گزارش/

سفر عارف به تاجیکستان/عزم خویشاوندان قدیمی بر ارتقای روابط

معاون اول رئیس جمهور آخر هفته‌ی گذشته برای سفری دو روزه به تاجیکستان رفت؛ وی در شهر دوشنبه دیدارهای و برنامه‌های مختلفی داشت که در این گزارش مشروح آن را می‌خوانید.

کد خبر: ۳۳۱۵۰۱

۱۰ خرداد ۱۴۰۴ / ۱۱:۵۲

به گزارش روزپلاس، جمهوری اسلامی ایران و جمهوری تاجیکستان از سالیان دور ارتباط فرهنگی داشته‌اند و ایران اولین برپاکننده سفارت در این کشور است؛ مردم تاجیکستان نیز به زبان فارسی سخن گفته و فرهنگ مشابهی به جامعه‌ی ایرانی دارند.

کشورمان دومین سرمایه‌گذار بزرگ در این تاجیکستان است و در بسیاری از پروژه‌های عمرانی این کشور نقش دارد؛ رهبر معظم انقلاب اسلامی نیز در تعابیری از این کشور به‌عنوان کشورِ خویشاوند استفاده کردند که نشان از نزدیکیِ فرهنگ‌های جامعه دارد.

حضور دو کشور در پیمان‌های منطقه‌ای از جمله شانگهای، اوراسیا و اکو زمینه افزایش همکاری‌های دوجانبه را فراهم کرده است. تهاتر کالا، صدور خدمات فنی و مهندسی، حوزه حمل و نقل، کشت فراسرزمینی، صنعت و معدن، دام‌پروری، خدمات پزشکی و دارویی و غیره از ظرفیت‌هایی است که دو کشور می‌توانند برای افزایش روابط از آن استفاده کنند.

محمدرضا عارف معاون اول رئیس‌جمهور به‌بهانه‌ی کنفرانس بین‌المللی حفاظت از یخچال‌های طبیعی که در شهر دوشنبه برگزار شد، عازم تاجیکستان شد؛ وی در این سفر ضمن شرکت و سخنرانی در اجلاس مذکور، با مقامات عالی تاجیکستانی دیدار و گفت‌وگوهای مختلفی داشت. بازدید از موزه ملی تاجیکستان و کارخانه کابل‌سازی که با یک شرکت خصوصی ایرانی همکاری دارد از جمله برنامه‌های سفر عارف بود.

* در ادامه جزئیات برنامه‌های سفر عارف را می‌خوانید:

وی بامداد روز پنج‌شنبه (8 خرداد 1404) فرودگاه مهرآباد تهران را به مقصد شهر دوشنبه، پایتخت تاجیکستان ترک کرد. معاون اول رئیس‌جمهور پیش از عزیمت، طی سخنانی درباره اهداف این سفر گفت: تاجیکستان کشور دوست و همزمان جمهوری اسلامی ایران است و توسعه روابط با این کشور جز اولویت‌های اول روابط سیاست خارجی ایران است. توسعه روابط با همسایگان به‌ویژه تاجیکستان در دولت چهاردهم اولویت اول است که در سال‌های اخیر با این کشور روند رو به رشدی داشته است.

معاون اول رئیس‌جمهور هم‌چنین با اشاره به برگزاری کنفرانس بین‌المللی حفاظت از یخچال‌های طبیعی به ابتکار تاجیکستان تاکید کرد: در این کنفرانس تعامل چند جانبه منطقه‌ای با کشورهای دعوت شده به این کنفرانس خواهیم داشت و مسئله مهم منطقه کم آبی است که این کنفرانس به بهانه حفاظت از یخچال‌های طبیعی و مسائل محیط زیستی و توسعه پایدار تشکیل شده است و در تعامل با کشورهای شرکت کننده زمینه های همکاری جدی تر و وسیع‌تر در زمینه محیط زیست و مشکلات آن خواهیم داشت.

وی پس از ساعتی طی مسیر، از سوی نخست وزیر تاجیکستان و مقامات ارشد این کشور مورد استقبال قرار گرفت.

* تبادل 4 سند همکاری یبن تهران و دوشنبه

در حضور عارف معاون اول رئیس‌جمهور و رسول‌زاده نخست‌وزیر تاجیکستان، 4 سند و یادداشت تفاهم همکاری مشترک بین مقام‌های عالی‌رتبه دو کشور تبادل شد.

تبادل � یادداشت تفاهم بین موسسه کار و تامین اجتماعی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی ایران و موسسه دولتی پژوهشگاه کار، مهاجرت و اشتغال اهالی تاجیکستان، یادداشت تفاهم در خصوص اجرای طرح تاسیس مرکز فناوری‌های ایران و تاجیکستان بین سازمان توسعه همکاری‌های علمی و فناورانه بین‌المللی معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست جمهوری و آژانس نواثری و فناوری دیجیتال تاجیکستان، � یادداشت تفاهم بین راه‌آهن جمهوری اسلامی ایران و راه‌آهن تاجیکستان و یادداشت تفاهم تسویه مطالبات شرکت فراب از وزارت انرژی تاجیکستان 4 سند همکاری بود که در حضور معاون اول رئیس‌جمهور و نخست‌وزیر تاجیکستان تبادل شد. همچنین بیانیه مشترک معاون اول رئیس‌جمهور و نخست‌وزیر تاجیکستان به امضای طرفین رسید.

* تأکید بر ارتقای روابط صمیمی دوطرفه

معاون اول رئیس‌جمهور بعد از تبادل اسناد و هم‌چنین گفت‌وگو، نشست خبری مشترک برگزار کردند؛ عارف در این نشست با اشاره به مذاکرات هیئت‌های عالی رتبه دو کشور در فضای صمیمی و دوستانه و تاکید براینکه جمهوری اسلامی ایران و جمهوری تاجیکستان از نظر روابط سیاسی در بهترین شرایط هستند، تصریح کرد: مواضع مشترک ایران و تاجیکستان در عرصه منطقه‌ای و جهانی و همچنین همکاری‌ها در اتحادیه‌های منطقه‌ای نویدبخش توسعه روابط فی مابین در همه زمینه‌ها است.

وی هم‌چنین با اشاره به تبادل چهار سند و یادداشت تفاهم همکاری بین مقامات جمهوری اسلامی ایران و جمهوری تاجیکستان گفت: نباید تنها به این تبادل اسناد بسنده کرد بلکه باید برای اجرایی شدن هرچه سریع‌تر این اسناد پیگیری‌های لازم توسط کمیسیون‌های مشترک همکاری و یا وزرای ذیربط انجام شود.

عارف با اشاره به اشتراکات میراثی و تمدنی جمهوری اسلامی ایران و جمهوری تاجیکستان خاطرنشان کرد: باید تلاش کنیم این فرهنگ را در سطح جهانی معرفی کنیم.

* آمادگی دو طرف برای گسترش روابط

برنامه‌ی بعدی عارف در تاجیکستان، نشست مشترک هیئت‌های عالی رتبه ایران و تاجیکستان بود. معاون اول رئیس‌جمهور در این نشست گفت: یکی از مزیت‌های روابط جمهوری اسلامی ایران با جمهوری تاجیکستان هم جواری و حضور در یک منطقه تمدنی واحد است که این امر زمینه ساز تسهیل و توسعه روابط دو کشور در طی سه دهه گذشته تا بدین روز بوده است.

وی با بیان اینکه سفر پزشکیان به تاجیکستان نقطه عطفی در مناسبات دو کشور محسوب می‌شود، خاطرنشان کرد: رئیس جمهوری اسلامی ایران از این سفر به نیکی یاد می‌کند که  پس از آن شاهد تعاملات و رشد فزاینده‌ای میان دو طرف هستیم و هیات‌های متعددی در این چند ماه رفت و آمد داشته‌اند.

معاون اول رئیس جمهور با اشاره به سفرهای دیپلماتیک مقامات ارشد تاجیکستانی به جمهوری اسلامی ایران ادامه داد: در سفر اخیر رئیس جمهور کشورمان به تاجیکستان، نشست تجاری میان فعالان اقتصادی دو کشور برگزار شد و تعداد 13 سند همکاری به ارزش بیش از 450 میلیون دلار بین کارآفرینان دو کشور به امضاء رسید و در این سفر بیش از پیش ظرفیت‌های تجاری و اقتصادی دو کشور آشکار شد و می‌توان سطح مبادلات تجاری دو کشور ارتقا یابد.

* بازدید از کارخانه کابل‌سازی در دوشنبه

معاون اول رئیس‌جمهور در ادامه سفر به تاجیکستان در کارخانه تالکو کابل که بخش عمده‌ای از مواد اولیه و تجهیزات و ماشین‌آلات آن توسط بخش خصوصی ایران تامین می شود، حضور یافت و از بخش‌های مختلف این واحد صنعتی بازدید کرد.

عارف در این بازدید که با همراهی معاون نخست‌وزیر تاجیکستان و وزیر صنعت و فناوری‌های نوین تاجیکستان انجام شد، با توضیحات مسئولان در جریان روند کاری این کارخانه قرار گرفت.

* دیدار با امامعلی رحمان

عارف عصر پنج‌شنبه به وقت محلی با امامعلی رحمان رئیس جمهور تاجیکستان دیدار کرد؛ معاون اول دولت چهاردهم در این ملاقات رسمی گفت: جمهوری اسلامی ایران برای همکاری مشترک در زمینه ایجاد و تقویت مراکز علمی و ‌پژوهشی و فرهنگستان‌های دو‌ کشور و همچنین توسعه همکاری در زمینه‌های علمی، فرهنگی و فناوری آمادگی کامل دارد.

وی تأکید کرد: هیچ مانعی بر سر راه توسعه بیش از پیش روابط تهران-دوشنبه وجود ندارد.

* سخنرانی در کنفرانس بین‌المللی حفاظت از یخچال‌های طبیعی

عارف صبح جمعه به وقت محلی در کنفرانس بین‌المللی حفاظت از یخچال‌های طبیعی همچنین در ابتدای سخنان خود با محکومیت جنایت‌های رژیم صهیونیستی علیه مردم غزه تاکید کرد: مسئله مهم‌تر از چالش محیط زیستی که دنیای متمدن با آن روبرو است، ظلمی است که توسط رژیم صهیونیستی علیه مردم عزیز، مظلوم، بی‌گناه و محروم غزه اعمال می‌شود و نهادهای حقوق بشری و بین المللی علیرغم وظایف خود در این مسئله سکوت کرده‌اند.

وی هم‌چنین اظهار داشت: کشور ایران نیز به‌دلیل اقلیم خشک و نیمه خشک همواره وابستگی زیادی به منابع آبی حاصل از ذوب برف و یخچال‌های طبیعی داشته است ایران به‌عنوان یکی از کهن‌ترین تمدن‌های جهان طی هزاران سال نظام سنتی ویژه‌ای را در مدیریت آب به‌ویژه در شرایط کم‌آبی ایجاد کرده است. احداث قنات‌ها (شبکه‌های زیرزمینی انتقال آب) بدون تبخیر شبکه‌های پیشرفته آبیاری و تأسیسات ذخیره آب از جمله راهکارهای هوشمندانه‌ای است که تمدن ایرانی بر پایه آن استوار شده است. امروز ایران با تلفیق دانش بومی و فناوری‌های پیشرفته پلی میان نظام سنتی و فناوری مدرن در مدیریت آب ایجاد کرده است. ما در کنار حفظ سازه‌های تاریخی به عنوان میراث فرهنگی و زیر ساخت‌های قابل بهره‌برداری طرح‌های توسعه گسترده‌ای را اجرا کرده‌ایم که شامل احداث سد سیستم آبیاری مدرن و تحت فشار همراه با فناوری‌های پیشرفته آبیاری، فناوری بازچرخانی آب و آب‌شیرین‌کن می‌باشد.

* دیدار با دبیرکل اکو

عارف صبح جمعه به وقت محلی با اسد مجید خان دبیرکل سازمان همکاری‌های اقتصادی (اکو) ملاقات داشت؛ معاون اول رئیس‌جمهور با تاکید بر اینکه باید جایگاه اکو در منطقه ارتقاء یابد، افزود: مرکزیت اکو در تهران، یک مسئولیت سنگین برای جمهوری اسلامی ایران ایجاب می‌کند که باور داریم باید نقش بیشتری برای فعال‌تر شدن اکو داشته باشیم.

عارف با اشاره به محصور بودن برخی کشورهای عضو اکو در خشکی ادامه داد: جمهوری اسلامی ایران برای دسترسی کشورهای عضو این سازمان به آب‌های آزاد آمادگی نقش آفرینی دارد و همچنین در زمینه فناوری‌های پیشرفته جمهوری اسلامی ایران در سال‌های اخیر به دستاوردهای چشمگیری دست یافته است که می‌توانیم بدون چشم داشت در اختیار کشورهای عضو این سازمان قرار دهیم.

وی هم‌چنین اهمیت فضای سایبری را خاطرنشان کرده و گفت: اعضای عضو سازمان همکاری‌های اقتصادی نسبت به امنیت فضای سایبری آسیب‌پذیر هستند و در معرض حملات سایبری قرار دارند که می‌توانیم تجارب خود را در زمینه ارتقا امنیت فضای سایبر به کشورهای عضو منتقل کنیم و همچنین دبیرخانه این سازمان باید به این موضوع مهم توجه بیش از پیش کند.

معاون اول رئیس‌جمهور با ابراز خرسندی از برگزاری اجلاس سران اکو در باکو ادامه داد: جمهوری اسلامی ایران در بالاترین سطح در این اجلاس شرکت خواهد کرد و باید دستور کار عمیق  برای همگرایی و همبستگی کشورهای عضو و حل مسائل آنان در دستور کار قرار گیرد.

* گفت‌وگو با شهباز شریف در حاشیه اجلاس

عارف در حاشیه کنفرانس بین‌المللی حفاظت از یخچال‌ها که در شهر دوشنبه تاجیکستان برگزار شد با "شهباز شریف" نخست‌وزیر پاکستان که در هفته گذشته به تهران سفر کرده بود، گفت‌وگو داشت.

طرفین بر اهمیت استمرار تلاش مسئولین دو کشور برای توسعه هرچه بیشتر روابط فیمابین که بر اشتراکات تاریخی و فرهنگی استوار است، تاکید کردند.

* بازدید از موزه ملی تاجیکستان

وی با حضور در موزه ملی تاجیکستان از بخش‌های مختلف این موزه بازدید کرد؛ عارف طی سخنانی با اشاره به اشتراکات فراوان فرهنگی، تاریخی و زبانی دولت و ملت‌های ایران و تاجیکستان، بر ضرورت حفظ و تقویت مراکز و اماکن فرهنگی و تاریخی و همچنین تقویت فرهنگستان‌های دو کشور برای معرفی تاریخ و فرهنگ مشترک به مردم ایران و تاجیکستان تاکید کرد.

معاون اول رئیس‌جمهور هم‌چنین بیان کرد: موزه ملی تاجیکستان با ارزش و نفیس و بیانگر تاریخ غنی و بزرگ تاجیکستان است که بسیاری از آثار به نمایش آمده در این موزه برای ایرانیان آشنا است چرا که شبیه همین آثار را در موزه‌های ایران مشاهده می‌کنیم که نشان‌دهنده مشترکات بالای فرهنگی و میراثی دو کشور است.

* بازگشت به تهران

عارف بعد از سفری دو روزه، عصر دیروز به تهران رسید. وی در تشریح ابعاد سفر گفت: جمهوری اسلامی ایران در این کنفرانس مواضع خود را با توجه به مشکلات کم آبی و همچنین مسائل محیط زیستی با کشورهای جهان مطرح کرد تا همکاری منطقه‌ای برای حفاظت از محیط زیست و یخچال‌های طبیعی و چالش های کم آبی داشته باشیم.

وی با قدردانی از مهمان نوازی دولت و ملت تاجیکستان ادامه داد: مذاکرات با نخست وزیر و رئیس جمهور تاجیکستان در فضای صمیمی انجام شد و بیانیه راهبردی گسترش همکاری‌ها به عنوان نقشه راه توسعه همکاری‌ها به همراه 4 سند و توافقات مهم در زمینه های راه آهن، علم و فناوری، لغو ویزا از 10 روز به 30 روز برای تسهیل گردشگری در کنار اجرای یک خط ریلی به تاجیکستان، همکاری‌های چند جانبه در زمینه انتقال آب، برق و گاز و همکاری در زمینه آموزش فنی حرفه‌ای بین مقامات دو کشور انجام شد.

بر اساس این گزارش، به‌اعتقاد ناظران هدف‌گذاری‌های خوبی بین مقامات دو کشور برای ارتقا و گسترش روابط صورت گرفته اما شرط لازم تحقق تمامی این مباحث، پیگیری اجرای توافقات و اسناد همکاری توسطدستگاه‌های مربوطه در دو کشور است؛ در این‌صورت تعاملات ایران و کشورهای منطقه بهبود خواهد یافت و آثار خود را در اقتصاد کشور می‌گذارد.