نظر تاریخی دادگاه لاهه: عاملان گرمایش زمین باید غرامت بدهند

دیوان دادگستری بین‌المللی در یک نظر مشورتی حقوقی اعلام کرد کشورهای آسیب‌دیده از تغییرات اقلیمی می‌توانند خواهان دریافت غرامت شوند.

کد خبر: ۳۳۵۷۰۸

۰۲ مرداد ۱۴۰۴ / ۱۱:۰۴

به گزارش روزپلاس، دیوان دادگستری بین‌المللی (لاهه) روز گذشته (چهارشنبه) در نظری مشورتی تاریخی اعلام کرد که کشورهایی که از پیامدهای تغییرات اقلیمی، به‌ویژه افزایش دمای جهانی، آسیب دیده‌اند، ممکن است واجد شرایط دریافت غرامت باشند.

این نهاد حقوقی بین‌المللی تأکید کرده است که تعیین میزان غرامت باید به‌صورت «مورد به مورد» و بر پایه شرایط خاص هر کشور انجام شود. رأی یادشده بخشی از نظر مشورتی دیوان در یک پرونده مهم درباره تعهدات کشورها در مقابله با تغییرات آب‌وهوایی و پیامدهای عدم پایبندی به این تعهدات است.

در پی صدور این نظر حقوقی، تایلور راجرز، سخنگوی کاخ سفید، در پاسخ به خبرنگاران گفت: «همان‌گونه که همیشه گفته‌ایم، رئیس‌جمهور (دونالد ترامپ) و کل دولت او متعهدند که اولویت را به بهبود وضعیت آمریکا بدهند و منافع شهروندان عادی آمریکا را در صدر قرار دهند.»

در همین حال، آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد، در گفت‌وگویی اختصاصی با خبرگزاری آسوشیتدپرس هشدار داد: «آن‌هایی که همچنان به سوخت‌های فسیلی چنگ می‌زنند، ممکن است در این مسیر ورشکسته شوند.»

در این میان چین در حال حاضر بزرگ‌ترین منتشرکننده گازهای گلخانه‌ای در جهان است. این کشور در سال‌های اخیر حدود 30٪ از انتشار سالانه دی‌اکسید کربن جهان را به خود اختصاص داده است. (سهم آمریکا  حدود 15٪ ) اما از لحاظ تاریخی که معیار دقیق‌تری است، آمریکا در رتبه اول قرار می‌گیرد.

آمریکا تنها حدود 4٪ از جمعیت جهان را دارد، اما از لحاظ تاریخی حدود 25٪ از کل دی‌اکسید کربن انباشته‌شده در جو از زمان انقلاب صنعتی (حدود 1850 میلادی) تا امروز را تولید کرده است که در این بازه زمانی در رتبه اول قرار دارد. از زمان انقلاب صنعتی تاکنون، سهم تاریخی چین از انتشار تجمعی دی‌اکسید کربن حدود 13٪ تا 14٪ برآورد می‌شود.

گرچه چین بزرگ‌ترین آلاینده فعلی است، اما به دلیل سهم تاریخی کمتر نسبت به آمریکا و اروپا، در مذاکرات بین‌المللی مانند پیمان پاریس، همواره بر «مسئولیت مشترک اما متفاوت کشورها» تأکید می‌کند. به همین دلیل چین معتقد است کشورهای غربی باید پیشگام پرداخت خسارت اقلیمی به کشورهای فقیرتر باشند.

دولت ترامپ برای بار دوم در ژانویه 2025 دستور اجرایی خروج از معاهده پاریس (پیمان آب‌وهوایی پاریس) را امضاء کرد و این معاهده را خلاف منافع اقتصادی آمریکا و به نفع هند و چین عنوان کرد.