اهمیت مذاکرات تلفنی ماکرون و پوتین برای اوکراین و خاورمیانه

در حالی‌که روسای جمهور فرانسه و روسیه برای نخستین بار پس از سپتامبر سال ۲۰۲۲ با یکدیگر گفتگو کردند، به عقیده کارشناسان، تماس ماکرون با پوتین نشان دهنده آگاهی رهبران اتحادیه اروپا از اهمیت نقش مسکو در حل‌وفصل اوضاع خاورمیانه است.

کد خبر: ۳۳۴۱۴۸

۱۱ تير ۱۴۰۴ / ۱۱:۴۵

به گزارش روزپلاس،و به نقل از خبرگزاری «تاس»، استفان دوجاریک، سخنگوی رسمی دبیرکل سازمان ملل شب گذشته اعلام کرد که سازمان ملل از تماس تلفنی ولادیمیر پوتین و امانوئل ماکرون، روسای جمهور روسیه و فرانسه استقبال می‌کند.

او به خبرگزاری تاس گفت: «من نتایج  این مذاکرات را ندیده‌ام، ولی بدیهی است که ما از هرگونه گفتگویی بین دو کشور، به ویژه در بالاترین سطح، استقبال می‌کنیم.»

طبق اطلاعات منتشره از سوی دفتر مطبوعاتی کرملین، گفتگوی تلفنی پوتین و ماکرون عصر روز سه‌شنبه انجام شد و بیش از دو ساعت بطول انجامید. در طول این مذاکرات، رهبران دو کشور به تفصیل در خصوص وضعیت کنونی در منطقه خاورمیانه در رابطه با درگیری نظامی بین ایران و اسرائیل و همچنین روند اوضاع در اوکراین بحث و تبادل نظر کردند.

طبق این اطلاعات، پوتین و ماکرون یادآور شدند که روسیه و فرانسه، به عنوان اعضای دائم شورای امنیت سازمان ملل، مسئولیت ویژه‌ای در قبال حفظ صلح در خاورمیانه و حفظ رژیم عدم گسترش هسته‌ای دارند.  در این رابطه دو طرف از حل و فصل اوضاع پیرامون برنامه هسته‌ای ایران صرفاً از طریق دیپلماتیک حمایت کرده و توافق کردند که تماس‌ها در این زمینه ادامه یابد.

روسای جمهور  دو کشور همچنین بر اهمیت احترام به حق تهران برای توسعه یک برنامه هسته‌ای صلح‌آمیز تأکید کردند. رهبران روسیه و فرانسه تأکید کردند که ایران به تعهدات خود در چارچوب پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای، از جمله همکاری با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی (IAEA) عمل کرده است.

در جریان این مذاکرات، روسای جمهور همچنین در خصوص اوضاع پیرامون اوکراین صحبت کردند. پوتین تاکید کرد که توافقات احتمالی برای حل و فصل مسالمت‌آمیز باید جامع و بلندمدت باشد، ریشه‌های بحران اوکراین را از بین ببرد و مبتنی بر واقعیت‌های جدید ارضی باشد. رئیس جمهور روسیه اشاره کرد که کشورهای اروپایی در اوکراین پایگاهی ضدروسی ایجاد کرده‌اند، از سرکوب ساکنان روس زبان حمایت کرده‌اند و اکنون با تأمین سلاح برای کی‌یف، عمداً در حال طولانی کردن درگیری نظامی هستند.

ماکرون هفته گذشته یادآور شده بود که زمان آن رسیده تا کشورهای اتحادیه اروپا در خصوص شرایط گفتگو با روسیه فکر کنند. به گفته وی، اتحادیه اروپا باید تماس با مسکو در رابطه با کنترل تسلیحات را آغاز کند و به «مسیر احیای اعتماد» بازگردد.

آخرین باری که پوتین و ماکرون تلفنی با یکدیگر صحبت کردند، در تاریخ 11 سپتامبر سال 2022 بود. در آن زمان، دو طرف در مورد وضعیت اوکراین با تمرکز بر مسائل مربوط به تضمین امنیت نیروگاه هسته‌ای زاپروژیا تبادل نظر کردند.

خبرگزاری فرانسه شب گذشته و بعد از این مذاکرات، به نقل از بیانیه کاخ الیزه گزارش داد که امانوئل ماکرون قصد دارد به تماس‌های خود با ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه ادامه دهد. در این بیانیه آمده است: «رئیس دولت فرانسه بر لزوم ادامه گفتگوها با همتای روسی خود تأکید کرده است.»

کارشناسان: رهبران اتحادیه اروپا به اهمیت نقش روسیه در جهان واقفند

به عقیده کارشناسان، رهبران اروپایی متوجه شده‌اند که بحران‌های جهانی بدون مشارکت مسکو قابل حل نیستند و ماکرون با برقراری تماس با پوتین، به طور خودکار شکست "انزوای" خیالی روسیه را تایید کرد. با وجود اظهارات ضدروسی ماکرون، اکنون ظاهراً دیدگاه رئیس جمهور فرانسه تغییر کرده است.

کنستانتین دالگوف، سفیر فوق‌العاده و تام‌الاختیار روسیه در این باره توضیح داد: «اروپا به تدریج به این درک می‌رسد که بحران‌های جهانی بدون مشارکت روسیه قابل حل نیستن یک سیاسی نقش‌ مهمی در بسیاری از مناطق جهان ایفا می‌کند. علاوه بر این، برخلاف کشورهای جهان قدیم، روسیه از احترام واقعی در بین کشورهای جنوب جهان برخوردار است. در واقع، امانوئل ماکرون بالاخره متوجه شده که بدون نفوذ روسیه نمی‌توان جهانی باثبات ساخت.»

به عقیده این کارشناس، رئیس جمهور فرانسه با این تماس، به‌طور خودکار شکست «انزوای» خیالی روسیه را تأیید کرد. به همین دلیل است که بخش قابل توجهی از گفتگوی خود با ولادیمیر پوتین را به موضوع خاورمیانه اختصاص داد، چرا که در نهایت، این مسکو بود که توانست به نزدیک‌ترین روابط با ایران دست یابد. او می‌گوید: «شاید از این طریق، رئیس جمهور فرانسه در تلاش بود تا دیدگاه روسیه را در مورد چگونگی دستیابی به ثبات در این منطقه دریابد. در عین حال، پاریس، به همراه لندن و برلین، یکی از مهمترین متحدان اوکراین هستند. و مواضع «جنگ‌طلبانه» آنها تا حد زیادی مانع از تماس‌های منظم با واشنگتن می‌شود.»

این دیپلمات معتقد است: «این در حالی است که جایگاه ماکرون در عرصه سیاست خارجی اخیراً از بسیاری جهات تضعیف شده است. علاوه بر این، در خود فرانسه، قدرت او ناپایدار است و تجمعات ضددولتی به طور منظم در پایتخت این کشور برگزار می‌شود. با توجه به این پیشینه، ماکرون به یک گام جدی و مطمئن نیاز داشت که گفتگوی تلفنی با پوتین بود.»

وی افزود: «البته نباید فراموش کنیم که فرانسه عضو دائم شورای امنیت سازمان ملل است.و  دو کشور در خصوص حفظ صلح و امنیت جهانی مسئولیت مشترکی دارند. بنابراین، رئیس جمهور پوتین از خود بزرگواری نشان داد که با وجود بسیاری از اظهارات بسیار تهاجمی ماکرون، موافقت کرد که با او صحبت کند.»

دالگوف یادآور شد: «مسکو هرگز از گفتگو با پاریس امتناع نکرده، البته هیچ توهمی هم نداشته و انتظار تغییرات سریع را ندارد. با این حال، اگر تماس‌ها به تدریج عادی شوند و فرانسه به همراه سایر کشورهای اروپایی، آمادگی خود را برای حل و فصل درگیری اوکراین با در نظر گرفتن منافع روسیه نشان دهد، روابط به تدریج به سطح عادی خواهد رسید.»

الکساندر رار، کارشناس علوم سیاسی آلمانی نیز تأکید کرده که امانوئل ماکرون معتقد است روسیه کارت‌های قدرتمندی در منطقه خاورمیانه دارد. او می‌افزاید: «این یک راز نیست که مسکو، برخلاف بروکسل و پاریس، روابط نسبتاً گرمی با تهران برقرار کرده است. در حالیکه فرانسه در تمام این مدت کورکورانه از دکترین «اسرائیل همیشه حق دارد» پیروی کرده است. برلین نیز همین کار را کرده است. با این حال، برخلاف آلمان، فرانسه هنوز به صلح واقعی در خاورمیانه، از جمله حل مشکل فلسطین، علاقه‌مند است. ضمن اینکه  فرانسه امروز «جنگ‌طلب» اصلی اتحادیه اروپا نیست و این نقش توسط فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان، به عهده گرفته شده است.»

این کارشناس افزود: «به همین دلیل است که ماکرون شروع به جستجوی راه‌هایی برای ایجاد یک فرآیند دیپلماتیک برای حل مناقشه اوکراین کرده است. علاوه بر این، او شخصاً با ولادیمیر پوتین آشنایی دارد و به دلیل تجربه تماس‌های قبلی، برقراری ارتباط بین آنها آسان‌تر است. شاید رهبران فرانسه و روسیه بتوانند راه‌هایی برای رسیدن به صلح پیدا کنند.»