سفیری که با ساز آنکارا نمی‌رقصد

برخی مواضع آشکار سفیر آمریکا در ترکیه، نشان دهنده این واقعیت است که برخلاف انتظارات تیم اردوغان، در دوران دوم ترامپ نیز تحولی جدی در روابط آنکارا – واشنگتن روی نخواهد داد.

کد خبر: ۳۳۲۰۷۴

۱۷ خرداد ۱۴۰۴ / ۱۹:۳۹

به گزارش روزپلاس، این روزها در بسیاری از روزنامه‌ها و شبکه‌های تلویزیونی خبری ترکیه، بحث بر سر تام باراک سفیر جدید آمریکا در آنکارا بالا گرفته است.

از دید بسیاری از تحلیلگران و کارشناسان سیاست خارجی فعال در رسانه‌های نزدیک به حزب عدالت و توسعه، اعزام تام باراک به آنکارا، نشانه توجه جدی ترامپ به ترکیه است.

آنها بارها بر این نکته تاکید کردند که باراک قبلاً رییس کمپین انتخاباتی ترامپ، رفیق نزدیک او و دارای سابقه طولانی تجارت با اعراب بوده و از آنجایی که خانواده او اصالتاً لبنانی بوده‌اند و پس از انحلال امپراتوری عثمانی سر از آمریکا درآورده‌اند، هنوز هم احترام ویژه‌ای برای ترکیه قائل است.

اما چند مصاحبه و موضع‌گیری باراک، نشان داد که اتفاقاً برخلاف تصورات حلقه نزدیک به اردوغان، او اصراری مبنی بر جلب رضایت مقامات آنکارا ندارد و در بیان مواضع سیاسی، نگران این نیست که آیا ممکن است دولت اردوغان از او برنجد یا نه.

سفیر آمریکا در ترکیه، به منظور به دست آوردن دل مقامات آنکارا، گاهی از ابزار شوخی هم استفاده می‌کند.

او در مصاحبه با خبرنگاران ترکیه درباره نگاه خودش به ماموریت سفارت در آنکارا گفت: «وقتی مرا به عنوان سفیر معرفی کردند، دوستانم تصور می‌کردند که می‌خواهم صرفاً برای کاشت مو به آنکارا بیایم. فکر می‌کنم یکی از چیزهایی که مقامات ترکیه را عصبانی می‌کند، طولانی شدن روند الحاق به اتحادیه اروپا است. به باور من، هیچ چیزی از این مسخره‌تر نیست که اتحادیه اروپا در این مورد تعلل می‌کند. ترکیه شایسته است که وارد اتحادیه شود».

آنکارا – واشنگتن و سنگِ بزرگ سوریه

قبل از عزیمت تام باراک به آنکارا و آغاز فعالیت او به عنوان سفیر جدیدآمریکا در ترکیه، بسیاری از تحلیلگران ترکیه، در گمانه زنی‌های خود، به این اشاره می‌کردند که چند و چون حمایت آمریکا از تداوم حضور اشغالگرانه رژیم صهیونیستی، مهمترین مساله‌ای است که آنکارا باید در مورد آن نگران باشد.

رسانه‌های نزدیک به آکپارتی، صراحتاً اعلام می‌کردند که حالا فصل خروج کامل آمریکا از سوریه و خاتمه حمایت سیاسی و نظامی واشنگتن از شبه نظامیان کُرد تحت امر اوجالان به پایان رسیده و در این مورد مشکل و مانعی وجود نخواهد داشت. اما تمام این پیشبینی‌ها غلط از آب درآمد و تازه‌ترین مصاحبه باراک با شبکه تلویزیونی ان.تی.وی در آنکارا، نمونه‌ای روشن از شیوه مواجهه او با پرونده‌های حساس ترکیه بود.

مواجهه‌ای که نشان داد تیم ترامپ، اعتنای چندانی به محاسبات و دغدغه‌های آنکارا ندارد و برنامه خود را به همان شکلی پیش می‌برد که از قبل اعلام کرده است.

باراک در مصاحبه با شبکه NTV نه تنها به عنوان سفیر آمریکا در ترکیه، بلکه به عنوان نماینده ویژه ترامپ در پرونده سوریه، درباره نگرش آمریکا به موقعیت شبه نظامیان کُرد در شمال سوریه گفت: «قسد یا نیروهای دموکراتیک سوریه از دید ما یک متحد ارزشمند هستند. بنابراین، از نگاه واشنگتن، حمایت از نیروهای دموکراتیک سوریه، حمایت از یک متحد است. این یک عامل بسیار مهم برای کنگره ماست. در عین حال، مدیریت روند ادغام آنها در دولت جدید سوریه بسیار بسیار مهم است. همه باید انتظارات معقولی داشته باشند.»

باراک در ادامه گفت: «ما 8 پایگاه نظامی خود در سوریه را به 1 پایگاه کاهش خواهیم داد».

مراد یتکین از تحلیلگران ترکیه درباره این مصاحبه باراک گفت: «من مصاحبه باراک را با دقت دنبال کردم. این سخنان او نشان داد که دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا، هیچ برنامه‌ای برای خروج کامل از سوریه ندارد».

یتکین در ادامه با اشاره به اهمیت تماس تلفنی باراک با مظلوم عبدی فرمانده شبه نظامیان «قسد» می‌گوید: «رسانه‌های حزب حاکم می‌خواهند نشان دهند که امضای قرارداد 7 میلیارد دلاری با پیمانکاران نزدیک به اردوغان برای حل مشکل برق سوریه، موضوع مهمی است. اما یادمان باشد که هنوز هم میادین نفتی سوریه در دست قسد است و با این حال، آمریکا در این مورد اظهارنظر نکرده و هنوز هم از کردها نخواسته که بر اساس تعهدی که از قبل امضا کرده‌اند، از این مناطق خارج شوند».

یتکین به اهمیت این موضوع نیز اشاره کرده که ترامپ و سفیر ویژه او یعنی تام باراک، هنوز هم به شکل قاطعانه، با خواسته شبه نظامیان کُرد درباره ضرورت ایجاد ساختار فدرال در سوریه، مخالفت نکرده اند.

باراک، درباره ساختار سیاسی آتی سوریه، گفته است: «ایالات متحده مخالف تقسیم سوریه است و طرفدار ابتکاری مانند توافق سایکس-پیکو نیست. یک قرن پیش، غرب مجموعه‌ای از نقشه‌ها، قیمومیت‌ها، مرزها و حکومت خارجی را تحمیل کرد. سایکس-پیکو سوریه و منطقه وسیع‌تر را نه برای صلح، بلکه برای منافع امپریالیستی تقسیم کرد. این اشتباه برای نسل‌ها هزینه داشت. ما دیگر این کار را تکرار نخواهیم کرد. دوران مداخله غرب به پایان رسیده است. آینده متعلق به دیپلماسی مبتنی بر راه‌حل‌های منطقه‌ای، مشارکت و احترام است. همانطور که رئیس جمهور ترامپ در سخنرانی خود در ریاض در 13 مه تأکید کرد، روزگار مداخله‌گران غربی که به خاورمیانه پرواز می‌کردند و در مورد چگونگی زندگی و مدیریت امور خود سخنرانی می‌کردند، به پایان رسیده است.»

این بخش از سخنان باراک، با استقبال تحلیلگران و فعالان رسانه‌ای نزدیک به حزب حاکم ترکیه روبرو شد. اما برخی پایگاه‌های تحلیلی و خبری اینترنتی نظیر یتکین ریپورت نیز به این اشاره کرده‌اند که خواسته تام و تمام اردوغان از ترامپ و باراک، صرفاً تاکید بر حفظ تمامیت ارضی سوریه نیست و آنکارا رسماً از واشنگتن خواسته که حتی با فدرالیسم نیز مخالفت کند.

ولی تاکید باراک بر نظارت دقیق واشنگتن بر شیوه ادغام قسد در ارتش سوریه، نشان دهنده این است که نسخه‌های جایگزین، هنوز هم کنار نهاده نشده‌اند و بنابراین، تیم سیاست خارجی اردوغان، از بابت اهداف آتی باراک، چندان آسوده خاطر نیست.

نکته مهم دیگر، این است که باراک، تا اینجای کار، درباره ضرورت خروج نظامیان رژیم صهیونیستی از سوریه نیز اظهار نظر نکرده و شواهد نشان می‌دهد که بین ترکیه و آمریکا درباره این موضوع، اختلاف نظر جدی وجود دارد.