چرخش تاکتیکی مسکو در قبال قفقاز با حمایت مشروط از توافق واشنگتن

در یک چرخش تاکتیکی، روسیه اعلام کرد که از طرح ارمنستان برای ایجاد «کریدور حمل‌ونقلی» توافق شده در واشنگتن حمایت می‌کند، اما این حمایت را به وجود «نکات ظریفی» که باید روشن شود، مشروط کرد.

کد خبر: ۳۳۷۸۵۵

۲۵ مرداد ۱۴۰۴ / ۱۲:۵۴

به گزارش روزپلاس، آلکسی اورچوک، معاون نخست‌وزیر روسیه، دیروز در حاشیه نشست شورای بین دولتی اتحادیه اقتصادی اوراسیا (EAEU) در قرقیزستان، در اظهاراتی که نشان‌دهنده یک تغییر تاکتیکی در رویکرد مسکو است، گفت: «روسیه از ارمنستان در برنامه‌هایش برای ایجاد "کریدور حمل‌ونقلی" موسوم به "مسیر ترامپ" با آذربایجان حمایت می‌کند، البته اگر ایروان این امر را ضروری بداند.»

حمایت مشروط مسکو از طرح واشنگتن؛ «اگر ایروان لازم بداند»

این مقام بلندپایه روس تأکید کرد که مسکو این موضوع را در راستای حمایت از صلح در قفقاز جنوبی می‌بیند.

وی گفت: «اگر آنها معتقدند که امضای بیانیه مربوطه در واشنگتن تضمین‌های امنیتی بیشتری را فراهم می‌کند، این خوب است، زیرا ما نیز از فرآیندهای صلح در قفقاز جنوبی حمایت می‌کنیم.»

با این حال، اورچوک بلافاصله افزود که «نکات ظریفی وجود دارد» که باید با طرفین روشن شود، هرچند از توضیح ماهیت این نکات خودداری کرد.

این اظهارات نشان می‌دهد که حمایت روسیه، یک حمایت بی‌قید و شرط نیست و به حل‌وفصل نگرانی‌های راهبردی مسکو بستگی دارد.

وی با اعلام اینکه هفته جاری برای دیدار با نیکول پاشینیان و گفتگو درباره همین «نکات ظریف» به ایروان سفر خواهد کرد، بار دیگر به گروه کاری سه‌جانبه روسیه، ارمنستان و آذربایجان اشاره کرد و گفت: «برای ما جالب است که بدانیم طرفین در حل مشکلاتی که در آن گروه کاری سه‌جانبه بحث شده بود، چقدر پیشرفت کرده‌اند.»

تحلیلگر ارمنی: روسیه به دنبال کسب منافع اقتصادی از پروژه آمریکایی است

سورن پارسیان، اقتصاددان ارمنی، معتقد است این موضع‌گیری روسیه کاملاً منطقی است، زیرا مسکو به دنبال آن است که به «بهره‌بردار شماره یک» این پروژه تبدیل شود.

وی می‌گوید: «از آنجایی که روسیه سرمایه‌گذاری‌های بسیار جدی در ارمنستان دارد (از جمله مدیریت انحصاری راه‌آهن این کشور توسط شرکت راه‌آهن روسیه)، بهره‌وری این سرمایه‌ها در صورت اتصال ریلی به جهان خارج، بسیار بیشتر خواهد شد.»

به گفته این کارشناس، روسیه به دنبال یافتن ارزان‌ترین مسیر ارتباطی ریلی است و می‌خواهد شرکت‌های روسی از این فرصت بهره‌مند شوند.

او می‌گوید: «در این چارچوب، به نظر می‌رسد منافع آمریکا، روسیه و ارمنستان همپوشانی دارد و باید برای تعمیق این همپوشانی و جذب کشورهای دیگر تلاش کرد.»

«نکات ظریف» روی میز مذاکره؛ چالش تلفیق توافق پوتین با طرح ترامپ

با این حال، این تحلیلگر به تضاد اصلی که دولت پاشینیان باید آن را برای مسکو توضیح دهد، اشاره می‌کند.

او می‌گوید: «از یک سو، سند 9 نوامبر (2020) با امضای پوتین وجود دارد که پاشینیان امضای خود را از آن پس نگرفته است. از سوی دیگر، او سند جدیدی را امضا کرده که بر اساس آن، طرف آمریکایی "سهمی از کنترل" بر این مسیر را بر عهده گرفته است. در اینجا نیاز به توضیح وجود دارد که مقامات فعلی باید آن را ارائه دهند، اما تصور اینکه چگونه این کار را خواهند کرد، دشوار است، زیرا حرف و عمل آنها اغلب تفاوت فاحشی دارد.»

به نظر می‌رسد «نکات ظریفی» که اورچوک به آن اشاره دارد، دقیقاً به همین تضادها بازمی‌گردد: چگونگی تعامل یک شرکت آمریکایی با زیرساخت‌های تحت مدیریت روسیه، وضعیت گمرکی این مسیر در چارچوب اتحادیه اقتصادی اوراسیا، و نحوه هماهنگی با مرزبانان روس مستقر در مرز ایران.

در همین حال، در نشست اوراسیا، مهر گریگوریان، معاون نخست‌وزیر ارمنستان، بار دیگر بر اهمیت پروژه «چهارراه صلح» با تأکید بر «حاکمیت، صلاحیت قضایی و عمل متقابل» تأکید کرد و آن را راهی برای تقویت روابط اقتصادی همه کشورهای ذی‌نفع دانست؛ تلاشی دیگر برای آنکه نشان داده شود این پروژه منافع همه، از جمله روسیه و ایران را در نظر می‌گیرد.