الشرع در میان شهروندان سوری خواهد شد.

در سمت مقابل این مسئله به افزایش دایره قدرت الجولانی در میان سایر گروه ها و جریان های رقیب به طرز قابل توجهی تقویت خواهد کرد.

2. تلاش برای کسب مشروعیت بین المللی
وضعیت دولت خودخوانده الجولانی در محیط بین‌المللی تا پیش از دیدار روز چهارشنبه وی با ترامپ به شدت متزلزل بود. برای مثال سفرهای ماه‌های قبل بسیاری از مقامات ارشد کشورهای اروپایی همچون فرانسه و آلمان به دمشق و دیدار با الجولانی بیش از هر چیز در چارچوب پیشبرد فرایند اجرای قطعنامه 2254 سازمان ملل متحد بود که در آن بر ضرورت تشکیل یک دولت انتقالی به منظور گذار سیاسی در این کشور و برگزاری انتخابات تاکید می شد.

در حقیقت بسیاری از کشورهای جهان دولت الجولانی را به مثابه حکومتی انتقالی و موقت قلمداد می‌کردند که وظیفه دارد فرایند گذار سیاسی را با تدوین قانون اساسی جدید و برگزاری انتخابات سراسری به پایان برساند و قدرت را به دولت و نظام منتخب واگذار کند.

این در شرایطی است که پیشبرد روند قطعنامه 2254 از نگاه الجولانی تهدیدی برای آینده سیاسی وی در راس قدرت نظام حاکم در دمشق قلمداد می‌شود و از همین رو وی از اجرای آن سر باز می‌زند. الجولانی بر این باور است که در صورت شناسایی وی و دولت مستقر در دمشق توسط آمریکای ترامپ، راه برای شناسایی وی توسط سایر کشورهای منطقه و جهان باز خواهد شد تا وی بدین شکل به عنوان حاکم بلامنازع و غیرقابل انکار در دمشق مورد شناسایی منطقه‌ای و بین المللی واقع شود و خود را به عنوان گزینه‌ای نهایی و بی‌رقیب تحمیل کند.

علاوه بر این دیدار وی با ترامپ می‌تواند از فشارهای بین‌المللی وارده بر دولت موقت وی برای اجرای قطعنامه 2254 سازمان ملل متحد بکاهد.

3. رقابت الجولانی و مظلوم عبدی بر سر جلب حمایت واشنگتن
یکی دیگر از اهداف راهبردی ابومحمد الجولانی از سفر به ریاض و دیدار با رئیس جمهور آمریکا به این خاطر بود این کشور در طول یک دهه گذشته در زمره حامیان اصلی نیروهای سوریه دمکراتیک (قسد) به رهبری مظلوم عبدی به شمار می‌رفت که در طول سالها استمرار بحران سوریه، از روابط نزدیکی با واشنگتن بهره مند بودند.

از زمان تاسیس نیروهای قسد در اکتبر 2015 بدین سو، عملا رابطه دولت‌های آمریکا با نظام حاکم در دمشق به طور کامل قطع و این گروه به بازیگر تحت پشتیبانی آمریکا در تحولات داخلی سوریه مبدل شد. قسد از این مسیر موفق شد تا به لطف روابط ویژه‌اش با کاخ سفید سرمایه‌های نظامی و اقتصادی قابل توجهی را حاصل کند که در تقویت جایگاه این گروه به ویژه در جغرافیای شمال شرق سوریه موثر بود.

احیای روابط مستقیم میان دمشق و واشنگتن بدون تردید می‌تواند لطمه‌ای جدی به روابط ویژه قسد و آمریکا وارد نماید تا بدین شکل مظلوم عبدی و نیروهای تحت امرش دیگر نتوانند از کارت روابط راهبردی خود با آمریکا در روند مذاکرات احتمالی آتی خود با دمشق استفاده کنند.
دیدار ترامپ در کنار انتشار اخباری مبنی بر دستور رئیس جمهور آمریکا برای خروج نظامیان آمریکایی از شرق سوریه و انتقال به عراق احتمالا نشانگر تقویت جایگاه دولت مستقر در دمشق در برابر قسد نزد واشنگتن است.