۴ دهه تلاش برای سوادآموزی/ نرخ باسوادی ایران بالاتر از خاورمیانه

آمارهای رسمی نشان می‌دهد ایران در نرخ باسوادی بالاتر از میانگین منطقه خاورمیانه قرار دارد، اما همچنان از کشورهای همسایه‌ای چون ترکیه و ارمنستان عقب‌تر است.

کد خبر: ۳۴۰۰۸۲

۱۹ شهريور ۱۴۰۴ / ۰۹:۱۶

به گزارش روزپلاس، بررسی‌های آماری نشان می‌دهد نرخ باسوادی در ایران طی چهار دهه گذشته جهشی چشمگیر داشته است؛ به‌گونه‌ای که از 47.5 درصد در سال 1355 به حدود 97 درصد در سال‌های اخیر رسیده است.

در این میان، نرخ باسوادی زنان 2.5 برابر رشد کرده و سطح سواد در مناطق روستایی نیز به شکل قابل توجهی افزایش یافته است.

مسئولان حوزه سوادآموزی اعلام کرده‌اند: در زندان‌ها کلاس‌های سوادآموزی فعال است و حتی برای آموزش اتباع خارجی نیز اقداماتی در حال اجراست. با این حال، همچنان 18 میلیون نفر از جمعیت کشور در گروه بی‌سوادان و کم‌سوادان قرار دارند.

همچنین حدود 450 هزار بازمانده از تحصیل در دوره ابتدایی وجود دارد که هر سال بر این تعداد افزوده می‌شود؛ موضوعی که به گفته کارشناسان ضرورت تقویت و ارتقای مأموریت‌های نهضت سوادآموزی را دوچندان می‌کند.

جامعه هدف نهضت سوادآموزی شامل افراد بی‌سواد، کم‌سواد و کسانی است که تمایل به گذراندن دوره‌های آموزشی دارند و در گروه سنی 10 تا 49 سال قرار می‌گیرند.

کارشناسان تأکید می‌کنند عوامل اقتصادی و اجتماعی خانواده همچون سطح سواد والدین و وضعیت اقتصادی نقش مستقیم در ادامه تحصیل کودکان دارد و کودکان خانواده‌های کم‌درآمد یا با والدین کم‌سواد احتمال بیشتری دارد که ترک تحصیل کنند.

بر اساس داده‌های یونسکو، نرخ باسوادی افراد 15 سال به بالا در ایران در سال 2022 میلادی (1400) بین 86 تا 89 درصد بوده که نزدیک به متوسط جهانی (87 درصد) و بالاتر از میانگین منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا (80 درصد) است. با این حال، آمار هزینه-درآمد خانوار سال 1402 نرخ باسوادی ایران را 85 درصد نشان می‌دهد.

تحلیل روندهای جهانی حاکی از آن است که رشد باسوادی در ایران مشابه روند جهانی و بالاتر از منطقه خاورمیانه است، اما نسبت به کشورهای همسایه همچون ترکیه، آذربایجان و ارمنستان پایین‌تر است و ایران هنوز به مرحله ریشه‌کنی بی‌سوادی نرسیده است.

بررسی‌های داخلی نشان می‌دهد روند نزولی بی‌سوادی در شهرها و روستاها طی 13 سال اخیر ادامه داشته، اما همچنان اختلاف حدود 10 درصدی میان شهر و روستا وجود دارد.

در عین حال، نرخ بی‌سوادی در روستاها طی سال‌های 1401 و 1402 روندی صعودی داشته که کارشناسان آن را به پیامدهای همه‌گیری کرونا و موج جدید بازماندگی از تحصیل نسبت می‌دهند.