فاصله‌گیری گرجستان از بروکسل و امید به آمریکای ترامپ

گرجستان در ادامه سیاست تقویت حاکمیت ملی و فاصله‌گیری از فشارهای غرب، اعلام کرد، مرکز اطلاع‌رسانی ناتو و اتحادیه اروپا را از ژوئیه تعطیل می‌کند. این اقدام که پس از تصویب قوانین «عوامل خارجی» صورت می‌گیرد، نشان‌دهنده تعمیق شکاف میان تفلیس و بروکسل است.

کد خبر: ۳۳۲۰۳۹

۱۷ خرداد ۱۴۰۴ / ۱۲:۲۰

به گزارش روزپلاس، پس از تصویب قوانین مربوط به «عوامل خارجی» و «حمایت از ارزش‌های خانوادگی» توسط پارلمان گرجستان، تفلیس گام دیگری در جهت تقویت حاکمیت خود و همزمان فاصله‌گیری از غرب برمی‌دارد. گرجستان از اول ژوئیه 2025، مرکز اطلاع‌رسانی ناتو و اتحادیه اروپا را تعطیل خواهد کرد و وظایف آن در نتیجه سازماندهی مجدد به وزارت امور خارجه منتقل خواهد شد.

تامارا تسولیسکیری، مدیر این مرکز، با تأیید این خبر اظهار داشت: «عموم مردم گرجستان از اصلاحات جامعی که در وزارت امور خارجه در حال انجام است، مطلع هستند. تغییرات ساختاری هم وزارت امور خارجه و هم اشخاص حقوقی عمومی تحت نظر آن را تحت تأثیر قرار داده است.»

تعطیلی این مرکز اطلاع‌رسانی صرفاً یک اقدام اداری نیست، بلکه گواه دیگری بر تغییر فضای سیاسی در روابط بین گرجستان و غرب است. اخیراً رهبری حزب حاکم «رویای گرجستان» بار دیگر مشکلات انباشته شده بین این جمهوری قفقاز جنوبی و کشورهای ناتو را یادآوری کرده است.

کاخا کالادزه، دبیرکل حزب «رویای گرجستان» و شهردار تفلیس، به کاهش اعتماد به اتحادیه اروپا در میان جمعیت گرجستان اشاره کرد.

بر اساس نظرسنجی‌های «یوروبارومتر»، سطح اعتماد به اتحادیه اروپا از 58 درصد به 49 درصد کاهش یافته است. کالادزه در 4 ژوئن گفت: «وقتی ساکاشویلی را به عنوان یک معیار اروپایی معرفی کردند و رادیکالیسم را به عنوان یک استاندارد مدنی، تلاش کردند ما را به جنگ بکشانند و ما را به نابودی اقتصاد سوق دهند، البته که این امر واکنشی را در پی داشت، مردم گرجستان همه اینها را می‌بینند.»

توضیحات رهبران گرجستان: مقاومت در برابر فشار غرب برای پیوستن به تحریم‌های ضدروسی

«میخائیل کاولاشویلی» رئیس‌جمهور گرجستان، در اواخر ماه مه در مصاحبه‌ای با نشریه «ال موندو»، دلیل کاهش محبوبیت اتحادیه اروپا، ناتو و آمریکا را توضیح داد.

وی خاطرنشان کرد که پس از آغاز عملیات ویژه نظامی در اوکراین، فشار بر ما از سوی برخی نمایندگان ساختارهای اروپایی و آمریکایی افزایش یافت.

رئیس دولت گرجستان توضیح داد که پیوستن به تحریم‌های غرب به اقتصاد گرجستان آسیب می‌رساند و عرضه سلاح به اوکراین، می‌توانست روسیه را خشمگین کند.

کاولاشویلی خاطرنشان کرد که کشورهای ناتو که تفلیس را برای حمایت آشکار از کی‌یف تحت فشار قرار می‌دادند، در صورت وخامت روابط آن با روسیه، به سختی مسئولیت را بر عهده گرفته و به گرجستان کمک می‌کردند.

قانون جدید «عوامل خارجی» و موج محکومیت‌های تند از سوی غرب

دقیقاً در روز سخنرانی «کاولاشویلی»، قانون ثبت عوامل خارجی که «برادر دوقلوی» قانون ثبت عوامل خارجی آمریکا (FARA) است، در گرجستان به اجرا درآمد. برخلاف قانون «شفافیت نفوذ خارجی» که پیشتر تصویب شده بود، این قانون جدید مجازات حبس تا پنج سال را پیش‌بینی می‌کند و شامل اشخاص حقوقی و حقیقی (از جمله رسانه‌ها) می‌شود که فعالیت‌هایشان از خارج تأمین مالی می‌شود. نظارت بر اجرای این قانون بر عهده اداره مبارزه با فساد گرجستان خواهد بود.

این قوانین اخیر با انتقاد شدید رهبران اتحادیه اروپا و دموکرات‌های آمریکایی مواجه شده است. امانوئل ماکرون، رئیس‌جمهور فرانسه، دونالد توسک، نخست‌وزیر لهستان و فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان، در روز استقلال گرجستان نامه‌ای به تفلیس ارسال کردند و در آن اقدامات مقامات گرجی علیه رسانه‌ها، اپوزیسیون و جامعه مدنی را محکوم نمودند.

جین شاهین، عضو کمیته روابط خارجی سنای آمریکا نیز از آزادی بیان و آزادی‌های دموکراتیک در گرجستان ابراز نگرانی کرد و به پیامدهای منفی قانون جدید عوامل خارجی اشاره کرد.

وی از سنا خواست تا قانون «مگوباری» (MEGOBARI) را که او مبتکر آن بوده و شامل اعمال تحریم علیه رهبری گرجستان «به دلیل دست کشیدن از دموکراسی و نزدیکی به چین، ایران و روسیه» است، تصویب کند. این سند قبلاً در مجلس نمایندگان تصویب شده، اما برای لازم‌الاجرا شدن به حمایت سنا و رئیس‌جمهور آمریکا نیاز دارد.

راهبرد دیپلماتیک تفلیس: گفتگو با «دولت عمل‌گرای ترامپ»، نه بروکسل

علی‌رغم مشکلات در روابط با غرب، دولت ایراکلی کوباخیدزه، نخست‌وزیر گرجستان، از گفتگو امتناع نمی‌کند. کوباخیدزه در اجلاس جامعه سیاسی اروپا در آلبانی حضور یافت و نشان داد که خود اروپا بیش از گرجستان به عادی‌سازی روابط علاقه‌مند است.

کوباخیدزه گفت: «محدودیت‌های مشخصی در ارتباطات وجود داشت و همانطور که مشخص است، شرکای اروپایی ما دلتنگ روابط با گرجستان شده‌اند. در واقعیت، همه باید درک کنند که گرجستان نقش بسیار مهمی برای اروپا، به طور مشخص برای اتحادیه اروپا، ایفا می‌کند. در نهایت، همه متوجه می‌شوند که باید با گرجستان و با رهبران دولت گرجستان صحبت کنند و احتمالاً این در این واقعیت بیان می‌شود که ابتکارات اغلب دقیقاً از سوی رهبران اروپایی مطرح می‌شد.»

بهبود روابط با آمریکا واقعی‌تر به نظر می‌رسد، زیرا در آنجا «دونالد ترامپ عمل‌گرا» در قدرت است که رهبری گرجستان حتی در دوران مبارزات انتخاباتی از او حمایت کرده بود.

کوباخیدزه پس از دیدار با سناتور استیو دینز، از قصد خود برای «بازتنظیم» روابط خبر داد و گفت: «ما آشکارا اعلام کرده‌ایم که آماده مشارکت راهبردی با ایالات متحده از صفر و با یک نقشه راه مشخص هستیم.»

تقویت حاکمیت ملی؛ پاسخی به «فشارهای بی‌سابقه» غرب

بنابراین، تعطیلی مرکز اطلاع‌رسانی ناتو و اتحادیه اروپا در گرجستان، نشان‌دهنده عزم رهبری گرجستان برای تقویت استقلال کشور و محافظت از آن در برابر مظاهر منفی سیاست خارجی مشترک با غرب است که بروکسل بر آن اصرار دارد.

محرک تقویت حاکمیت، فشار بی‌سابقه‌ای بود که توسط «دولت جو بایدن» و اتحادیه اروپا در دوره تصویب قوانین جنجالی و حمایت آنها از اپوزیسیون گرجستان در جریان آخرین انتخابات پارلمانی و ریاست جمهوری اعمال شد. کوباخیدزه حتی در نوامبر 2024 اعلام کرد که همگرایی اروپایی را تا سال 2028 به حالت تعلیق درمی‌آورد.

در مجموع، تفلیس قصد ندارد از مسیر یورو-آتلانتیک منحرف شود و فقط اکنون این مسیر را با احترام به منافع ملی گرجستان طی خواهد کرد.